Menu

Terug naar Actualiteit >Voedselzekerheid was uitzondering op de regel

Alle regio's
Alle sectoren

De FAO, het kennisplatform voor landbouw en voedsel van de Verenigde Naties, stelde in het najaar vast dat er opnieuw meer honger is in de wereld. Tien jaar lang werd er nochtans een daling vastgesteld. Er werden drie oorzaken voor het slechte nieuws aangehaald: conflicten, klimaatverandering en extreme weersomstandigheden, en de economische laagconjunctuur, waardoor overheden besparen op sociale voorzieningen.

In de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de VN bepaalt doelstelling 2 dat er geen honger meer mag zijn tegen 2030. Het aantal ondervoede mensen wordt vandaag geraamd op 815 miljoen, of 11% van de wereldbevolking. Vele conflicten in de wereld worden veroorzaakt door honger, niet alleen omgekeerd. Het is een strijd om water en goede grond. Honger zet migratie in gang. De klimaatverandering en extreme weersomstandigheden veroorzaken honger en dus conflicten. De migratie die de jongste jaren in de wereld en Europa op gang gekomen is, wordt veroorzaakt door conflicten als gevolg van klimaatverandering en honger. Het doet terugdenken aan de jaren 1850, toen Ieren massaal uitweken naar de VS en Canada om te ontsnappen aan de honger, veroorzaakt door de aardappelmisoogsten als gevolg van de aardappelziekte. Het is vandaag niet anders. Hebben we dan niets van de geschiedenis geleerd?

In het eerste nummer van Management&Techniek, dat deze week verschijnt, leggen we de puzzel van de voedselzekerheid. We doen dat omdat voedselzekerheid niet alleen een bekommernis geworden is van lageloonlanden. Ook rijke landen, zoals Zwitserland, maken zich opnieuw zorgen. In grote steden van westerse landen zoals de VS en het VK worden daarenboven steeds meer food deserts (voedselwoestijnen) vastgesteld. In deze wijken zijn geen verse groenten en fruit beschikbaar, alleen het goedkopere fastfood en ze zijn haarden van voedingsziekten zoals obesitas.

Vandaag heeft ook de FAO voedselzekerheid verruimd naar food and nutrition security (voedsel- en voedingszekerheid), naast honger en ondervoeding. Alles samen lijden 3 miljard mensen in de wereld aan voedingsziekten – gevolgen van voedseltekort, onder- en overgewicht (obesitas). Dat is bijna de helft van de bevolking. De voorwaarden voor voedselzekerheid zijn beschikbaarheid van voedsel, de toegang tot dit voedsel, het juiste gebruik ervan en dit alles op een stabiele wijze.

De geschiedenis leert ons dat voedselzekerheid de uitzondering is op de regel! Ze kwam er voor het eerst met de voedseloverschotten op het einde van de 19de eeuw. Die waren het gevolg van de stoommachine en van globalisering. Dit zette overheden in de westerse wereld er ook toe aan een beleid te voeren dat gericht is op overschotten, door de productie te stimuleren en/of de handel te bevorderen. Ze doen dat tot op de dag van vandaag. Dat wordt landbouwbeleid genoemd, maar het is in feite een voedselbeleid om conflicten (en dus migraties) te vermijden. Brood en spelen.