Menu

Brabants grondwitloof, streekproduct bij uitstek

Terug naar Boer in de kijker

Luc en Rita Salens-Van Der Elst

Kortenberg (Vlaams-Babant)
Luc en Rita Salens-Van Der Elst hebben een gemengd akkerbouwbedrijf met grondwitloof als specialisatie. Thuisverkoop is al 24 jaar een welkome aanvulling op de vaste afzet aan BelOrta.

In het Vlaams-Brabantse Erps-Kwerps werken Luc en Rita sinds begin november vorig jaar in hun nieuwe hoevewinkel en aangebouwde loods. In de loods worden de witloofwortelen ingetafeld en wordt het grondwitloof na de oogst geschoond en verpakt. Luc en Rita telen ook aardappelen voor thuisverkoop, suikerbieten, granen, maïs en erwten. 

Terwijl Luc zich focust op de teeltopvolging, volgt Rita de volledige administratie en boekhouding van het bedrijf op, runt ze de hoevewinkel en helpt ze bij het uithalen, schonen en inpakken van het witloof. Na de verhuizing eind vorig jaar van Kortenberg naar Erps-Kwerps, pasten ze de openingsuren aan van hun hoevewinkel, waar Rita groenten en fruit verkoopt. Zo kan Rita ook fruitkorven leveren aan bedrijven. Af en toe helpen de kinderen Tom (23) en Anne (20) mee op het bedrijf. Het grootste deel van hun grondwitloof wordt via BelOrta vermarkt. “Tweemaal per week rij ik naar de veiling in Zellik”, aldus Luc. “We kunnen altijd witloof van eerste categorie rechtstreeks inpakken voor Delhaize, maar ook dat verloopt via de veiling. De rest verkopen we in de hoevewinkel.” Rita baat de hoevewinkel al 24 jaar uit en breidde het assortiment uit met streekproducten, chocolade en suikervrije producten voor diabetici.

Witloofwortelen zaaien en oogsten

Luc heeft voldoende machines om zelf te kunnen zaaien, hakken, rooien en wegsnijden. “Na het ploegen in de winter starten we in mei met het klaarleggen van de grond. Daarna trekken we ruggen omdat het witloof in twee rijen op 75 cm van elkaar bovenop een rug wordt gezaaid. Voor een goede onkruidbestrijding werken we daarbij Bonalan en Contans in, daarna behandelen we in vooropkomst nog eens met Kerb en Leguran. Ik zaai hybride pillenzaad met een precisiezaaimachine en vind dat heel gemakkelijk. De kiemkracht bedraagt altijd minstens 90%. Het zaad moet mooi verdeeld staan op het veld, zodat je veel gelijkere wortelen en dus gelijkere kroppen krijgt. Na het zaaien volgt het hakken. Tussen de ruggen rijden we er met de tractor door om ze proper te houden. Bovenop de rug verwijderen we manueel vuil en het teveel aan plantjes met een hak. Van eind augustus tot half november rooien we de wortelen in grote plastic palloxen. Daarna stockeren we ze minstens twee weken in de frigo om te rusten. Vervolgens gaan ze in een stortbak, pakken we de wortels aan de kraag vast en leggen we ze op een band, waar een zaag de overtollige bladeren afzaagt en de wortels weer in de palloxen vallen. Daarna gaan ze weer in de frigo of starten we met het intafelen.”

Intafelen en witloof oogsten

Het intafelen van een bed (8 m²) duurt zo’n drie uur. Gemiddeld bevat zo’n bed 400 witloofwortelen/m². “Elke week tafelen we zo’n drie bedden in, zodat we er ook drie kunnen oogsten. We geven ze voldoende water en wachten een vijftal dagen tot het goed is doorgezakt om de grond dan op te warmen tot zo’n 18 °C. Dat gebeurt met water dat wordt opgewarmd via warmtepompen. Die haalt warmte uit de loods. Elke halve meter ligt er een buis (lus van 1 m). De pompen zorgen ook voor de verwarming van de loods en de hoevewinkel. Daarna is het wachten. In september heb je soms in 25 dagen witloof, in de winter heb je zeker een maand nodig eer de witloofkroppen oogstbaar zijn. We wachten nu op een vergunning voor zonnepanelen op het dak van de loods.”

Het oogsten gebeurt ook handmatig: een voor een de wortels eruit halen, de kroppen afbreken en in bakken leggen. “De wortels geven we aan onze boerenpaarden. Uit elk bed haal ik een gemiddelde van 200 kg witloof. Zodra we het grondwitloof geoogst hebben, rij ik met een frees door de witloofbedden zodat de grond kan afkoelen, verluchten en rusten. Het intafelen op die bedden gebeurt dan drie à vijf weken later. Zo schuiven we altijd op. Na het seizoen frees ik de grond in de zomer op en werk ik er meestal champignonmest in, omdat die bijna geen stikstof en veel kalk bevat. Bovendien zijn alle ziektekiemen eruit, omdat hij kiemvrij moet zijn om champignons op te kweken. Ik laat die champignonmest minstens twee maanden op het veld liggen, zodat hij volledig ‘uitgebrand’ is. Compost, stro, paardenmest of kalk gebruiken kan ook om de grond te onderhouden. Daarna giet ik hem goed nat, zodat aanwezige zouten goed kunnen doorspoelen en laat ik de grond voldoende rusten. Hij heeft immers veel water moeten verwerken, opwarmen … Zo vermijden we ook dat er kleine resten van bacterierot bij het intafelen ingemengd zouden worden. In de wortel zit voor 90% de kwaliteit van je witloof; de rest is hier en daar bijsturen. Daarom weet ik al drie jaar op voorhand op welk perceel we witloof gaan telen. Ik hou er dan rekening mee om er een goede, passende voorvrucht zoals gerst of haver op te zetten, omdat die net zoals witloof niet veel stikstof nodig heeft. Het jaar voordien zet ik er ook geen aardappelen of erwten op, omdat die dezelfde ziekten als witloof hebben. Bovendien laten we telkens twee stalen per perceel ontleden door de Bodemkundige Dienst, zodat we precies weten wat er in de grond zit en wat we eventueel moeten bijgeven.”

Sorteren en inpakken

“Bij het uithalen van het witloof uit de grond sorteren we al zo veel mogelijk, omdat we weten welk witloof er voor Delhaize of voor thuisverkoop bestemd is. Daar sparen we al zo’n 80% van het werk mee uit. Daarna kuisen we manueel het witloof, krop per krop, in het witlooflokaal en pakken we het in. Het sorteren van vier à vijf kroppen in de Delhaize-laszakjes verloopt heel vlot en wordt goed betaald. De folie van die zakjes is voor een deel uv-bestendig.”

  • Rita en Luc tonen trots hun grondwitloof.

  • Gemiddeld worden er zo'n 400 witloofwortelen per vierkante meter ingetafeld in een witloofbed.

  • Uit elk bed halen Luc en Rita een gemiddelde van 200 kg witloof.

  • Luc en Rita verpakken het grondwitloof speciaal voor Delhaize in plastic zakjes van 500 gram.

  • In de winter heb je zeker een maand nodig vooraleer de witloofkroppen oogstbaar zijn.

Meer boeren in de kijker

Op 4 november werd ‘Vlees van het rood ras van West-Vlaanderen’ erkend als Europese beschermde...
Aanstaande vrijdag organiseert Groene Kring 'De Wissel', het event over familiale bedrijfsoverdracht. Iedereen , jong...
Christian Claus en zijn zoon Lode baten in Kruishoutem een kruidenkwekerij uit. Het is een niet-alledaags bedrijf dat...