Vogelgriepbesmetting bij wilde gans in Schilde

12 november 2021

Deze namiddag werd bekend dat er in de gemeente Schilde in de provincie Antwerpen bij een wilde gans het vogelgriepvirus is ontdekt. De zieke brandgans had vogelgriepverschijnselen en werd geëuthanaseerd en onderzocht. Sciensano heeft nu bevestigd dat het om een besmetting gaat met het hoog pathogeen H5N1-virus en dat virus is verantwoordelijk voor de meeste besmettingen van de afgelopen weken in Europa.

Deze vondst betekent dat ook in ons land het nieuwe vogelgriepseizoen op gang is gekomen. Elders in Europa wordt al sinds een aantal weken een opstoot van het virus vastgesteld. Er zijn sinds begin oktober besmettingen vastgesteld bij wilde vogels en/of bij pluimvee in Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Ierland, Italië, Kosovo, Nederland, Oekraïne, Polen, Rusland, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Op basis van de vogelgriepactiviteit in de broedgebieden in Azië en Rusland deze zomer en het gegeven dat er in die tijd uitzonderlijk ook restvirus van het vorige seizoen is blijven circuleren in de Europese vogelpopulaties kon men de besmettingen verwachten.

De geografische spreiding van de besmettingen in de afgelopen weken, toont dat de belangrijkste migratieroutes naar Europa allemaal besmet zijn. Dit geldt zeker voor de migratieroutes, die ons land aandoen. De vele besmettingen in Nederland, Duitsland, de Britse eilanden en rondom de Baltische Zee onderstrepen dat de viruscirculatie langs de noordwestelijke routes hoog is. Het zwaartepunt langs die routes ligt nog steeds enkele honderden kilometers ten noorden van ons, maar in termen van vogelmigratie is dat een relatief korte afstand. De vogelgriepactiviteit in ons land kan dus snel toenemen, vooral wanneer het in het noorden kouder wordt.

Ophokplicht vanaf maandag 15 november 2021

Gezien deze ontwikkelingen heeft Minister Clarinval, op advies van het FAVV beslist om, zoals vorig jaar, een periode van verhoogd risico voor vogelgriep af te kondigen en bijkomende voorzorgsmaatregelen te nemen. Deze aanvullende maatregelen trekken bijkomende barrières op naar wilde vogels toe en helpen om contact tussen wilde vogels en gehouden pluimvee te vermijden, zowel op het niveau van de commerciële bedrijven als bij de hobbyhouders.

De periode van verhoogd risico gaat in vanaf maandag 15 november. De maatregelen, die tegelijk in het hele land geactiveerd worden, zijn de volgende:

  • het pluimvee van commerciële bedrijven en van particuliere houders, met uitzondering van loopvogels, moet worden opgehokt of afgeschermd (met behulp van netten);
  • alle pluimvee en andere vogels moeten afgeschermd worden gevoederd en gedrenkt. Er mag om te drenken geen onbehandeld oppervlaktewater of regenwater worden gebruikt;
  • het uitladen van slachtpluimvee kan enkel gebeuren volgens de voorschriften van het FAVV.

Het uitladen van slachtpluimvee dient vanaf 15 november te gebeuren volgens de instructies verder in dit artikel. Het gaat om dezelfde regels die tijdens het voorgaande vogelgriepseizoen hun nut bewezen hebben. Deze voorschriften moeten helpen met de organisatie van het uitladen en zo wordt er geen virus in de stal gebracht. Het FAVV rekent erop dat iedereen deze voorwaarden, in het belang van de sector, strikt en weldoordacht toepast.

Het FAVV doet de oproep om bij alle activiteiten in en rond de stallen een strikte bioveiligheid, zonder uitzonderingen, toe te passen. Ook bij andere activiteiten dan uitladen kan er immers virus, dat door wilde vogels verspreid werd rond de stal, geïntroduceerd worden bij de dieren. Het is op dat vlak ook belangrijk dat alle materiaal en grondstoffen, die buiten gestockeerd worden (bv. strooisel, kratten) steeds afgedekt zijn zodat het niet door uitwerpselen van wilde vogels kan gecontamineerd worden.

