Personeel en tewerkstelling: veelgestelde vragen

22 november 2021

Heb je algemene vragen over het coronavirus? Neem dan een kijkje bij de veelgestelde vragen. Acerta heeft een overzicht gemaakt van algemene vragen over tijdelijke werkloosheid, rsz-bijdragen, vakantieregelingen, loonberekeningen ...

Op vragen die specifiek gaan over arbeid en tewerkstelling (ook voor zelfstandigen) in de land- en tuinbouwsector, geven we in de rubriek hieronder een antwoord.

Kunnen buitenlandse seizoenarbeiders nog vrij door de Europese lidstaten reizen?

De grenzen zijn open en reizen vanuit het buitenland naar België (per wagen, per vliegtuig, per openbaar vervoer) is mogelijk onder bepaalde voorwaarden. 

Blijf zoveel als mogelijk met de volgende documenten werken zoals we bij de eerst golf hebben vooropgesteld, zodat verrassingen bij plotse controles aan grenzen worden vermeden. Let ook op de verplichting van het PLF om ons land te betreden (zie verder).

Het Certificate Cross Border: Hiermee toon je aan de grensovergangen dat men landen (bvb. Duitsland) doorkruist op weg naar België om in een essentiële sector te gaan werken. Boerenbond heeft dit document in diverse talen voorzien.

Het Covid-19 attest: Dit toont aan dat je een noodzakelijke verplaatsing maakt. Ook hier werden anderstalige documenten voorzien.

Het PLF: 48u voorafgaandelijk aan het betreden van ons land dien je een 'PLF - passenger locator form' in te vullen. Dit kan op papier of digitaal. Ook hier werden vertalingen voorzien. Maar let wel: het document zelf moet in het NL, FR of ENG ingevuld worden, gezien onze nationale instanties er nadien mee aan de slag moeten om risicocontacten te contacteren. Als werkgever heb je bijkomend de verplichting om na te gaan of je werknemers dit document effectief hebben ingevuld. Is dit niet het geval, ondersteun hen hier dan bij.

Bij de eerste golf vroegen landen als Roemenië en Bulgarije aan de reizigers die hun land verlieten om o.m. een arbeidscontract voor te leggen, waarmee kon bewezen worden dat ze naar het buitenland gingen om te werken. Bezorg de seizoenarbeiders die uit deze landen komen best al een kopie (vb. foto) van een ingevulde plukkaart. Ook het door Boerenbond opgestelde document 'ENG-bewijs verblijfplaats seizoenarbeider in België' is zinvol om aan te tonen dat men huisvesting heeft in het land van bestemming. Momenteel is deze verplichting niet langer geldend, maar bij eventuele volgende golven kan dit steeds terugkeren.

Algemeen: blijf je pijlen richten op de binnenlandse arbeidsreserves en meld je vacatures bij VDAB via helpdeoogst.be 

Bijlagen: 

 

 

Seizoenarbeiders komen toe op mijn bedrijf...Wat te doen met Testing? Temperatuurmeting? Quarantaine? Registraties?

Seizoenarbeiders die (terug)komen uit het buitenland moeten enkele regels volgen:
1. Het Passenger Locator Form (PLF) moet ingevuld zijn. Dit kan max 48 u op voorhand. Dit kan zowel via het online formulier of via een papieren formulier. Ook een zelfevaluatie moet ingevuld worden. In bijlage vertaalde versies ter ondersteuning.
2. Om grensovergangen te vergemakkelijken kan het handig zijn om een cross border document mee te geven.
3. Verdere regels zijn afhankelijk van de kleurcode van de zone waaruit de werknemers komen. De kleurcode van een zone kan hier nagegaan worden. Indien je uit een groene of oranje zone komt, moet je niets extra doen.

