Menu

Glasteelt werkte specialisatie in de hand

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 
Regio: 

Familie Vlaemynck

Deinze (Oost-Vlaanderen)
Tomato Masters is een van de mondernste trostomatenbedrijven in Vlaanderen. Herman, Dirk, Johan, Tim en Tom telen tomaten op 13,5 hectare.

Julien Vlaemynck uit Nevele zei de fruitteelt in 1966 vaarwel en koos bewust voor groenteteelt onder glas. Samen met zijn 3 zonen, Herman, Dirk en Johan, en later ook met kleinzonen Tim en Tom, bouwde hij zijn bedrijf geleidelijk uit. Tomato Masters is nu een van de modernste trostomatenbedrijven in Vlaanderen.

Wist je dat de opkomst van de glastuinbouw al dateert uit de tijd van de Romeinen? Keizer Tiberius gebruikte het toen kostbare vulkanische glas, zodat hij het hele jaar door kon smullen van komkommers, zijn favoriete groente. ’s Zomers groeiden de planten in verrijdbare bakken in de openlucht en in de winter in schuren van spiegelsteen en vulkanisch glas.

Frans Vlaemynck, de grootvader van Johan, had in Poesele (een deelgemeente van Nevele) een landbouwbedrijf van 12 ha waarop hij vooral Durondeauperen kweekte. Bij zijn pensioen verdeelde hij de grond evenredig onder zijn 4 kinderen. “Mijn vader Julien teelde op die 3 ha Durondeauperen en appels van het ras Jonathan. In Schoten runde hij ook nog 12 jaar een winkel in voedingswaren”, vertelt Johan. “Terug in Poesele wilde hij zich toeleggen op de fruitteelt, maar een visionaire potplantenkweker uit de buurt overtuigde hem om groenten in serres te telen. Mijn vader volgde avondschool groenteteelt en experimenteerde in een boomgaard van 2 ha met de teelt van augurken, broccoli en bloemkool en aardbeien in plastic koepels.” Dankzij de introductie van de glastuinbouw konden onze telers, net als hun collega’s uit Zuid-Europa, ook warmtegevoelige groenten als paprika, aubergines en tomaten verbouwen en konden ze het teeltseizoen verlengen.

Geleidelijke groei

In 1966 startte Julien met een korte zomerteelt tomaten in de grond en 2 ronden kropsla in een serre van 4000 m². De volgende jaren breidde hij zijn bedrijf geleidelijk uit. In 1981 stapten zijn 3 zonen mee in het bedrijf en groeide het tot 15.000 m². “Elke serre-uitbreiding ging ten koste van de boomgaard”, zegt Johan. “In 2001 was de oppervlakte al verdubbeld tot 30.000 m². Verdere uitbreiding van het ouderlijk bedrijf, dat gerund wordt door mijn oudste broer Herman, is niet mogelijk. In 2026 loopt onze milieuvergunning af, zijn we pensioengerechtigd en breken we de serres af. Dan kunnen de jongeren op onze tweede locatie, de site Stokstorm in Deinze, hun boterham verdienen. We kozen in 2008 voor deze site omdat Dirks zoon Tom zelfstandig tuinbouwer wilde worden en de VLM een project had uitgeschreven om een glastuinbouwzone te creëren. Zo kunnen we ons bedrijf autonoom uitbouwen en de huidige oppervlakte van 10 ha op termijn verdubbelen. De 4 bedrijfsleiders in Deinze hebben een vrij specifieke taakomschrijving: Tom volgt de teelt en het energieaspect op, Dirk houdt zich bezig met de verkoop en logistiek, Hermans zoon Tim met de opvolging van het personeel en ik met de boekhouding en personeelsadministratie van beide bedrijven. Onze afzet van het ouderlijk bedrijf verloopt vanaf dit jaar via Veiling Hoogstraten, waar onze tomaten van de site Stokstorm ook al naartoe gingen.”

