Menu

Diversiteit als troef

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 
Regio: 

Hugo Jacobs

55 jaar
Sint-Truiden (Limburg)
Hugo Jacobs teelt appels, peren en kersen. Hij is imker, organiseert bezoeken en heeft een hoevewinkel. Omschakelen naar bio was voor hem een kleine stap aangezien Hugo al heel lang geïntegreerd teelde.

Voor Hugo Jacobs uit Sint-Truiden was het omschakelen naar bioteelt technisch gezien een kleine stap, omdat hij al heel lang geïntegreerd teelde. Toch benadrukt hij dat omschakelen psychologisch tijd vergt, omdat je anders begint te denken en tijd nodig hebt om keuzes te maken.

Hugo omschrijft zijn bedrijf Jacobsfruit als divers. Hij teelt appelen, peren en kersen en organiseert in samenwerking met Toerisme Sint-Truiden vuurpotnocturnes tijdens het bloesemseizoen. Daardoor komen er veel groepen op bezoek. In het najaar volgen de zelfplukdagen. Daarnaast is Hugo ook imker en kan hij dus producten verkopen op basis van honing, propolis en bijenwas. Een apart verhaal is de Haspengouwse mosterd, die hij maakt uit zelf verbouwd mosterdzaad. De zaadjes worden koud gemalen, wat ervoor zorgt dat de etherische oliën niet vervliegen. In plaats van suiker voegt hij er honing aan toe als zoetstof. Mosterd is een interessant bloeiend gewas voor de bijen.

Jacobs is lid van Puur Limburg, een initiatief rond streekproducten van de provincie Limburg dat sedert enkele maanden wordt voortgezet via een coöperatie. Thuis verkoopt hij via een zelfbedieningsstalletje en daarnaast staat hij op evenementen.

Afzet

Toch gaat een groot stuk van de productie naar de veiling. Momenteel kan Hugo zijn fruit nog niet verkopen als bio, maar wel als fruit afkomstig van een bedrijf in omschakeling. ”Voor de vroege rassen loopt de afzet vlot, daar is veel vraag naar. De late rassen kan ik bewaren tot al het biofruit verkocht is, maar bij de tussentijdse rassen loopt dat wat moeilijker. Daarom hebben we heel wat bomen omgeënt naar rassen die beter geschikt zijn voor de bioteelt.” Natyra is voor hem een belangrijk ras. Ook Maribelle is vrij sterk tegen schimmels. Een deel van zijn aanplanting was al eerder omgeënt, maar de omschakelingsperiode leent zich daar ook goed voor, omdat je dan minder fruit moet verkopen. “Het derde jaar na omenten heb je opnieuw een volledige oogst. Door de omschakeling te spreiden lukt het ook om een inkomen te houden. Ook de toeristische initiatieven dragen bij aan het inkomen en de kersen zijn nog niet omgeschakeld. Het omschakelen van de peren gaat vlotter, omdat er enorm veel vraag is naar biologische peren. “Ook daar begin je te verkopen wanneer de biologische peren weg zijn. Dat was dit jaar begin januari. Het is perfect mogelijk om daarop aan te sluiten.” Bij de peren gaat het wel degelijk om Conference, die ook in bio enorm geapprecieerd wordt. “Het is wel een moeilijke peer om te telen. Schurft lijkt een ernstig probleem te worden, terwijl Conference vroeger helemaal niet schurftgevoelig was. Men denkt dat de schimmel zich heeft aangepast, omdat er enorm veel Conference staat. Andere rassen zijn er vooral bij de vroege peren, waar ook veel vraag naar is: Clapp’s favourite, Durondeau, Triomphe de Vienne en Dubbel Flippen (Beurré de Merode).

Omschakelen

Hugo vertelt dat de beslissing tot omschakelen vooral het gevolg is van de zelfplukactiviteiten. “Maar eigenlijk speelde ik al jaren met dat idee. Toch heb ik ook jarenlang gedacht dat het niet echt een goed idee was om over te stappen op bio. Dertig jaar geleden bezochten we een biobedrijf in Nederland. Die fruitaanplanting was dood, er waren totaal geen insecten. Dat kwam doordat ze biologische insecticiden zoals nicotine gebruikten, die heel breed werken. We waren toen zelf begonnen met geïntegreerd telen, en ik zag dat eigenlijk liever. Maar ik ben binnen de geïntegreerde teelt geleidelijk ook heel sterk richting bio gegroeid.“