  • Kom je uit een rode zone in de Europese Unie of de Schengenzone? Met een vaccinatiecertificaat, een herstelcertificaat of een recente negatieve PCR-test van max. 72 u moet je je niet laten testen of in quarantaine. Indien je dit niet hebt, moet je je laten testen op dag 1 of 2 na aankomst. Bij een negatieve uitslag mag je uit quarantaine. Vervolgens moet je je op dag 7 nog eens laten testen.
  • Kom je uit een rode zone buiten de Europese Unie of Schengenzone? Met een vaccinatiecertificaat moet je je laten testen op dag 1 of 2 na aankomst en op dag 7. Indien je testresultaat negatief is, moet je niet in quarantaine. Zonder vaccinatiecertificaat moet je verplicht 10 dagen in quarantaine met een test op dag 1 en op dag 7 na aankomst. De quarantaine kan ingekort worden als de 2e test op dag 7 negatief is.

Werken in quarantaine kan:
Voor cruciale sectoren, waar ook land- en tuinbouw toe behoort, is er een uitzondering voorzien. Indien een werknemer in een cruciale sector een kritische functie uitoefent voor het bedrijf dan mag de werknemer werken in quarantaine. Dit op voorwaarde dat hij/zij in afzondering werkt van de andere werknemers en dat alle veiligheidsvoorschriften nageleefd worden.
Als werkgever ben je verplicht om voor deze werknemers die een kritische functie uitoefenen een attest te voorzien. Wij hebben een dergelijk voorbeeld attest gemaakt dat je kan gebruiken. Hierin combineren we ook het attest dat je als werkgever moet voorzien voor werknemers waarvoor telewerk onmogelijk is. Het attest kan je hier terug vinden. (zie bijlage)
(voor de duidelijheid: bij positieve test moet men in isolatie, en daar is werken niet toegestaan)

Daarnaast ben je ook verplicht om een register bij te houden van al je personeelsleden met hierin:
- Naam en voornaam
- Verblijfsadres in België
- Telefoonnummer
- Rijksregisternummer of bisnummer
- De bubbel waarin gewerkt wordt
- Of de persoon al dan niet een kritische functie uitoefent.

Verder is het zo dat je je werknemers ook aan temperatuurmetingen kan onderwerpen om hen dagelijks op te volgen. Merk je een toename van de lichaamstemperatuur op, dan kan je hen doorverwijzen naar een huis-, arbeidsarts of triagepost. Het document 'akkoordverklaring temperatuurmeting' kan je helpen om deze metingen af te dwingen bij je personeel. 

Bijlagen:

 

 

 

Hoe kans op besmetting in mijn bedrijf minimaliseren?

In eerste instantie verwijzen we naar de algemene voorschriften die vanuit de federale overheidsdienst Volksgezondheid werden uitgestuurd. Deze zijn ook voor jouw bedrijf relevant. Deze zaken staan ook in de zgn. ‘generieke gids’ vermeld, die als leidraad geldt voor de werkplekken 
• Afstand houden tussen de werknemers
• Laat hen gespreid werken en pauzes nemen, om veelvuldig contact te mijden.
• Ook de middagpauze in diverse shiften houden
• Handhygiëne: zet op diverse plaatsen ontsmettingsalcohol.
• Voldoende de handen wassen
• Tracht zelf alle ruimtes voldoende te ontsmetten
• Laat waar mogelijk de deuren openstaan, opdat de klink zo min mogelijk wordt aangeraakt
• Voldoende verluchting (deuren laten openstaan)
• Transport van en naar de werf: Niet iedereen kort bij elkaar zetten, zorg voor de nodige ruimte.

De algemene preventiemaatregelen werden in verschillende talen vertaald. Je vindt de vertalingen hier terug.  

Voor onze sector in het bijzonder werd het initiatief genomen om periodieke temperatuurmetingen aan te raden. Hou de lichaamstemperatuur van je personeel bij en en verwijs door naar een arts bij een opvallende stijging. Zo ben je er voldoende snel bij om niet besmet personeel weg te houden van potentieel besmette personen, en vermijd je een uitbraak op je bedrijf.  

