Jef De Schutter

"We moeten de kracht van het getal laten spreken"

27 april 2022

Jef De Schutter en zus Leen houden melkvee in Pulle, bij Zandhoven in de provincie Antwerpen. Een deel van de melk van hun 70 koeien verwerken ze tot hoeve-ijs, dat ze op het bedrijf verkopen, een activiteit waar hun ouders in de jaren  90 mee begonnen. De ‘krijm van De Hoeve’ is in de regio befaamd en op zonnige dagen zijn alle tafels voor het landbouwbedrijf volzet met gezinnen die hier komen genieten van een korteketenijsje.

Rechtstreekse verkoop en een klein, familiaal bedrijf. Het lijkt perfect in het plaatje te passen dat minister Demir schetst van het ideale landbouwbedrijf van de toekomst. En toch werkt Jef aan een bezwaar tegen de PAS. “Wij zitten met een molensteen om onze nek, net zoals alle andere bedrijven. We moeten misschien niet stoppen, maar ons bedrijf doorontwikkelen zit er niet meer in. En stilstaan is achteruitgaan. Dat is geen prettige gedachte.”

Voorzichtige aanpak

Het was de vader van Jef en Leen die eind jaren 80 het ouderlijk bedrijf overnam, toen een gemengd bedrijf met varkens en koeien in het centrum van buurgemeente Pulderbos. De familie verhuisde naar een landelijk gebied in Pulle, behield de koeien en legde zich in plaats van op de varkenshouderij toe op verbreding, met de productie van hoeve-ijs, het paradepaardje van Jefs moeder. “Ik heb in 2012 overgenomen en mijn zus in 2019. Sindsdien zetten wij onze schouders onder het bedrijf. Leen houdt zich vooral bezig met het ijs en ik met de koeien, maar mijn vader en moeder helpen nog dagelijks mee.”

Jef en Leen ambiëren geen groot bedrijf, maar een beetje uitbreiding zou de efficiëntie ten goede komen. Uitbreiding die Jef goed voorbereidde. “Wij zaten op een impactscore van 1,3 à 1,4, een beetje afhankelijk van welke technieken je meeneemt in de berekening. Nu melken we al met een robot en graag wilde ik naar twee melkrobots gaan. Ik heb dat altijd heel voorzichtig benaderd. Eerst heb ik gronden geregeld zodat ik voldoende mestafzet zou hebben. En nu ik dat eindelijk in orde heb en het aantal koeien zou kunnen uitbreiden, is dat niet meer mogelijk. Ik word afgestraft omdat ik correct gewerkt heb.”

“Wij zijn een zogenaamd groen bedrijf, wij kregen een groene PAS-brief. Maar dat betekent niets. Groen, oranje of rood, niemand kan nog een stap vooruit. Ik erger mij ook enorm aan de framing en het foutief gebruik van cijfers in de media. ‘78% van de stikstof is van landbouw’, zeggen ze dan, maar dat gaat over uitstoot, niet over stikstofdepositie. En meer dan 50% komt uit het buitenland, dat wordt niet meegeteld. Wij als boeren hebben een veel kleinere impact op de natuur en toch lijkt het of wij alles moeten oplossen.”

Op deze manier wordt alle dynamiek uit de sector gehaald.

Zorgen

“Ik maak mij eigenlijk wel zorgen over dit bedrijf. Mochten wij geen ijs hebben, had ik een probleem. Ik heb te weinig koeien om de kost te kunnen verdienen en wij moeten uit ons bedrijf twee volwaardige inkomens halen. En nu wordt er nog gevraagd om te investeren in meer, terwijl je er niet meer aan kan verdienen. Of om minder dieren te houden, maar dat is ook niet leefbaar.

Ik ben 36, mijn zus is 35. Zij heeft drie kleine kindjes en ik heb en zoon van 2,5 jaar. Gelukkig is hij nog te jong om al aan boeren te denken, maar wat als je als vijftiger een kind hebt dat graag verder wil in de boerenstiel? Zal je die nog stimuleren om zo’n risico te nemen? Veel mensen beseffen dat niet, maar in de landbouw zijn we altijd innovatief bezig geweest. Op deze manier wordt alle dynamiek uit de sector gehaald, de overheid zet ons gewoon stil.

En elke boer die stopt, dat is een boerderij die weg is, een boerderij die niet meer terugkomt. Kleinere bedrijven worden doodgeknepen. Dat is het perverse effect van heel het verhaal: als familiaal landbouwbedrijf zit je in de tang.”

Bezwaar indienen

“Nu is het hét moment om een bezwaar in te dienen, voor iedereen, zowel landbouwers als niet-landbouwers. Iedereen die vindt dat dit niet de juiste weg is, zou dat moeten doen. Wij bekijken op het bedrijf alvast hoe we onze klanten kunnen aansporen om een bezwaar in te dienen. Ik had ook al contact opgenomen met het gemeentebestuur van Zandhoven. En natuurlijk zal ik zelf ook een bezwaar indienen. Ik ga mijzelf daar binnenkort eens een avondje aan zetten omdat ik echt ons persoonlijk verhaal wil doen. Wat ik in elk geval ga aanhalen is dat ik mij, als landbouwer, gediscrimineerd voel tegenover de industrie. Die mag veertig keer meer stikstof uitstoten dan onze sector eer er daar beperkingen worden opgelegd. Dat is niet correct.”

“Ik hoop vooral dat er véél mensen een bezwaar indienen. Er zijn nog altijd boeren die niet weten wat er precies aan de gang is, die denken dat ze ‘veilig’ zijn omdat ze een nieuwe stal en een omgevingsvergunning hebben. Maar ook voor hen zal het snel 2030 zijn, en wie weet wat gebeurt er dan. Elk bedrijf uit de sector zal inspanningen moeten doen, dus is het belangrijk dat heel de sector nu protesteert. Het maakt niet uit hoe oud of jong je bent, hoe groot of klein je bedrijf is.”

“Je moet tegenwoordig roepen om gehoord te worden. De grootste roepers krijgen het meeste, en ik hoop oprecht dat we daar als sector deze keer bij horen. Als er maar enkele tientallen binnenkomen, zal dat geen impact hebben. Maar stel dat er duizenden bezwaren binnenstromen, dan kan de overheid toch niet anders dan beseffen dat er echt iets aan de hand is.”

Een bezwaarschrift indienen kan via www.boerenbond.be/bezwarenPAS