Menu

Terug naar Boer in de kijker >Ontdek CSA op de Plukheyde


Heb je je altijd afgevraagd hoe zo’n CSA-boerderij (community supported agriculture) in de praktijk werkt? Of zou je wel willen deelnemen aan zo’n initiatief? Dan is de Dag van de Landbouw het moment om de Plukheyde in Kampenhout te bezoeken. Boerenzoon Koen Tierens stampte dit bedrijf onlangs uit de grond en heeft een sterke visie: “Ik geloof 100% in het korteketenmodel”.

“Ik kreeg de liefde voor landbouw mee van mijn ouders, die een tuinbouwbedrijf hadden”, begint Koen zijn verhaal. Toch heeft het even geduurd voor Koen zelf als tuinbouwer aan de slag ging. Hij studeerde bio-ingenieurswetenschappen, richting plantkunde, en kon daarna via een omweg in de toelevering aan de slag bij de sierteelt- en groenfederatie AVBS. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en dus ruilde Koen zijn job als bediende na zeventien jaar in voor een toekomst als landbouwer. Hij ging van start met de Plukheyde, een CSA-boerderij in Kampenhout met een eigenzinnig karakter. “Door mijn job had ik een sterk netwerk, maar ook inzicht in de veranderende markt. En dankzij mijn jeugd op het bedrijf van mijn ouders had ik best wel wat ervaring met tuinbouw. Toen hier in de buurt een perceel landbouwgrond te koop kwam, heb ik de sprong gewaagd. Daar heb ik twee jaar later nog geen spijt van.”

Flexibele pakketten

Koen zag hoe de landbouwer door zijn positie als prijsnemer het vaak moeilijk heeft. Daarnaast stelt de consument, die de laatste jaren sterk veranderd is, andere eisen. “Ik wou met de Plukheyde tot een oplossing komen voor veel van de problemen in de land- en tuinbouw vandaag. Mijn aanpak is zeker niet perfect en ook ik bots wel eens tegen een muur aan, maar ik denk dat we met de Plukheyde op de goede weg zijn.”

CSA staat voor community supported agriculture en draait om een win-winsituatie voor boer en consument. De consument betaalt jaarlijks een vaste bijdrage en krijgt daarvoor verse seizoensgroenten. In tegenstelling tot heel wat CSA-bedrijven, waar de deelnemers zelf hun groenten en fruit oogsten, werkt Koen met flexibele pakketten. “Dat geeft mij uiteraard veel meer werk, maar ik zie het als een manier om tegemoet te komen aan de wensen van de consumenten. Die willen zelf hun menu kunnen kiezen en hebben niet altijd de tijd of de zin om zomer en winter op het veld te komen oogsten of iedere dag van de week te koken.”

Virtuele akker

Om de klanten een goed overzicht te geven van wat er ter beschikking is, liet Koen een virtuele akker ontwikkelen, die je vindt op de website van de Plukheyde. Nadat de klant uit de tweehonderd soorten groenten en kleinfruit zijn keuze heeft gemaakt, kan hij het pakket op woensdag of vrijdag afhalen in de microbrouwerij van Kampenhout, het vaste afhaalpunt van de Plukheyde. Eventuele overschotten worden eerst verdeeld onder de deelnemers. Wat daarna nog over is, gaat naar het OCMW of naar een vluchtelingenorganisatie. Als laatste optie zijn er lokale hoevewinkels en horecazaken.

“Mijn keuze voor flexibele pakketten heeft veel voordelen, maar ze betekent ook dat mijn tijdsindeling anders is dan bij veel van mijn collega’s-CSA-boeren. Waar zij misschien 80% van hun tijd kunnen besteden aan de teelt op het veld, is dat bij mij maximaal 60%.” Gelukkig heeft Koen heel wat hulp van zijn deelnemers. Nogal wat mensen komen geregeld een handje toesteken op de akker. Ze hebben elk hun favoriete bezigheid en daar houdt Koen ook rekening mee. “Mijn vader komt ook af en toe helpen en mijn echtgenote Inge is erg sterk in de administratie.”

Meer dan een klant

Als deelnemer aan een CSA-project ben je veel meer dan een klant. Je bent een aandeelhouder en deelt dus ook in het risico. Koen had dit jaar bijvoorbeeld last van een hardnekkige ziekte in zijn bloemkolen en broccoli, waardoor zijn oogst waarschijnlijk 70 tot 90% kleiner zal zijn. “Dat is erg vervelend, want die groenten zijn net erg populair. De deelnemers begrijpen natuurlijk wel dat zoiets kan gebeuren, want we werken volledig biologisch, maar hun begrip is niet eindeloos”, zegt Koen.

De Plukheyde betrekt de deelnemers ook bij het management van de boerderij. Er is bijvoorbeeld een jaarlijkse vergadering waarop Koen de financiële resultaten voorstelt en de deelnemers hun voorkeur voor het assortiment kunnen aanbrengen. Eind augustus nodigt de Plukheyde haar deelnemers en geïnteresseerden bijvoorbeeld ook uit op een oogstfeest, een uitgelezen moment om de overvloed op het veld samen te vieren.

“Het is eigenlijk een echt sociaal netwerk, een minigemeenschap”, vertelt Koen. Die gemeenschap telt vandaag 178 koppen, verdeeld over 83 gezinnen. Om break-even te draaien, zou de Plukheyde aan 200 deelnemers moeten geraken – een doelstelling die mee aan de basis ligt van zijn deelname aan de Dag van de Landbouw. “Ik geloof 100% in de korte keten en in ons project. Maar we zijn nog jong en moeten wat uitbreiden om financieel rendabel te worden. Daarnaast is de Dag van de Landbouw natuurlijk ook een uitstekend moment om de consument te laten kennismaken met allerlei vormen van voedselproductie, waaronder het CSA-model.”

Dag van de Landbouw op zondag 16 september

Zin om de Plukheyde een bezoekje te brengen tijdens de Dag van de Landbouw? Je bent welkom tussen 10 en 18 uur voor een rondleiding op de akker en uitleg over de pluktuin. Er zullen proevertjes zijn van seizoensgroenten en allerlei volksspelen voor de kinderen.

Adres: Hoogheidestraatjeswegel in Kampenhout (let op: gps via Kampenhoutsebaan 38)

Je vindt alle informatie over de Dag van de Landbouw op www.dagvandelandbouw.be.

Meer boeren in de kijker

Van 5 tot 7 september aanstaande kan je op de Grote Markt in Leuven het begoniatapijt bewonderen dat Boerenbond aan de...
Familie Roebben
De bel rinkelt voortdurend tijdens het gesprek met Michaël Roebben, pluimveehouder en akkerbouwer in het Limburgse...
Luc Beirinckx, Paul Van Mierop, Hans Van Gool en Koen Lauwerysen zijn de vier zaakvoeders.
Den Berk Délice uit Merksplas viel onlangs in de prijzen. Het tomatenbedrijf ontving de Trends Gazellenprijs als snelst...