Zijn het openbaar vervoer en taxi's nog steeds beschikbaar?

Op bus, tram en metro gelden de maatregelen van social distancing. U bent verplicht om een mondmasker te dragen! Zonder masker, geen plaats op het openbaar vervoer.

Op de websites van De Lijn en NMBS vindt u meer info over de coronamaatregelen en de aangepaste dienstregeling van De Lijn:
Website De Lijn 
Website NMBS

Bij gebruik van het openbaar vervoer om van en naar het werk te reizen, zorgt u ervoor dat u uw reisschema zoveel mogelijk aanpast om de "spitsuren" te vermijden.

Mogen taxi’s nog klanten vervoeren?

Ook taxi's en andere transportdiensten per wagen mogen ook één gezin vervoeren. In ander gevallen moet de sociale afstand van 1,5 m gerespecteerd kunnen worden door de inzittenden. Is dit niet het geval, is het dragen van mondmaskers verplicht.

Wat als een werknemer symptomen vertoont?

Dan is testen noodzakelijk. Daarom dat het meten en opvolgen van de temperaturen van belang is, maar ook het in het oog houden van symptomen. Zo kan je snel de evoluties in kaart hebben, en iemand met een hogere dan normale temperatuur meteen aan een test onderwerpen (via een arts). 

Wees zeker alert voor zij die uit de zgn. rode zones komen (een overzicht vind je hier), en voer de opgelegde maatregelen nauwgezet uit.

Mijn werknemer/SA moet in quarantaine... hoe zit het met gewaarborgd loon en/of tijdelijke werkloosheid?

Bij een Belgische vaste werknemer betaal je als werkgever een gewaarborgd loon. Hoe lang je als werkgever dit gewaarborgd loon dient te betalen, en hoe hoog dit is, is afhankelijk van het statuut van je personeel (arbeider/bediende).

Bij een seizoenarbeider, Belgisch of buitenlands, ben je geen gewaarborgd loon verschuldigd.

Behalve ziekte (medisch attest), is er ook een mogelijkheid dat je in quarantaine moet (en dus niet ziek bent) en hierdoor niet kan gaan werken. Bij dergelijke attest is er geen gewaarborgd loon verschuldigd.

Wat betreft de tegemoetkoming voor seizoenarbeiders die in quarantaine moeten, heeft de minister van Werk beslist dat vanaf 21/08/2020 tijdelijke werkloosheid wegens overmacht ook voor hen kan worden ingezet. Deze tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is enkel mogelijk voor de werknemers:
- voor wie een arbeidsovereenkomst is afgesloten,
- waarvan de uitvoering wordt geschorst wegens overmacht (verplichte quarantainemaatregel, al dan niet na positieve test) en die tijdelijk de overeengekomen arbeid niet kunnen uitvoeren,
- en die niet beschikken over een beroeps- of vervangingsinkomen (bijvoorbeeld niet gerechtigd zijn op uitkeringen als volledig werkloze).

De tijdelijke werkloosheid veronderstelt een Dimona-aangifte (onder het nieuwe type ‘QUA’).
Er zijn geen afwijkende regels inzake de door de werkgever of de werknemer te volgen procedure voor het bekomen van de uitkeringen.
Bij gebrek aan erkenning als uitzonderlijk hard getroffen sector of onderneming, zal de tijdelijke werkloosheid wegens overmacht vanaf 01/09/2020 dus slechts vergoedbaar zijn mits onder meer:
- de werkgever daarvan op elektronische wijze mededeling doet (en daarbij de quarantaine aan de hand van stukken rechtvaardigt),
- de werknemer in het bezit van een controlekaart wordt gesteld,
- hij een gewone uitkeringsaanvraag indient,
- de werkgever een maandelijkse ASR 5 indient,
- …

Deze maatregel werd verlengd tot eind maart 2022.

