Menu

"Ik kan het gelukkig nog navertellen"

Terug naar Boer in de kijker

Gino en Nancy Nollet

Veurne (West-Vlaanderen)
Gino en Nancy Nollet baten sinds 25 jaar een gemengd bedrijf uit met melkkoeien, akkerbouw en zeugen met volledig afmesten.

Toen Gino Nollet in 2008 zijn mest aan het mixen was, ging het allemaal vreselijk mis. Omdat zijn vleesvarkens opeens panikeerden, wilde hij snel de ramen openzetten in het betrokken compartiment. Het raam ging open, maar Gino geraakte niet meer terug tot bij de deur. Ineens ging bij hem het licht uit. Gelukkig viel hij kort bij de deur neer, zodat hij toch nog frisse lucht kreeg. Hij heeft het overleefd, maar heel wat van zijn varkens in dat compartiment niet. Hij doet ons zijn verhaal.

Een mooi bedrijf en toch ging het mis

Gino en Nancy Nollet baten sinds 25 jaar een gemengd bedrijf uit met melkkoeien, akkerbouw en zeugen met volledig afmesten. In de loop van de jaren hebben ze het ouderlijk bedrijf uitgebouwd tot een mooi familiebedrijf. Het is te merken dat Gino en Nancy er trots op zijn. Het bedrijf is mooi onderhouden, er slingert niets rond en de dieren zien er fit en gezond uit. Maar zelfs bij zorgzame boeren kan het serieus misgaan. Op een dag in 2008 was de loonwerker gevraagd om de mest in de vleesvarkensstal te mixen, zodat die naar de verwerking gebracht kon worden. De mixer was nog maar pas opgestart, of er klonk een ijzingwekkend gekrijs uit het dichtstbijzijnde compartiment van de stal. Zoals elke boer zou doen, stapte Gino meteen de stal binnen om te zien wat er aan de hand was. Tot zijn grote ontzetting waren de varkens totaal in paniek, ze sprongen tot een meter hoog in hun hokken, terwijl ze bloed ophoestten dat overal in het rond spatte. Er was duidelijk iets zeer ernstigs aan de hand. Zonder veel na te denken, liep hij naar het eind van de stal om de ramen daar open te zetten, maar daardoor tekende hij bijna zijn doodvonnis. Voordat hij terug bij de deur was, werd hij ook bevangen door de mestgassen en viel hij als een blok neer, op enkele passen van de deur. Dat zou hem uiteindelijk redden, want doordat de ramen openstonden kwam er toch nog wat verse lucht naar binnen gewaaid, zodat hij niet volledig stikte. De loonwerker had het gelukkig direct gezien. Hij schakelde de mixer uit en heeft Gino naar buiten geholpen. Even later kwam Gino gelukkig weer bij zijn positieven. Blijkbaar was er nog geen blijvende schade aan zijn longen, alleen had hij de volgende uren een barstende hoofdpijn. Voor zestien van zijn varkens was de afloop veel minder fortuinlijk. Zij lagen op een bloederige hoop, omdat hun longblaasjes gesprongen waren en ze gestikt waren in hun eigen bloed. De muren van de stal waren tot op een meter hoog bespat met bloed, een vreselijk gezicht.

Mestgassen blijven gevaarlijk

Als je zoiets meegemaakt hebt, word je als boer heel wat voorzichtiger. Gino liet meteen aanpassingen aanbrengen aan zijn vleesvarkensstal om een herhaling van dit voorval te voorkomen, en toch liep het nog twee keer mis, maar dan in de rundveestal.

De eerste keer was het in de jongveestal. Ook daar kwamen er bij het mixen giftige gassen vrij. Je zou het niet voor mogelijk houden, omdat deze stal helemaal open is en toch vrij hoog. Nochtans gingen er vijf vaarzen tegen de vlakte en waren er twee volle vaarzen op slag dood. Dit jaar nog was het weer prijs in de melkveestal. Toen Gino vaststelde dat de mussen ineens dood uit de nok van de stal vielen, besefte hij meteen dat er weer iets vreselijk mis was. Gelukkig was de schade hier beperkt, omdat de koeien die bevangen raakten door het gas na enige tijd toch hersteld zijn.

Gino Nollet vertelt dat hij niet kon geloven hoe snel het allemaal ging: mussen die doodvallen en terzelfdertijd een paar koeien die buiten westen gingen. En dat in een moderne stal die helemaal open is naar alle kanten! Blijkbaar kan ook daar de concentratie aan giftige gassen zeer snel oplopen als er in de mest geroerd wordt.

Het is de korst die het hem doet

Het is opvallend dat het altijd net bij het roeren misliep. Blijkbaar hopen zich onder de korst in de mestkelder gassen op, die na een tijdje onder druk komen te staan. Het is zoals met een fles spuitwater die je opendraait: doordat de druk op het water wegvalt bij het losdraaien van de dop, komt ineens al het gas vrij dat opgehoopt zit in de vloeistof. Bij mest is dat vergelijkbaar: als de korst breekt, komen er allerlei gassen vrij, die dan uitstromen in de directe omgeving. Wie op dat ogenblik in de buurt is, loopt een enorm risico om bevangen te worden.

Mestgassen zijn dodelijk

Elk jaar maken mestgassen een drietal dodelijke slachtoffers in ons land: boeren of goedbedoelende helpers die ter hulp schieten en het niet meer kunnen voortvertellen. Het aantal ‘bijna tragische’ incidenten is niet bekend, omdat er in Vlaanderen geen procedure is om dit soort voorvallen te inventariseren. De meeste boeren die iets dergelijks meemaken, maken er ook niet te veel wind over. Nochtans zou het nuttig zijn om alle incidenten te monitoren, zodat er uit alle ervaring lessen getrokken kunnen worden.

Een belangrijke vaststelling is dat de moderne emissiearme stallen het grootste risico vormen, net omdat de mestgassen daar maximaal ingekapseld worden om niet te ontsnappen naar de omgeving. Dat moet op een of andere manier verder bekeken worden, want de risico’s voor de boer worden gewoon te groot.

Voor Gino Nollet liep het nog goed af, maar zoals hij zelf zegt: “Het gaat allemaal zo snel dat het gebeurd is voordat je het goed en wel beseft.” Gino’s vrouw Nancy beaamt dat en zegt dat ze goed beseft dat Gino voor hetzelfde geld in de varkensstal doodgebleven was. Je kunt blijkbaar niet voorzichtig genoeg zijn.

Boerenbond doet er iets aan

Omdat de meeste veehouders het probleem van de mestgassen nog altijd onderschatten, wil Boerenbond deze problematiek onder de aandacht brengen en er tegelijk ook iets aan doen. In november worden er infovergaderingen georganiseerd. Er komt ook een aanbod van veiligheidsapparatuur, die Boerenbondleden met korting zullen kunnen aankopen, zodat zij in de toekomst de concentratie van gevaarlijke gassen kunnen meten en veilig kunnen werken met mest. 

Lees ook het dossier over mestgassen.

Meer boeren in de kijker

Op de hoeve van Dirk Vandecruys en Ann Stevens werd er de voorbije maanden hard gewerkt. Ze bouwden een nieuwe...
Een overname is nooit evident, maar een overname van schoonvader op schoonzoon is een geval apart. Bert De Coninck nam...
Op zondag 17 september is het Dag van de Landbouw. Tientallen land- en tuinbouwbedrijven in Vlaanderen zetten dan hun...