Menu

“Kalkoenen met strohalmpjes in hun bek, dat zie ik graag”

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 
Regio: 

Conny Vandewalle

49 jaar
Leisele (West-Vlaanderen)
Gemengd bedrijf met kalkoenen, vleesvarkens en akkerbouw (aardappelen, granen, suikerbieten, korrelmais, graszaadteelt).
Conny Vandewalle kweekt kalkoenen met veel hartstocht.

Jan Van Bavel

Kerstmis staat voor de deur en bij het feestmaal past een lekker stukje vlees, zoals een heerlijke, al dan niet opgevulde, kalkoen. Conny Vandewalle baat in Leisele, vlak bij de Franse grens, een gemengd bedrijf uit met 6000 kalkoenen, 1200 vleesvarkens en enkele akkerbouwteelten. Haar kalkoenen worden geslacht in Duitsland, wat niet zo verwonderlijk is want onze oosterburen eten veel meer kalkoen dan wij. “Het is een nichemarkt met een sterke integratie, waardoor er geen overproductie is.”

Wist je dat we de ‘kerstkalkoentraditie’ te danken hebben aan onze Amerikaanse en Canadese bevrijders van de Tweede Wereldoorlog? Zij werden op handen gedragen en alles wat ze meebrachten (sigaretten, chocolade, kalkoen …) kreeg een aura van begeerlijkheid. Voor Amerikanen en Canadezen is kalkoen dé ster van de feesttafel op Thanksgiving, hun nationale feestdag waarop ze God onder meer bedanken voor de oogst. Dankzij hen werd het ook bij ons hét feestgevogelte bij uitstek. Al zal er dit kerstfeest door corona wellicht minder kalkoen worden gegeten … Volgens VLAM schommelt het thuisverbruik van kalkoen de laatste jaren rond 0,95 kg per capita.

Nooit iets met pluimen

In 1998 namen Dirk en Conny in Leisele het gesloten bedrijf met zeugen en vleesvarkens van haar ouders over. “Twee jaar later konden we het quotum van het melkveebedrijf van mijn schoonouders overnemen, maar daarvoor moesten we afbouwen in zeugen, zodat het een gesloten bedrijf bleef”, vertelt Conny. “In 2007 zijn we gestopt met de zeugenhouderij en kozen we voor vleesvarkens.” Intussen was een ‘uit de hand gelopen hobby’ van Conny’s echtgenoot Dirk uitgegroeid tot een bouwbedrijf. Dat zorgde voor gespreide werkzaamheden en inkomsten naast het landbouwbedrijf. “Het is vaak druk, maar combineerbaar”, zegt Conny. “Ik doe zijn bedrijfsboekhouding en als het nodig is, helpt hij mij. In 2015 besloten we om de melkveetak af te stoten, zodat Dirk fulltime voor de bouwsector kon gaan en ik het landbouwbedrijf zou blijven runnen. Vermits de melkveestal nog niet was afbetaald, moesten we die ombouwen. Op voorstel van onze voederfirma zijn we bij kalkoenen terechtgekomen. Eigenlijk wilden we nooit ‘iets met pluimen’ op ons bedrijf. De kalkoenenhouderij is een kleine, voor ons toen onbekende markt. Dat triggerde me. Nadat we twee bedrijven met kalkoenen hadden bezocht, was ik verkocht. We hebben toen de sprong gewaagd en de melkveestal omgebouwd.”

Kuikens goed opvangen

Begin 2017 startte Conny haar eerste ronde met 6000 kalkoenen. Conny’s voederfirma werkt al jaren samen met het Duitse slachthuis Heidemark, waardoor haar kalkoenen in Duitsland terechtkomen. “Daarom volgen we het specifieke lastenboek Q-S. We draaien vier ronden van zo’n elf weken per jaar. De eendagskuikens worden door een opfokbedrijf van de voederfirma opgezet en komen na vier à vijf weken naar ons bedrijf. Ik zorg ervoor dat de stal verwarmd is tot 25°C en ingestrooid met ontstofte vlaslemen. De kuikens hebben meteen toegang tot water en voeder, waaraan we nog tarwe bijvoeren in fases. In de eerste weken loop ik drie keer per dag door de stal, daarna nog twee keer. Een alarm via de stalcomputer waarschuwt me als er iets mis is. Tijdens de ronde strooi ik indien nodig bij. Drie balen stro in de stal dienen als verrijkingsmateriaal. Het is schattig om te zien hoe een jonge kalkoen met een stukje stro in de bek door de stal loopt. Dat is liefde voor het vak, denk ik. Dat stro gebruik ik ook als extra strooisel om natte plekken te voorkomen. De stal heeft natuurlijke ventilatie en een open nok, maar is uitgerust met ventilatoren voor de warme periodes.

Strikte bioveiligheid

Zoals op alle pluimveebedrijven geldt hier een strikte bioveiligheid. Niemand buiten Conny en (indien nodig) de bedrijfsdierenarts komt de stal binnen, zeker ook omdat kalkoenen ziektegevoelig zijn en ze niet gevaccineerd kunnen worden tegen de dodelijke ziekten blackhead en vogelgriep. “Als ik in de stal iets zie dat niet klopt, stuur ik er met mijn smartphone een foto van naar mijn dierenarts, of bel ik hem. Eventueel sturen we bij via het toevoegen van additieven aan het drinkwater. De eendagskuikens krijgen twee entingen tegen TRT (Turkey Rhino Tracheitis) en drie tegen de pseudovogelpest (Newcastle Disease). Tweemaal per jaar voert een FAVV-medewerker een aangekondigde controle uit, waarbij er een bloedafname en voedercontrole gebeurt. Onlangs kreeg ik ook een onaangekondigde controle.” Mede door de dreigende vogelgriep kon onze fotograaf geen foto’s nemen in de kalkoenenstal, want voor Conny gaan hygiëne en gezondheid boven alles. Om pikgedrag te vermijden, past Conny het lichtschema tijdens de ronde aan. Als ze zestien weken oud zijn en zo’n 11 kg wegen, worden de kalkoenen rustig met een vangmachine op vrachtwagens geladen en naar de slachterij gebracht. “Daarna reinigen we de stal, behandel ik tegen de mestkever, voeren we herstellingen uit en ontsmetten we de stal. Vervolgens staat die nog twee weken leeg om hygiëneredenen.”

Nichemarkt

De kalkoenenhouderij is een relatief kleine, heel geïntegreerde markt zonder al te grote prijsfluctuaties. De vlees- en voederprijzen liggen meestal voor een lange tijd vast. “Maar corona strooide ook bij ons roet in het eten. Het voordeel is wel dat we enkel produceren wat de versmarkt nodig heeft en er slechts een heel klein deel buiten Europa wordt geëxporteerd.”

Sinds enkele jaren is Conny lid van de provinciale vakgroep Pluimvee. “Zo kan ik de belangen van mijn sector vertegenwoordigen. Ik sta er mijn mannetje … Momenteel zijn we een tweede stal voor opnieuw 6000 kalkoenen aan het bouwen. De bedoeling is om er in april 2021 de eerste ronde te kunnen opstarten …”

Meer boeren in de kijker

Het lukt niet iedereen die ploegloos boert om weinig kluiten mee te oogsten met de aardappelen. Voor Bernard Huybrechts...
In onze zomerreeks brengen we deze keer een bezoek aan Pierre Michels in het Franse Picardië. Ook zijn hoeve speelde...
Rik Notebaert nam in 1992 het toenmalige hopbedrijf over van zijn grootouders. Vier jaar later stapte Katrien mee in...