Opgelet: gezien men die dag 'tijdelijke werkloosheid' ook dient te melden via Dimona, geldt dit als een gepresteerde dag die wordt afgetrokken van het toegelaten quotum. (vb: heeft men 5 dagen tijdelijke werkloosheid, dan kan men in de tuinbouw nog 95 dagen werken in 2021).

Wat met de huisvesting van besmette seizoenarbeiders?

Bij een besmette buitenlandse seizoenarbeider waarvoor je huisvesting voorziet, is het noodzakelijk dat deze niet in contact komt met de andere werknemers. Dit is uiterst noodzakelijk om verdere besmetting in je bedrijf te voorkomen. Zet hem/haar in een aparte ruimte/wooneenheid. De huisarts zal met jou de nodige maatregelen overlopen. Quarantaine is de beste optie om hen weg te houden van de andere werknemers.
Heb je geen aparte ruimtes? Dan kan je beroep doen op een container. 

De overeenkomst voor logement (huur e.d.m.) kan onderling tussen arbeider en bedrijf herbekeken worden.

Wat als ik een besmet persoon in mijn bedrijf hebt?

Dan is extra aandacht vereist. Wees alert, want mogelijk zijn er nog mensen besmet. De maatregelen om verdere besmetting tegen te gaan, moeten dan nog strikter in acht genomen worden. De persoon die besmet is moet alleszins in isolatie. Werken is niet toegestaan.

Collega’s die in contact geweest zijn met de besmette patiënt worden van nabij opgevolgd door de behandelende arts(en). De medische zorgverstrekkers zijn het best geplaatst om de ernst van de situatie goed te beoordelen en de nodige maatregelen te nemen. We raden aan om hen in quarantaine te plaatsen, zodat verdere besmetting wordt vermeden. Informeer zeker bij je lokale bestuur of er van hen uit ondersteunende mogelijkheden zijn.

Ook de contacttracing moet dan in werk treden, zodat ook andere mensen waarmee de persoon in contact is geweest, kunnen gecontacteerd worden. Maak je personeelslid daar attent op.  

Ik dreig een tekort aan personeel te hebben. Wat moet ik doen?

De grenzen zijn gelukkig weer open voor instroom van buitenlandse seizoenarbeiders. Toch moeten we de nuance meegeven dat het enthousiasme om naar België te komen voor seizoenarbeid allicht iets minder is dan de voorgaande jaren. Zeker in de drukke perioden van het jaar kunnen er tekorten optreden.

Anticipeer daarom tijdig. Gebruik de website van VDAB – www.helpdeoogst.be – om je vacatures tijdig te melden. De #Covid19 vermelding zorgt ervoor dat jouw vacature met prioriteit zal behandeld worden bij VDAB.
Er werden de voorbije maanden heel wat maatregelen genomen om diverse groepen in ons land aan de slag te krijgen. Hieronder een overzicht.

Na het succes van de dubbele plukkaart voor 2020, werd besloten om voor 2021 ook een uitgebreid quotum te voorzien voor de seizoenarbeiders. In de landbouw kan men 60 ipv 30 dagen laten presteren. In de tuinbouw gaat het om 100 dagen ipv 65 dagen.
Een prima maatregel die een deel van de personeelsproblemen kan oplossen. Wat betreft de groepen die normaliter recht hebben op 100 dagen (champignon, witloof, hardfruit), verandert er dus niets.

De vele tijdelijke werklozen (in de piekperiode meer dan 1 miljoen in België) konden ook ingezet worden op jouw bedrijf. Specifiek voor onze sector kon deze doelgroep geactiveerd worden, mét behoud van 75% van hun werkloosheidsuitkering t.g.v. de tijdelijke werkloosheid. Dat was een mooie en hoogst uitzonderlijke geste aan die grote groep en aan onze sector, die gold tot eind september 2021. Deze maatregel werd niet meer verlengd voor het vierde kwartaal van 2021. 
Ook OCMW-gerechtigden konden met behoud van 100% van de uitkering geactiveerd worden in onze sector. Ook daar gold de maatregel tot eind september 2021. Deze maatregel werd niet verlengd voor het vierde kwartaal.

