Menu

Vaccinatie bij runderen

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Bij runderen is het gemakkelijk om een vaccin individueel toe te dienen en kan de vaccinatiestatus van een dier goed geregistreerd en opgevolgd worden.

Els Goossens, adviseur diergeneeskunde studiedienst Boerenbond 
 

Sinds de ontdekking van vaccinaties door de Britse arts Edward Jenner en zijn collega’s in 1796 – lang voor de ontdekking van antibiotica - zijn er wereldwijd veel ziekten met behulp van vaccinatie uitgeroeid. Denk maar aan kinderverlamming, tetanus, hondsdolheid en mazelen. Het gebruik van vaccinaties in de veehouderij is kentering geweest die schaalvergroting mogelijk gemaakt heeft.

Een recente en wereldwijde bevraging bracht aan het licht dat maar liefst 21 procent van de Belgen denkt dat vaccins niet veilig zijn tegenover gemiddeld 14% in West-Europa. Daarmee lijkt het wantrouwen in vaccinatie toe te nemen. Gelukkig zijn baby’s en peuters waarbij de ouders vaccinaties weigeren, nog steeds een zeldzaamheid. En hoe zit het met het vertrouwen van onze veehouders in vaccinaties?

Hoe werkt een vaccin?

Bij vaccinatie wordt een ziektekiem – virus of bacterie of combinaties – in afgedode, verzwakte of gedeeltelijke vorm aan een dier toegediend. Dit kan via een injectie, maar ook via voeding of drinkwater en zelf via de neus of huid. Deze vaccinkiem kan het lichaam niet ziek maken, maar zorgt er wel voor dat het afweersysteem hierop gaat reageren en een geheugen opbouwt. Als het dier dan in contact komt met de echte ziekmakende kiem, zal het afweersysteem deze snel herkennen en onschadelijk kunnen maken. Vaccins zullen er nooit voor zorgen dat ze ziekte veroorzaken, al kan het wel voorkomen dat er na vaccinatie lichte koorts of ongemakken voorkomen (denk maar aan een pijnlijke plek of zwelling). Enkel in zeer zeldzame gevallen kan er een korte productiedaling zijn. Voor een vaccin op de markt gebracht kan worden, moeten er zeer uitgebreide veiligheids-en werkingsstudies uitgevoerd worden. Ook na dat er een vergunning verleend is, zijn de fabrikanten of vergunningshouders verplicht om de kwaliteit en veiligheid zorgvuldig te monitoren. Sinds de 19de eeuw, hebben vaccins bewezen te werken. Ziekten komen nu minder voor, en daarom twijfelen sommige critici aan het nut va vaccinatie. Maar uitbraken van bof en mazelen in gemeentes met een lage vaccinatiegraad, bewijzen wederom het nut en de noodzaak van vaccinatie. Voor runderen heeft de gedaalde vaccinatiegraad tegen IBR bijvoorbeeld een stijging gegeven in het aantal bedrijven dat de status van IBR-vrij verliest.

Vaccins voor dieren

Vaccins hebben het mogelijk gemaakt om op grote schaal voedselproducerende dieren te houden. Belangrijke ziekten die door vaccinatie onder controle zijn, zijn brucellose, hondsdolheid, mond-en-klauwzeer en runderpest. Bij ons wordt het soms vergeten dat deze ziekten ooit belangrijk waren, maar in andere delen van de wereld zijn deze vaccins nog redders in nood. Bij runderen is het gemakkelijk om een vaccin individueel toe te dienen en kan de vaccinatiestatus van een dier goed geregistreerd en opgevolgd worden. Vaccins spelen ook een belangrijke rol in het voorkomen van onder andere ademhalingsstoornissen en bijgevolg helpen ze in een verminderd antibioticagebruik.

Vaccinatie tegen IBR, waarbij er een marker-vaccin ontwikkeld werd, verdient hier meer aandacht. Bij een marker-vaccin kan een onderscheid gemaakt worden tussen gevaccineerde dieren en dieren die, ondanks vaccinatie of voor vaccinatie, besmet geraakt zijn met het wild-virus. Besmet geraken met het wild-virus, geeft een levenslange drager en potentieel een grote hoeveelheid virus die door de stal kan gaan. Duitsland, Finland, Zwitserland en enkele andere Europese lidstaten zijn dicht bij een eradicatie van IBR, en Europa stelt daarom de noodzaak van vaccinatie in vraag (net zoals er in het verleden gestopt geweest is met vaccinatie tegen Mond-en-klauwzeer). Maar IBR zorgt in Belgiƫ nog steeds voor belangrijke ziekte en verlies van status. Vaccinatie tegen IBR blijft daarom momenteel zeker nog aangewezen. Ook vaccinatie tegen BVD kan een verzekering zijn tegen de geboorte van IPI kalveren. Naargelang de omstandigheden in het bedrijf, kan je samen met je dierenarts, je vaccinschema nog eens bekijken. Het feit dat een ziekte niet in je bedrijf voorkomt, is vaak een belangrijke reden om te vaccineren, en zeker niet om te stoppen met vaccineren!

 

Meer informatie over het nut van vaccineren en de werking van vaccins:

https://www.laatjevaccineren.be

Deel deze pagina: 

Meer informatie

Sector: