Taskforce Oekraine brengt gevolgen van conflict in kaart

29 maart 2022

De taskforce Oekraïne, die op vraag van Boerenbond werd geïnstalleerd, kwam voor de eerste keer bijeen. De taskforce brengt vertegenwoordigers van de hele agrovoedingsketen samen om de impact van de oorlog in Oekraïne op de keten van nabij op te volgen.

De taskforce kwam er op uitdrukkelijke vraag van Boerenbond. Boeren en tuinders worden immers geconfronteerd met sterk stijgende inputprijzen. Hetzelfde geldt voor de bredere agrovoedingssector.

Overheid monitort dagelijks stijging consumptieprijzen

De taskforce bestaat uit een 40-tal personen die sectororganisaties en administraties vertegenwoordigen.  De taskforce zal de gevolgen van de Oekraïne-oorlog in kaart brengen. Waar mogelijk kan er geanticipeerd worden op de economische gevolgen of strategieën en actieplannen op poten gezet worden.

De overheid monitort nu al op bijna dagelijkse basis de stijging van de consumentenprijzen. De grondstofprijzen zijn op enkele maanden maal twee of maal drie gegaan. Dat sijpelt stilaan door in de consumentenprijzen. Brood en granen stegen de eerste twee maanden van dit jaar met 4,5%; zuivel met 3,4% en olie en vetten met 10,3%.

Tekorten aan grondstoffen voor de voedingsverwerkende nijverheid zitten er niet op korte termijn aan te kopen, al zijn er uitzonderingen mogelijk. Oekraïne is/was een belangrijk zonnebloemolieproducerend land.

Inspectiediensten flexibel in controles op etikettering

Staatssecretaris voor consumentenbescherming Eva De Bleecker ziet bedrijven zoeken naar alternatieven en vraagt daarom aan de inspectiediensten dat zij flexibel zijn in controles op etikettering.

“Natuurlijk mag de gezondheid van de consument nooit in het gedrang komen. Consumenten moeten correct geïnformeerd worden over allergenen. Maar misschien moeten we tijdelijk meer generieke termen aanvaarden.”

Het voorbeeld werd daarbij gegeven van zonnebloemolie die vervangen wordt door arachideolie en op het etiket ‘plantaardige olie’ zou kunnen genoemd worden. Minister Dermagne, federaal minister van economie, wil ook contacten met Europa leggen zodat oplossingen ook in andere EU-landen aanvaard worden, belangrijk voor een exporterend land zoals het onze.

Afschaffing van antidumpwetgeving voor kunstmeststoffen

Minister van Landbouw Clarinval wil alle mogelijke pistes onderzoeken. Als mogelijk actiepunt noemde hij het afschaffen van antidumpwetgeving voor kunstmeststoffen, om de druk op de kunstmestprijzen te verlichten.

Dat is ook een vraag vanuit Boerenbond, maar dient op Europees niveau besloten te worden. Tevens hintte de minister ook naar het breder toelaten van producten uit de recuperatie van dierlijke mest, ook een Europese bevoegdheid.

Sonja
Sonja De Becker, voorzitter Boerenbond, over start van federale Task Force Oekraïne

De exploderende grondstoffenkosten door de oorlog in Oekraine komen vandaag vol op het bord van boer en tuinder terecht terwijl de afzetprijzen niet of onvoldoende volgen.   Dit leidt tot acute liquiditeitsnoden op heel wat bedrijven in de hele voedingsketen en dreigt ook breuken te veroorzaken. 

Reden waarom Boerenbond aan federaal minister van Landbouw Clarinval de dringende oprichting van een task force agrovoeding vroeg om de situatie goed te monitoren, problemen proactief te detecteren en oplossingen te bieden.  Vorige week is deze task force voor het eens bijeengekomen en is de ernst van de situatie door de hele voedingsketen in zijn volle breedte op tafel gelegd. Het besef dat Oekraine meer is dan een energiecrisis is duidelijk bij de minister doorgedrongen die zich engageerde om dit besef ook beter te laten doordringen in de ganse federale regering.

Het is aan alle actoren in de keten en de overheid om samen deze situatie aan te pakken en te zorgen dat onze bedrijven hier doorheen geholpen worden.  Intussen wordt ook op vlaams niveau een economische taskforce Oekraine opgezet. Naast de overheid die aan zet is,  moet de impact ook billijk verdeeld worden over alle schakels in de keten, tot en met de consument in de vorm van hogere voedingsprijzen.

Na urenlange discussies is binnen het ketenoverleg consensus gevonden over een gezamenlijke oproep hierover aan alle ketenschakels. Het is afwachten of elkeen die verantwoordelijkheid ook zal nemen : met de retail op kop.  Zoals één van de ketenpartners het treffend verwoordde : ‘Als de retail een prijzenoorlog wil voeren, dan moet ze dat doen met eigen marges en niet met die van de verwerking of van de boer.’