Menu

Van digitalisering tot consumentenverwachtingen

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 

Vorige week hield de Europese Commissie haar European Agricultural Outlook Conference. Bij die gelegenheid wordt vooruitgeblikt op de evolutie van de markten en het landbouwinkomen (2018-2030). Daarnaast wordt ingegaan op actualiteiten zoals digitalisering en handel. In de discussie was het GLB na 2020 nooit veraf.

De European Agricultural Outlook (Europees landbouwvooruitzicht) is een jaarlijks evenement waar beleidsmakers en stakeholders elkaar ontmoeten om de laatste ontwikkelingen te bespreken, maar ook een zicht te krijgen op wat het komende jaar te bieden heeft. Telkens weer is duidelijk dat de Europese diversiteit nood heeft aan veel verschillende oplossingen. De leidraad lag vooral op nagaan welke drijvende krachten op het vlak van productiefactoren, leefmilieu en consumentenvraag de toekomst zullen bepalen. Europees landbouwcommissaris Phil Hogan opende met een duidelijke boodschap over zijn voorstel voor het GLB na 2020. Voor hem is dit een gamechanger voor de landbouwer zowel als de consument en niet in het minst voor milieu- en klimaatvraagstukken.

Digitalisering

Digitalisering lijkt een duur woord, maar ook op onze landbouwbedrijven worden al veel toepassingen door data gestuurd. Denken we maar aan de perceelregistratie, die via satellietbeelden gebeurt. De Europese Commissie gaf aan dat haar Galileosysteem meermaals per week een zicht geeft op alle percelen, om ze op te volgen. Zij werken hierbij met open data, zodat ontwikkelaars ermee kunnen werken om toepassingen op het bedrijf praktischer te maken. Jannes Maes, voorzitter van de Europese organisatie voor jonge landbouwers CEJA, maakte duidelijk dat deze evolutie niet meer weg te denken is uit de stal. Tieners die zijn bedrijf bezoeken zijn vaak gefascineerd door de hightech en vinden landbouw meteen een heel stuk aantrekkelijker. Hijzelf kan zijn bedrijf moderner en efficiënter runnen, maar slechts als hij op de technologie kan vertrouwen en er zijn inkomen mee kan verbeteren. Daarnaast werd stilgestaan bij de mogelijkheden van de blockchaintechnologie, waarbij een basisproduct digitaal opgevolgd wordt zodat de hele keten in beeld komt bij de consument. De Europese landbouworganisatie Copa-Cogeca maakte samen met de stakeholders hiervoor al een code op. Maar brengt het ook geld op voor de landbouwer? Daarvoor moeten we ons nog wapenen.

Internationale handel

Het is duidelijk dat de landbouw en het hele agrovoedingsmodel steunen op invoer en uitvoer. De Japanse viceminister voor Internationale Zaken Hiromichi Matsushima sprak over het belang van het uitgebreide handelsakkoord tussen de EU en Japan. Het zal deuren openen op het vlak van landbouwproducten, voor Japan maar zeker voor Europa. Uit Afrika kwam professor Debisi Araba met een hoopvolle boodschap: "Als je zelf te veel citroenen hebt, verkoop er dan, om andere ingrediënten te kopen die je niet hebt (bloem, melk, eieren). Zo maak je een citroenkaastaart." Deze eenvoudige boodschap bevat de kern van de internationale handel. Daarom streven ze ook in Afrika steeds vaker naar een vrijhandelszone.

Alleen vanuit de Wereldhandelsorganisatie (WTO) kwam er minder bemoedigend nieuws. De huidige geopolitiek biedt geen uitzicht op multilaterale vooruitgang. Hierdoor worden meer bilaterale akkoorden gesloten, tussen landen, maar de nodige harmonisatie (multilateraal) wordt gehinderd.

Gezondheid en consumentenverwachting

De kern van het evenement werd gepresenteerd door directeur Tassos Haniotis, die binnen DG Agri de complexiteit van de wereld het best kan concretiseren. In de opmaak van de vooruitzichten zitten veel onbekenden, zoals het effect van de brexit, het nieuwe GLB of de wereldhandel. Aandacht ging vooral naar een goede afstelling tussen vraag en aanbod, kwaliteitsvol voedsel, biodiversiteit, omgevingsfactoren beheersen en handelsverhoudingen. Een vaststelling voor hem is het inzicht dat voor het eerst technologische innovaties tegelijkertijd voor de economische als de ecologische kant vooruitgang kunnen bieden. De verwachting in het publiek is dan ook dat in de toekomst vraagstukken rond leefmilieu, waarden en smaak een grotere rol zullen spelen dan de prijs.

Heel vaak werd ook gekeken naar de biolandbouw, die voornamelijk in Europa sterk in de lift zit. De overgang van gangbare naar biolandbouw is vaak nog een probleem. Vanuit de medische wereld kwam een vrij gematigde boodschap van wetenschapper Alice Stanton. Eet regelmatig, voldoende groenten en fruit. Rook niet. Beperk alcohol en beweeg zo veel mogelijk. De aandacht ging vooral naar de verhoging van natuurlijke omega 3-vetzuren en micronutriënten om gezonde levensjaren te winnen. Hiervoor moet de diversiteit van onze voeding verbeteren. Ze sluit niet uit dat dit kan versnellen door nieuwe veredelingstechnieken zoals Crispr. Een conclusie die regelmatig naar boven kwam, was om via veredeling van dieren, rassen en variëteiten beter een antwoord op maatschappelijke vragen te bieden.

Productiefactoren

Er wordt veel verwacht van het Europees eiwitproductieplan dat vorige week gepresenteerd werd. Veel zal ook afhangen van de onderhandelingen en investeringen in het GLB en de onderzoeksprojecten die in het Horizon 2030-budget gebruikt kunnen worden. Voor granen lijkt de opbrengst nog met 10% te kunnen verhogen, voornamelijk door precisielandbouw en door de opbrengst in het oosten te verbeteren. Voor suiker houden de lage prijzen aan en is er nood aan zeer hoge performantie en alternatieven zoals ethanol. Ook de zetmeelsector verwacht veel van alternatieven in de bio-economie.

De evolutie voor de dierlijke sector is zeer verschillend. Voornamelijk voor zuivel ziet men een licht groeiende markt, voornamelijk voor kaas, terwijl de gemiddelde productie per koe net licht daalt door omgevingsfactoren zoals meer biologische en weidemelk. Maar de perceptie over vlees speelt de hele dierlijke sector parten. Consumenten werden gevoeliger voor milieu- en gezondheidseffecten en wijzen hiervoor naar vlees. Daarnaast is er een ethisch aspect. De consumptie van pluimveevlees zit wel nog steeds in de lift, anders dan bij rundvlees en varkensvlees. Er is een drijvende kracht naar meer kwaliteitsvlees. De doelstellingen om de broeikasgassen te reduceren vragen grote creativiteit en een hoge efficiëntie. Hierdoor was er ook een sessie die zich concentreerde op etikettering en goede praktijken, om de druk op de veehouderij te verlagen.

Valse noot

Enkele ngo’s – waaronder Greenpeace, WWF en BirdLife – hebben deze editie geboycot. Ze vinden dat het landbouwmodel aan volledige hernieuwing toe is en verwijten de Commissie dat ze te veel aandacht heeft voor de economische aspecten van de landbouw en te weinig voor het ecologische.

 

Deel deze pagina: