Menu

“We moeten blijven werken aan een goed imago voor de sector”

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 

Jonathan Ennot

28 jaar
Melkgeiten, melkvee, akkerbouw en hoeveverkoop
Jonathan Ennot vond zijn weg in de geitenhouderij.

Nele Kempeneers

Starten als jonge landbouwer, het is zelfs voor boerenzonen of -dochters geen evidentie. Jonathan Ennot en zijn tweelingbroer Emmanuel voelden het allebei kriebelen. Emmanuel stapte in het melkveebedrijf van zijn ouders, maar Jonathan koos voor een nieuwe weg: de melkgeitenhouderij.

Jonathan en Emmanuel Ennot waren van kleins af aan gepassioneerd door wat ze leerden op het akkerbouw- en melkveebedrijf van hun ouders Augustin en Colette in Vreren bij Tongeren. De twee broers zaten tot het zesde middelbaar samen in de klas, maar vonden daarna elk hun eigen weg. Emmanuel specialiseerde zich verder in zijn studies, Jonathan begon op zijn achttiende al te werken. Hij werkte op zelfstandige basis bij een koeienkoopman, ging snoeien bij een fruitboer en kwam uiteindelijk ook bij een melkgeitenbedrijf terecht. “Toen ik nog op de middelbare landbouwschool PIBO in Tongeren zat, gingen we op bedrijfsbezoek bij een melkgeitenhouder. De bedrijfsleider zocht nog een helpende hand voor tijdens de lammerperiode en ik gaf mijn nummer door. Enige tijd later belde hij me, en vanaf toen ben ik regelmatig bij hem gaan helpen. De melkinstallatie die hij gebruikte was dezelfde als die we bij ons thuis gebruikten voor de koeien, dus dat ging vlot”, lacht Jonathan.

Samen maar apart

De liefde voor de melkgeitensector was geboren. “Eerst was er het plan dat Emmanuel en ik samen een melkgeitenbedrijf zouden starten”, vertelt Jonathan. “Maar door te luisteren naar het advies van experten hebben we er toch voor gekozen om elk ons eigen ding te doen. Emmanuel nam het melkveebedrijf van onze ouders voor de helft over, en ik startte apart een melkgeitenbedrijf op. We helpen elkaar uiteraard zo veel mogelijk, maar op die manier weet je wel waar je hoofdverantwoordelijkheden liggen en heb je elk je eigen inkomen. We wilden vermijden dat er later onenigheid zou komen als de ene bijvoorbeeld vroeger op de avond stopt met werken dan de andere. Het zou jammer zijn als er ruzie zou komen, en op deze manier loopt de samenwerking heel vlot. We proberen de drukke momenten op de twee bedrijven ook mooi in elkaar te laten overlopen zodat we steeds kunnen bijspringen.”

Op de grens

Starten in de melkgeitenhouderij was Jonathans droom, maar de opstart verliep niet rimpelloos. “Het feit dat we hier vlak op de grens met Wallonië zitten was zowel een vloek als een zegen”, vertelt Jonathan. “Het bedrijf van mijn ouders en broer ligt in Vlaanderen, maar het melkgeitenbedrijf, dat net aan de overkant van de veldweg ligt, is gelegen in Wallonië. De jonge lammeren hou ik de eerste maanden in de vroegere bindstal van het ouderlijke bedrijf. Daarna verhuizen ze naar de nieuwe melkgeitenstal. Maar dat wilde dus zeggen dat ik telkens enorm veel papierwerk in orde moest maken om dit ‘transport’ van amper 50 meter te mogen doen. Gelukkig heb ik de situatie in de praktijk aan de mensen van het FAVV kunnen tonen en hebben ze zich flexibel opgesteld.” Het feit dat Jonathans melkgeitenstal in Wallonië staat, heeft echter ook belangrijke voordelen. “Zo kan ik zonder probleem mijn geitenmest in Wallonië afzetten, waar er veel vraag is naar stalmest. Ik krijg er mijn stro zelfs voor in de plaats. Daarnaast is Wallonië als jonge starter ook interessant omdat er niet gewerkt wordt met nutriëntenemissierechten en de opstartsteun er anders wordt geregeld.”