Plantengezondheid

Dat maakte dat de stap niet meer zo groot was. Hugo had vooral schrik van de schimmelziekten, niet zozeer van de insecten. “Het grote verschil is dat ik nu heel gericht moet spuiten op het juiste moment. De toegestane middelen zijn toch wat zwakker dan wat ik vroeger gebruikte. Doordat mijn bedrijf beperkt is in oppervlakte kan ik kort op de bal spelen. Ik kan alles behandelen in een tijdspanne van 3 tot 4 uur. Daardoor lukt het al behoorlijk om de schimmelziekten onder controle te houden.” Hugo herhaalt dat hij vooral veel heeft aan de enthousiaste steun van collega’s. Hij komt geregeld samen met een groep biofruittelers, voornamelijk uit het Hageland. Ondertussen maken daar meer dan twintig telers deel van uit. Hij kan ook rekenen op ondersteuning vanuit BFV en de voorbije winter heeft hij een cursus gevolgd in Nederland.

Hugo vertelt dat hij rondom zijn percelen hagen heeft aangeplant, om ze af te schermen. “Sowieso brengt het overschakelen naar bio andere problemen met zich mee. In peren kunnen wantsen voor problemen zorgen. Bij appels krijg je appelbloesemkever en zaagwesp, waar je niets over hoort in de geïntegreerde teelt. Zelf heb ik ze gelukkig nog niet gezien, hoewel ik er de laatste jaren niet tegen heb behandeld. Dat komt omdat die problemen minder gemakkelijk opduiken op mijn kleine percelen die tussen percelen liggen waarop geïntegreerd wordt geteeld. Door binnen een groot blok bio steeds op dezelfde manier te behandelen krijg je gemakkelijker dergelijke plagen. Vergelijk dat met schurft. Die schimmel gaat zich ook specialiseren, wanneer je ieder jaar met hetzelfde product spuit. Wanneer je als enkeling iets anders gaat doen, ben je minder vatbaar.” Ik verwijs naar de graanteelt, waarin men ook veel rekening houdt met dergelijke resistentieontwikkelingen. Hugo reageert dat ditzelfde probleem zich ook stelt wanneer veel bomen van hetzelfde ras binnen hetzelfde gebied staan. “De zelfpluk laat ons toe veel verschillende rassen aan te planten. We hebben soms tot acht rassen binnen dezelfde hectare. Medewerkers van de Boomgaardstichting vertelden me dat zij helemaal niet behandelen, zelfs niet met biologische producten. Ze hebben eigenlijk zeer weinig last van schurft of witziekte, doordat ze zo veel soorten en rassen hebben. Die schimmels werken eigenlijk op elkaar in.” De mix van rassen heeft als bijkomend voordeel dat de bestuiving heel vlot verloopt. Maar uiteraard zullen Hugo’s bijen daar ook hun rol in spelen.

De aanplanting

Vervolgens gaan we de aanplanting bekijken. Eerst lopen we door de loods, waar op dat moment alles was ingericht om de deelnemers van de nocturnes te ontvangen. Een uitgebreide stand met streekproducten en eigen producten maakt het mogelijk voor de bezoekers om wat van de geneugten die de wandeling met zich meebracht mee te nemen naar huis. Vlak bij de loods werden 22 hoogstamfruitbomen aangeplant van verschillende rassen. Op het grasland onder de bomen kunnen de bezoekers parkeren.

In de aanplanting valt de onkruidbestrijding op. Op de lijn van de stammen ligt een rug met compost, die later op het seizoen zal worden opengespreid. Het gras dicht bij de bomen kan worden gemaaid met een litsenmaaier. Vervolgens zal Hugo dit voorjaar een drietal keer mechanisch schoffelen tegen het onkruid. Voor een afdoende onkruidbestrijding zal hij dat nog eens herhalen in het najaar.

  • Hugo Jacobs: "Omschakelen vergt tijd, omdat je anders begint te denken en tijd nodig hebt om keuzes te maken."

  • Met de schoffelmachine uitgerust met vingerwieder is het mogelijk om het onkruid onder controle te houden.

  • Met de litsenmaaier kan Hugo tot tegen de stammen maaien zonder ze te beschadigen.

  • Wie deelneemt aan de vuurpotnocturnes neemt behalve fruit, honing of mosterd ook graag een ander Puur Limburg-product mee.

  • De thuisverkoop van Jacobsfruit.

  • Deze manden worden gebruikt tijdens de zelfplukdagen.

Meer boeren in de kijker

Op zondag 17 september is het Dag van de Landbouw. Tientallen land- en tuinbouwbedrijven in Vlaanderen zetten dan hun...
Koen en Hilde Timmerman baten in Sint-Kruis, een deelgemeente van Brugge, een bedrijf met 99.500 scharrelkippen uit. De...
De familie Van Mieghem
In Beveren, in de schaduw van de koeltorens van de kerncentrale van Doel, baten Guido Van Mieghem en zijn zoon Bert een...