Procedure voor het uitladen

Algemene voorwaarden voor het uitladen:

  • de voorwaarden zijn van toepassing buiten de afgebakende gebieden bij een besmetting;
  • de resterende dieren van een stal waar wordt uitgeladen, moeten ten laatste op de 8e dag na aanvang van het uitladen worden afgevoerd.

Volgende werkwijze is van toepassing op het bedrijf dat uitlaadt:

  • het op het bedrijf aanwezige pluimvee wordt door de bedrijfsdierenarts klinisch onderzocht in de 24 uur voor het uitladen. De dierenarts rapporteert en dagtekent zijn bevindingen op de fiche waarop de pluimveehouder de productieparameters van de betrokken toom bijhoudt;
  • de pluimveehouder noteert in zijn bezoekregister alle gegevens van de personen (vangploeg, vervoerder, helper, ...) en voertuigen (trekker, oplegger, persoonlijke voertuigen, ...) betrokken bij het uitladen. Hij noteert daarbij voor elke persoon de naam, de voornaam en de firma (of adres van de persoon indien niet verbonden aan een servicebedrijf) en voor elk voertuig de nummerplaat of -platen;
  • de pluimveehouder garandeert een correcte toepassing van alle verplichte bioveiligheidsmaatregelen door alle betrokkenen, in het bijzonder op het vlak van het dragen van bedrijfskledij of wegwerpkledij, het toepassen van hygiënemaatregelen en de verplichte reiniging en ontsmetting van heftrucks/loaders (voor en na het laden) en van de wielkasten en banden van de voertuigen.

Aangezien vogelgriep door wilde vogels wordt verspreid en de omgeving van elke stal in het land door hun uitwerpselen kan besmet zijn, moet het schoeisel verplicht gewisseld worden, dan wel grondig gereinigd en ontsmet worden alvorens een andere stal op het bedrijf betreden wordt. Dit geldt ook voor de voertuigen, heftrucks en loaders telkens deze een stal ingaan. De houder meldt inbreuken hierop door de vangploegen of andere betrokkenen aan de LCE.
Bemerking: Belangrijk is dat de pluimveehouder na het uitladen en wegladen van de stal de dierenarts telkens ontbiedt wanneer er gezondheidsproblemen of afwijkende productieparameters worden vastgesteld bij de resterende dieren.

Volgende regels gelden voor een vangploeg die uitlaadt:

  • het uitladen op een bedrijf kan enkel als eerste activiteit van de werkdag voor een vangploeg. Alle navolgende bedrijven, die door deze vangploeg op dezelfde werkdag worden aangedaan, moeten volledig leeggehaald worden;
  • de vangploeg komt gedoucht toe. Indien er meerdere bedrijven op een werkdag geladen worden, moet na het uitladen opnieuw gedoucht worden alvorens de activiteiten op het volgende bedrijf te starten;
  • de vangploeg respecteert strikt alle regels omtrent bioveiligheid. Ze volgt daarbij alle richtlijnen op die de pluimveehouder oplegt.

De volgende regels gelden voor materiaal dat wordt gebruikt om slachtpluimvee te vervoeren:

  • de containers, die worden ingezet voor pluimvee dat wordt uitgeladen, worden tweemaal gereinigd en ontsmet alvorens opnieuw gebruikt te worden, namelijk:
    • een eerste keer door de was- en ontsmettingsstraat van het slachthuis (automatische reiniging en ontsmetting);
    • een tweede keer door een manuele reiniging met behulp van een hoge drukreiniger en door een ontsmetting met behulp van een rugsproeier of mobiel unit;
  • containers, die gestockeerd worden in open lucht, worden opnieuw gereinigd en ontsmet vooraleer ze gebruikt mogen worden op een pluimveebedrijf;
  • er wordt bijzondere aandacht besteed aan de reiniging en ontsmetting van de betrokken voertuigen.