Gevoelige dieren

Als nieuweling in de melkgeitensector betaalde Jonathan uiteraard ook leergeld. “Geiten zijn veel gevoeliger dan koeien, dat leer je al doende”, weet hij. “Je moet veel meer en strikter vaccineren, de bioveiligheid moet nog strenger zijn om ziekten te vermijden. De ruwvoederwinning moet zeer precies gebeuren, want te veel grond of schimmels in het ruwvoeder kan hersenvliesontsteking veroorzaken.” Dat geiten ook erg gevoelig zijn aan schijnzwangerschap, ondervond Jonathan uit ervaring. “Op een bepaalde moment had ik wel 150 van de 800 geiten die schijnzwanger bleken te zijn.” Dankzij de oplettendheid van de veearts was de oorzaak snel gevonden. “Ik hield de bokken toen ook in de grote melkgeitenstal. Hoe dichter bij de bok, hoe meer geiten schijnzwanger bleken te zijn.” Door de bokken een andere plaats te geven, was het probleem snel opgelost. “Dergelijk advies op maat van de juiste experten, dat is zeker als jonge landbouwer van onschatbare waarde”, vind Jonathan. “Een adviseur die niet gewoon langskomt voor een tas koffie, maar een die je ’s avonds laat een sms’je stuurt omdat hij iets heeft opgemerkt in de gegevens van de melkinstallatie. Dat is wat je nodig hebt.”

Blijven doormelken

Jonathan spreidt de lammerperiode bewust over drie momenten in het jaar. “De meeste melkgeitenhouders laten alle lammeren in februari en april komen, en dat zorgt voor een groot aanbod van bokkenvlees op de markt. “Ik zorg ervoor dat ik niet alleen nu, maar ook in de zomer en in het najaar lammeren heb. In die periodes krijg je iets meer voor de jonge bokjes.” Al blijft dit wel een moeilijk aspect van het bedrijf. “Als er geen problemen of extra kosten zijn, kan je net break-even draaien met de bokjes. Maar het is belangrijk dat ze op deze manier toch een plaats in de voedselketen vinden, ook vanuit het dierenwelzijnsaspect. Dit is ook belangrijk voor het imago van onze sector”, weet Jonathan.

Geiten melken, is dat nu zo anders dan koeien? “Eigenlijk niet”, zegt hij. “Het grootste verschil is dat je geiten tot zelfs drie jaar na hun laatste lam kan blijven doormelken. Door te zorgen voor voldoende regelmaat, licht (lux) en lucht in de stal blijft hun melkproductie mooi op peil. We hebben speciale lampen die zorgen dat het steeds licht genoeg is in de stal, ook op donkere dagen.” De oudste geiten van Jonathan zijn nu zes jaar, dus hij weet nog niet hoelang hij de dieren gemiddeld kan blijven melken. Gemiddeld produceert een geit zo’n 1100 liter melk per jaar. Een robotsysteem voor de geitenhouderij bestaat momenteel nog niet. Jonathan gebruikt een 2 x 40 systeem, waardoor hij 80 geiten tegelijk kan melken.

Gestaag groeien

De geitenmelkprijs is vandaag vrij stabiel, maar de sector is in opmars. “Er is een sterke vraag naar geitenmelk voor de verwerking en ik ben heel blij voor de jonge mensen die nu al verdubbelen in capaciteit, maar ik vraag me soms wel af of dat echt moet. De productie moet de vraag volgen en niet omgekeerd.” Dat er in ons land nog kansen zijn voor de geitenhouderij is volgens Jonathan mede een gevolg van de vergunningenstop in Nederland, waardoor Nederlandse melkerijen hier melk komen zoeken. “Dat geeft de sector kansen, maar ook bij ons is er geen ruimte om onbeperkt uit te breiden. Groeien is mooi, maar het moet wel doordacht en realistisch zijn.”

Meer boeren in de kijker

Christian Claus en zijn zoon Lode baten in Kruishoutem een kruidenkwekerij uit. Het is een niet-alledaags bedrijf dat...
De ‘Week van de Vrijwilliger’ was de aanleiding om op zoek te gaan naar een boerengezin dat ook geëngageerd...
De uitzonderlijke weersomstandigheden dit jaar hebben zowat elke sector beïnvloed. Corine Verhelst en Dries Decadt...