Energieverhaal evolueerde mee

Johan vertelt hoe het energieaspect op het bedrijf steeds belangrijker werd. “Mijn vader koos bewust niet voor een koude teelt, de verwarming van de serre was meteen een belangrijke factor voor hem. Op vele vlakken was hij een pionier. Zo drukte hij in 1982 onze keuze voor de toen vrij dure substraatteelt door, omdat hij vond dat dat de toekomst was. Hierdoor kunnen we de teelt nu veel beter sturen. In 1966 werd de serre nog verwarmd met een massieve ketel op lichte stookolie. Die was zeer storingsgevoelig, waardoor we ’s nachts vaak moesten opstaan omdat hij was uitgevallen. Zodra de zon scheen, draaiden we de ramen manueel open. We moesten altijd thuisblijven, want zodra het begon te regenen, moesten we de ramen weer dichtdraaien. De temperatuur werd wel gemeten, maar er was niets gekoppeld of gestuurd aan de hand van die meting. Begin jaren 70 schakelden we door de oliecrisis over op goedkopere zware stookolie. Toen ook die prijzen te duur werden, kozen we in 1985 voor goedkope fijne steenkool met automatische afvoer. In 1991 braken we die installatie uit en schakelden we over naar aardgas. Maar ook die verwarmingsbron werd te duur, waardoor we in 2007 een wkk installeerden. Daarna trokken we het wkk-verhaal verder door. In Nevele staat een 2 MW- en in Deinze een 7,5 MW-motor van Rolls Royce. Wkk is geen wonderverhaal; het moet goed worden opgevolgd. Groot onderhoud voorkom je best door kleine storingen vlug te verhelpen. Daarnaast sluit Tom zo veel mogelijk lucratieve contracten af op de energiemarkt. Het feit dat hij die markt kan opvolgen, is een van onze sterktes. De door de wkk geproduceerde warmte en CO2 benutten we voor 100% om de tomatenplanten optimaal te laten groeien, de opgewekte elektriciteit maar voor 3%. De rest wordt op het net geïnjecteerd en verkocht.”

Opkomst teeltvoorlichters

Nog een gevolg van de introductie van de glastuinbouw was de opkomst van teeltvoorlichters vanaf eind jaren 80. “Ze geven niet alleen advies rond teelt, rassenkeuze, klimaatsturing, ziektebestrijding en actuele thema’s, maar zijn ook een belangrijk klankbord voor de teler. Naast die vaak bedrijfsspecifieke kennis blijft constante vorming door Boerenbond heel belangrijk.”

Het aantal voltijdse medewerkers op het bedrijf varieert van 30 in de winter tot 65 in de zomer. “We telen vooral rode trostomaten in diverse variëteiten, zoals Foundation voor Flandria Elite, en Merlice voor Flandria Princess. De oogst start begin april en loopt tot 20 december. Daarna wordt de serre leeggemaakt, ontsmet en schoongemaakt, zodat we in de tweede week van januari kunnen starten met het opplanten.”

Toekomstvisie

De trend naar schaalvergroting gaat wat hun bedrijf betreft niet op voor Johan. “We telen tenslotte met 5 familiale bedrijfsleiders op 13,5 ha. Het belang van plantenvoeding en belichte teelt zal nog toenemen. Stadslandbouw zal wellicht een kleinschalige nichemarkt worden. Verder is de impact van innovatieve ideeën zoals serres op loodsen of op water moeilijk in te schatten.”

  • De familie Vlaemynck teelt vooral rode trostomaten in diverse variëteiten, zoals Foundation voor Flandria Elite, en Merlice voor Flandria Princess.

    De familie Vlaemynck teelt vooral rode trostomaten in diverse variëteiten, zoals Foundation voor Flandria Elite, en Merlice voor Flandria Princess.

  • Luchtfoto van het glastuinbouwbedrijf Tomato Masters in Deinze, dat momenteel 10 ha beslaat.

    Luchtfoto van het glastuinbouwbedrijf Tomato Masters in Deinze, dat momenteel 10 ha beslaat.

  • Hier worden de tomaten verpakt.

    Hier worden de tomaten verpakt.

  • De bedrijfsleiders hebben een vrij specifieke taakomschrijving.

    De bedrijfsleiders hebben een vrij specifieke taakomschrijving.

Meer boeren in de kijker

Door de coronacrisis ondervinden heel wat land- en tuinbouwbedrijven grote problemen op het vlak van afzet en...
Marijn Delanote is al de vijfde generatie die in Ieper een vollegrondsgroenten- en akkerbouwbedrijf uitbaat. Spruitkool...
Luc Van Biesen
Op vraag van zijn afnemer schakelde varkenshouder Luc Van Biesen in 2010 over naar het afmesten van intacte beren. Luc...