Menu

Terug naar Boer in de kijker >Bloemkoolrijst benut hart en gruis van de kool


Bloemkoolrijst als alternatief voor gewone rijst. Een prachtig voorbeeld van samenwerking in de keten rond het optimaliseren van reststromen en het beperken van voedselverliezen. Telers Bart en Evelien Trybou-Vanlerberghe hopen er een kleine meerprijs aan te verdienen. Voor diepvriesbedrijf Greenyard Frozen is het het resultaat van de optimalisatie van hun diepvriesverwerking.

Het ‘Suskoolproject’, een van de kandidaten voor de Food Heroes Award, is een mooi voorbeeld van samenwerking in de keten, die op een efficiënte manier tot innovatie leidt. De naam van het project bestaat uit twee delen: ‘Sus’ verwijst naar het Engelse sustainable (duurzaam), ‘kool’ naar bloemkool. Het is het resultaat van de unieke samenwerking tussen twee bloemkooltelers (Bart Trybou en Evelien Vanlerberghe van Tryvan bvba en Marnix Deigers van Flanders Green Farm bvba), machinebouwer Baekelandt, verwerker Greenyard Frozen, ILVO als onderzoekspartner en Flanders’ Food als projectcoördinator.

Tryvan, familiebedrijf pur sang

Sinds 2008 baten Bart Trybou en zijn echtgenote Evelien Vanlerberghe in het West-Vlaamse Houthulst familiebedrijf Tryvan bvba uit. Ze telen bloemkool, spruitkool en courgettes en zijn erg actief op syndicaal vlak. Zo zijn ze lid bij telersvereniging Ingro (waar Evelien in de adviesraad zetelt) en maakt Evelien ook deel uit van de provinciale vakgroep Groenten van Boerenbond. Op de bedrijfslocatie is nog een ander bedrijf actief: L&K bvba van Barts ouders, Luc Trybou en Katleen Soenen (zij telen dezelfde groenten en ook nog spinazie, bonen en aardappelen) en Barts broer Sam en zijn echtgenote Louise Packet. Samen bewerken ze een honderdtal hectaren in West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk. “Na vier jaar samenwerken met Barts ouders, zijn we in 2012 definitief met ons eigen bedrijf gestart”, vertelt Evelien. “Maar waar het kan, werken we nog samen. Zo maken mijn schoonouders én wijzelf gebruik van onze verpakkingsfirma Trypol Pack. We verpakken immers heel veel groenten in flowpack en netjes voor supermarkten. Samen met mijn schoonouders kunnen we die een groot aanbod garanderen. Ook naar buitenlandse industrieklanten is dat een voordeel. Onze bloemkool gaat bijna volledig naar verschillende diepvriesbedrijven, waaronder Greenyard Frozen. Onze courgettes leveren we voor 70% en onze spruiten voor 60 à 70% aan de diepvriesindustrie, de rest zetten we af via de versmarkt.”

Benuttingsgraad optimaliseren

Voor het Suskoolproject klopte Greenyard Frozen – met een jaarlijkse productie van 450.000 ton het tweede grootste diepvriesgroente- en fruitbedrijf in Europa – onder meer aan bij Bart en Evelien. “Na de verwerking van bloemkool in onze fabrieken, merkten we dat er enorm veel overschot was aan deze groente: bladeren, gruis, de steel en het hart”, zegt Stefaan Goudeseune, aankoper verse groenten bij Greenyard Frozen en een van de ‘trekkers’ van het Suskoolproject. “Eerst onderzochten we via de Food Pilot van ILVO of we iets met de bloemkoolbladeren konden doen. Uit verder onderzoek bleek dat het bloemkoolhart en -gruis de twee meest relevante reststromen waren die op een efficiënte manier verzameld kunnen worden. We lieten ook testen uitvoeren op de hardheid en de smaak van het bloemkoolhart.”

Het onderzoek toonde aan dat de bloemkoolbiomassa mét hart en gruis met zo’n 25% beter benut kan worden. “Voor aanvang van het project bedroeg de benuttingsgraad van onze bloemkoolmassa 19,9 ton van de 65 ton geoogste bloemkool/ha of 30,7%”, stelt Stefaan. “Na aanvang van het project liep de benuttingsgraad op tot 25,4 ton van de 65 ton/ha of 39%.”

Ook voor de telers is het een meerwaarde. “Op deze manier gaan we meer extra gewicht hebben dat we oogsten per ha”, aldus Evelien. “De vraag is nog wel welke specifieke meerprijs we daarvoor gaan ontvangen. Oogsten mét bollen nemen meer ruimte in beslag, waardoor we meer heen en weer naar de diepvriesfabriek moeten rijden. We moeten ook nog gewone roosjes aan andere diepvriesbedrijven leveren.”

Harten verwerkt in de fabriek

Machinebouwer Baekelandt ontwikkelde voor het project een speciale oogstmachine. Daarbij leggen de seizoenarbeiders – net zoals anders voor de industrie – de door hen manueel uitgesneden bloemkolen in de deksels van de oogstband. Maar de harten van de kolen worden niet uitgeboord op het veld, maar verzameld in de fabriek voor verdere verwerking, bijvoorbeeld in kubusjes. “We moeten nog afspreken of we die machine kunnen gebruiken of dat we daar zelf voor moeten investeren”, zegt Evelien. “Dat zal ook afhangen van de vraag of Greenyard nog andere telers kan overtuigen om mee in het project te stappen.”

Diverse nieuwe producten

“Vertrekkende vanuit de reststromen gruis en hart vergeleken we ook diverse pureebereidingen met elkaar. Meer hart in de puree zorgt voor een stevigere textuur en meer voedingsvezels, wat uiteraard gezonder is”, aldus Jan Ingelbeen, algemeen manager bij Greenyard Frozen. “Met de reststromen ontwikkelden we diverse nieuwe ingrediënten  en gebruiksklare voedingsproducten, zoals bloemkoolpesto, -rijst en -melk, macaroni met bloemkool en een groentespread. Onze bloemkoolrijst is een groot succes. Het product won al diverse awards en is ook heel populair in de supermarkt, onder meer bij Delhaize. Je kunt er mee wokken, gebruiken in slaatjes … We lieten onze culinaire adviseur ook andere bereidingswijzen uitwerken in recepten. Het past volledig in de convenience- of gemakkelijkheidstrend en is een goed initiatief om voedseloverschotten te reduceren. Tijdens de ontwikkeling van het product konden we rekenen op landbouwers die meedachten vanaf het begin, onderzoekers voor de kwaliteit van het product (ILVO), techniekers en food processors om de flow van het product in de productielijn te doorlopen, designers voor verpakking en verkopers voor de retail en food service.”

Het Suskoolproject loopt eind dit jaar af. “Dan zullen we de samenwerking met Greenyard herbekijken. We hopen uiteraard op dezelfde prijs als degene die we nu krijgen, want voor een lagere prijs hoeft het voor ons niet”, maakt Evelien duidelijk.

Op woensdagavond 14 november komt bloemkoolrijst aan bod in het tv-programma 'Over eten' op Een, dat over voedselverspilling zal gaan.

Meer boeren in de kijker

“Een jaar of tien geleden had ik nooit gedacht dat we hier nooit ooit asperges zouden telen”, valt Fons...
Het verhaal van geitenhouder José Noelmans uit Riemst is op zijn minst gezegd niet alledaags. Tien jaar geleden was hij...
Mathieu en Tine ontmoetten elkaar op het Vrij Agro- en Biotechnisch Instituut (VABI) in Roeselare, waar ze...