Menu

Eigen innovaties om kostenbesparend te kunnen werken

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 
Regio: 

Marc Bollaert

Beervelde (Oost-Vlaanderen)
Marc Bollaert baat een gesloten varkensbedrijf uit met 180 zeugen- en 1700 vleesvarkensplaatsen. In 2015 won hij de Ivan Tolpe-prijs met de LNP, een nieuw type mestscheider.

Marc Bollaert, varkenshouder uit Beervelde, kwam al eerder onder de aandacht met zijn innovatieve ideeën. In 2012 was hij met zijn Ecofarmfeeder laureaat van de Innovatiecampagne. In 2015 won hij de Ivan Tolpe-prijs van het VCM met de Low Nutrient Press, een nieuw type mestscheider. Ook was hij met deze mestscheider laureaat in de jongste Innovatiecampagne van het Innovatiesteunpunt.

Marc Bollaert nam eind jaren 80  het landbouwbedrijf over van zijn vader. Er waren toen 30 zeugen, 200 vleesvarkens, 12 koeien en ongeveer 5 ha landbouwgrond in beheer. Vandaag baat hij een gesloten varkensbedrijf uit met 180 zeugen- en 1700 vleesvarkensplaatsen. Daarnaast bewerkt Marc zo’n 44 ha akkerland. “Vroeger teelde ik vooral korrelmaïs, maar door de derdeteeltverplichting verbouw ik nu ook 10 ha tarwe en een beetje gerst", vertelt Marc. "Na mijn eerste jaar als student industrieel ingenieur besloot ik de boerderij van mijn vader over te nemen. Mijn grote interesse tijdens mijn studies was  mechanica, pneumatica, lassen en hydraulica. Ik bleef deze richtingen volgen met avondlessen." Nu gebruikt Marc die kennis om zijn innovatieve ideeën rond duurzame landbouw in de praktijk te brengen.

Vlaamse landbouw wordt te duur?

“De strengere regelgeving in de landbouwsector is nodig voor het milieu, maar heeft ook als gevolg dat de Vlaamse landbouwproductie duurder wordt. Mestverwerking, luchtwassers, dierenwelzijn … De uitvoering ervan vraagt forse investeringen. Het zou erg jammer zijn als we een herhaling krijgen van wat er in de jaren 60 met de textielsector is gebeurd: een massale verplaatsing van de productie naar het buitenland, waar de regelgeving minder streng of zelfs onbestaande is. Zo ging er een sector verloren die erg belangrijk was voor ons land. Als het zo ver komt dat onze groenten, fruit en vleesproducten uit het buitenland ingevoerd moeten worden om de kosten te drukken, hebben we geen enkele controle meer over de kwaliteit of traceerbaarheid. En dat terwijl we in Vlaanderen vele jaren gewerkt hebben om op een zeer veilige, kwalitatieve manier te kunnen produceren.” Om op termijn hetzelfde inkomen te kunnen behouden, raadde men Marc aan om zijn varkensstapel op te drijven naar 300 of zelfs 400 zeugen. Meer produceren is volgens hem echter niet de oplossing voor het probleem en hij zocht antwoorden in innovaties op het landbouwbedrijf.

Ecofarmfeeder

Naar aanleiding van deze ontwikkelingen begon Marc na te denken welke technische innovaties de kosten van de vleesproducerende landbouwer kunnen drukken. Zo werd hij in 2012 laureaat voor de Innovatiecampagne met zijn Ecofarmfeeder. Met dit systeem kan de landbouwer zijn geteelde maïs zelf tot een kwalitatief voeder verwerken, zonder tussenkomst van verwerkende industrie of transport. Het principe is simpel: de korrelmaïs wordt gedorst en daarna gemalen. Het gemalen product wordt ingekuild, waarna het verzuringsproces op gang komt. Na drie à vier weken wordt de kuil opengemaakt en wordt het vochtige maïsmeel (CCM) in de Ecofarmfeeder gedroogd. Er wordt kern aan toegevoegd en na een vermenging wordt het geheel in de meelsilo geblazen, klaar om gevoederd te worden.  Uitgezonderd van het kernvoeder is de landbouwer dus volledig onafhankelijk van veevoederfirma’s.  Het vraagt iets meer werk, maar we voelen het in onze portemonnee. Per varken hebben we een besparing van 10 à 15 euro. Op jaarbasis komt dit voor een bedrijf dat 4000 varkens produceert neer op minstens 40.000 euro. Een bedrag om over na te denken.”

