Zonnepanelen kennen evenveel voor- als tegenstanders. Eén op de acht gebouwen in Vlaanderen is intussen voorzien van PV-panelen of een zonthermisch systeem. Dat is niet niets, maar in Vlaanderen zijn er nog veel daken die over een ideale ligging beschikken en onbenut blijven. Om dit potentieel in te lossen heeft het kabinet Tommelein de opdracht gegeven om een zonnekaart te ontwikkelen.

Degenen die nog geen zonnepanelen plaatsten hadden hier hun redenen voor: de daken waren niet geschikt voor plaatsing, ze vonden zonnepanelen niet mooi, de daken waren niet naar het zuiden gericht, de installatie was te duur, etc. Daarnaast stonden sommigen ook wantrouwig tegenover de honderden verschillende installateurs en verkopers die er op een gegeven moment opdoken. Veel mensen wisten niet waar ze terecht konden voor neutrale en vrijblijvende informatie, en daarom lieten ze deze kans links liggen.

Zonnekaart helpt je op weg

De zonnekaart brengt mogelijkheid om hier verandering in te brengen. De kaart is te raadplegen via www.energiesparen.be/zonnekaart. Op een eenvoudige en snelle manier krijg je op basis van de jaarlijkse zoninstraling een inschatting van de mogelijke opbrengst op jouw dak. Deze inschatting houdt rekening met de plaats, oriëntatie, helling en schaduw op verschillende delen van je dak. Er wordt echter geen rekening gehouden met lichtplaten of lichtkoepels, silo’s of de draagkracht van het dak. Hier moet je dus zelf rekening mee houden.
Naast de opbrengst aan zonne-energie geeft het systeem ook een indicatie van de gemiddelde kostprijs voor een installatie, de terugverdientijd en de winst die gemaakt kan worden. Een leuke functie is dat de panelen ook visueel geplaatst worden op je dak. Zo krijg je een idee hoeveel panelen er nodig zijn, en hoeveel oppervlakte er van je dak gebruikt wordt. 

Indicatief

De makers van de zonnekaart geven de duidelijke boodschap mee dat het een geautomatiseerd rekenmodel is op basis van luchtfoto’s. Aangezien het onmogelijk is om elk resultaat individueel na te kijken zijn afwijkingen niet uit te sluiten en bieden de berekeningen dus geen garantie. Het doel van de zonnekaart is dan ook om gebouweigenaars te stimuleren om het resultaat verder te laten onderzoeken door RESCERT-installateurs (zie kaderstukje). Zij kunnen de situatie ter plaatse komen bekijken en een offerte op maat maken. Het is aan te raden om meerdere installateurs te contacteren zodat je een goed beeld krijgt van de producten en prijzen die er vandaag op de markt zijn.  De energieconsulenten van het Innovatiesteunpunt kunnen je hierbij begeleiden door offertes zowel op kwaliteit als op prijs te beoordelen.

Hoe werkt de zonnekaart?

De simulaties zijn eenvoudig om uit te voeren. Op de startpagina wordt gevraagd om je adres in te geven, waarbij je vervolgens de daken van je woning of bedrijf kan selecteren waarvoor je de simulatie wil laten uitvoeren. Als praktijkcase hebben we het hoofdkantoor van Boerenbond in Leuven gebruikt. Om de simulatie te straten klik je op de knop “Bereken je zonnewinst”. 
Als eerste geeft de zonnekaart mee welke delen van het dak geschikt zijn om zonne-energie op te wekken. Voor het hoofdkantoor van Boerenbond blijkt dat enkel het westelijk gelegen gedeelte geschikt is voor zonnepanelen, Het westelijk gedeelte is namelijk drie verdiepingen hoger dan de oostelijke vleugel, waardoor deze dus in de namiddag en s ’avonds deels in de schaduw ligt. 

De standaardsimulatie rekent met een PV-installatie die 3.500 kWh opwekt, wat het gemiddeld verbruik van een huishouden is.  Dat is dan ook de doelgroep die men in de eerste plaats wil bereiken.

Het programma laat echter ook toe om een simulatie te maken op basis van je bedrijf. Mogelijke parameters zijn het jaarlijks elektriciteitsverbruik en bijhorend tarief, eventueel kostprijs en onderhoudskosten van de zonnepanelen en een inschatting van het eigenverbruik. Het eigenverbruik of het percentage aan zelfafname (de hoeveelheid elektriciteit die je direct verbruikt) is het moeilijkste om zelf in te vullen. Standaard staat deze waarde op 65% ingesteld. Het eigenverbruik hangt uiteraard af van hoe groot de installatie is ten opzichte van de vraag. Wanneer de installatie evenveel produceert als er op het bedrijf nodig is, dan zal voor de meeste sectoren in de landbouw het eigenverbruik rond de 40% liggen. Bij melkveebedrijven die klassiek melken of hardfruitbedrijven zou dit zelfs tot 25% kunnen zakken. Het is daarom beter om te opteren voor kleinere installaties waarvan het grootste deel van de productie zelf wordt benuttigd. Een realistisch voorbeeld is een PV-installatie die afgestemd is op 35% van het jaarverbruik. Het eigenverbruik zal dan in vele gevallen grootteorde 75% van de geproduceerde energie zelf verbruiken. Uiteraard blijft dit maar een inschatting en zou dit best in een volgende fase beter moeten worden geanalyseerd.
Voor onze berekening van de kantoorruimte is een installatie gesimuleerd die 30.000 kWh kan opwekken waarvan er 60% ogenblikkelijk gebruikt wordt. Hiermee wordt een elektriciteitskost van 0,21 euro per kWh vermeden. De totale kost van de installatie bedraagt dan €39.000 incl. BTW. Deze case zou in 8 jaar terug verdiend zijn.

En wat is dan de volgende stap?

Wanneer je tevreden bent over de simulatie kan je een rapport downloaden dat automatisch gegenereerd wordt door de zonnekaart. Indien blijkt dat een PV-installatie rendabel is voor uw bedrijf, kan dit rapport als basis dienen voor offertes en vragen bij RESCERT-installateurs. De gegevens van deze installateurs zijn ook eenvoudig terug te vinden op de zonnekaart.

Figuur 1: welke delen van het dak zijn geschikt voor zonne-energie?
Figuur 2: PV-installatie op maat van het gezin
Figuur 3: resultaat simulatie
Figuur 4: PV-installatie opmaat van het bedrijf
 


Dit dossier werd gepubliceerd in Management&Techniek  Voor het overnemen van een artikel uit Management&Techniek is steeds schriftelijke toestemming van de redactie nodig. Bronvermelding is altijd verplicht.