Door zeefschijven met een minimale uitslijping kan er meer fosfor en stikstof uit het ruwe mest gehaald worden.

Marc Bolllaert, varkenshouder

Low Nutrient Press

“Een te groot aandeel van het inkomen van de boer gaat verloren aan de kosten voor mestafzet en/of mestverwerking,” zegt Marc. “En dit terwijl 90% van het mestvolume eigenlijk water is. Transport van vloeibare ruwe varkensmest met 90% water is toch een duur en triest CO2-verhaal. Het doel van de Low Nutrient Press (LNP) is zo veel mogelijk vaste deeltjes uit de ruwe mest halen. De vaste deeltjes (dikke compostachtige fractie) bevat liefst zo veel mogelijk fosfor en stikstof en kan best afgevoerd worden naar een bedrijf dat deze fractie verder verwerkt tot een exporteerbaar NPK-product. De dunne (waterachtige) fractie kan op het eigen land gebruikt worden als bemesting. De dikke fractie die overblijft is zeer droog en veel kleiner in volume, wat de transportkosten en milieuschade drukt. Ze is perfect geschikt om als compost te transporteren naar landen als Frankrijk, waar hier veel vraag naar is.”

Mestscheiding is niets nieuws onder de zon, maar Marc optimaliseerde klassieke procedé tot zijn LNP. Het zwakke punt in de traditionele mestscheider is de zeer fragiele zeefkooi. Daarnaast gaat de maaswijdte maar tot 0,5 mm, wat nog te veel vaste deeltjes kan doorlaten. “De mestscheider die ik ontwikkelde werkt met zeefschijven in plaats van een zeefkooi. Deze schijven zijn aan een kant tot een bepaalde diepte uitgeslepen. Door de combinatie van verschillende schijven tegen elkaar verkrijg je een filter met een maaswijdte zo groot als de inslijp- of infreesdiepte. De mest wordt door hydraulische druk door de filter geduwd. Door deze techniek kunnen we wellicht meer fosfor en stikstof uit de ruwe mest halen.” Marc werkte voor de ontwikkeling van deze mestscheider samen met de firma Degramec uit Lochristi. Deze firma zag Marcs project meteen zitten en samen gingen ze op zoek naar financiële steun, die ze vonden bij het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT).

Voor er overgegaan wordt tot commercialisatie wordt de LNP nog uitvoerig getest en zal ze ook enkele maanden zonder problemen moeten kunnen draaien op het bedrijf van de familie Bollaert. Eind mei gaat hij naar het ILVO om te testen of hij ook gebruikt kan worden voor het scheiden van rundermest. “Ik vind het belangrijk dat de LNP op de markt kan komen in dezelfde prijsklasse als de klassieke mestscheider. Het is immers een innovatie om de landbouwer en het milieu vooruit te helpen”, zegt Marc. “Voor mij komt het erop neer om het eigen geproduceerde product op het eigen bedrijf een toegevoegde waarde te kunnen geven. Zo worden onnodige kosten, transport en milieuvervuiling vermeden en kunnen we als Vlaamse landbouwer blijven concurreren tegen buitenlandse lage prijzen.”

 

Meer boeren in de kijker

Sonja Moens en Luc De Neef baten in het Oost-Vlaamse Meldert, bij Aalst, een preibedrijf uit. “Omdat...
De familie Vangeloven baat in Bree het bedrijf Mevakip met 160.000 vleeskuikens uit, verspreid over vijf stallen. Begin...
In onze zomerreeks brengen we deze keer een bezoek aan Pierre Michels in het Franse Picardië. Ook zijn hoeve speelde...