Studenten (vooral hogeschool- en universiteitsstudenten) kunnen ingeschakeld worden.

Tot slot: Ook eigen familie kan ingeschakeld worden, weliswaar bij natuurlijke personen (niet onder een vennootschap!). De regels zijn eenvoudig en duidelijk. Familieleden tot en met de tweede graad kunnen gratis meehelpen in het bedrijf. Dit geldt zowel voor eigen familie als voor schoonfamilie. Er mag dus geen tegenprestatie (zoals loon) zijn voor deze mensen. Ook mogen zij geen sociale uitkeringen krijgen (RVA, RIZIV, Leefloon ...)
Concreet kunnen ouders en schoonouders gratis inspringen bij kinderen en schoonkinderen. Omgekeerd geldt dit uiteraard ook: kinderen en schoonkinderen kunnen meehelpen op het bedrijf van de ouders. Dit is eerste graad verwantschap.

Men kan ook gratis hulp inschakelen van familie van de tweede graad: grootouders, broers, zussen, schoonbroers en schoonzussen. Dit alles kan zonder registratie in het Dimona-systeem (registratiesysteem voor werknemers). Ooms en tantes zijn al familie in de derde graad en neven en nichten in de vierde graad. Hiervan wordt niet aanvaard dat deze in familieverband gratis meewerken.

Mag ik nog naar het buitenland?

Je mag nog reizen naar het buitenland, via de site van de FOD Buitenlandse Zaken vind je meer informatie over de reisadviezen voor een bepaald land en welke zaken je in orde moet maken voor het land van je bestemming. Kijk ook na welke zaken verplicht zijn in de landen waar je eventueel zou doorreizen.

Kan ik beroep doen op het overbruggingsrecht?

Zelfstandigen die hun  activiteit (minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen) moeten onderbreken omwille van het coronavirus (rechtstreeks verplichte sluiten of onrechtstreeks) komen onder een aantal randvoorwaarden in aanmerking voor een overbruggingsrecht. 

Voorbeelden zijn:

  • de zelfstandige zelf in quarantaine moet;
  • zijn werknemers niet komen opdagen omdat ze in quarantaine zitten;
  • de leveringen onderbroken worden;
  • er een afname van activiteit is (daling reservaties, afname bezetting, toename annuleringen, …), waardoor het verderzetten van de activiteit verlies laten wordt.

Meer info
https://www.vlaio.be/nl/subsidies-financiering/subsidiedatabank/overbrug...

Acerta maakte dit duidelijke overzicht van de steunmaatregelen waarop je als zelfstandige beroep kan doen

Hoe meld ik vacatures bij VDAB?

Anticipeer tijdig op je personeelsnoden en meld je vacatures bij VDAB. 

>> Hoe doe je dat? Lees het hier.

VDAB heeft een mooi platform uitgewerkt, genaamd 'help de oogst'. Jij kan als werkgever je vacatures hier posten. Gebruik daarbij steeds de #COVID19. Zo krijgt jouw vacature voorrang wegens hoogdringendheid! Selecteer ook zeker het vakje 'in gedeeld beheer'. Dat betekent dat de consulenten van VDAB je rechtstreeks zullen contacteren bij het invullen van je vacature.

Ook de geïnteresseerde werkzoekenden zullen zich hier aanmelden. Een grote groep meldde zich reeds aan, waar jouw bedrijf beroep op kan doen. Wie zijn deze mensen? Zelfstandigen die hun activiteiten zagen wegvallen, tijdelijk werklozen die zonder werk vallen, studenten, de werklozen die voorheen nog niet ingeschreven waren, ...

Leg je eieren zéker, maar niet alleen, in de mand van VDAB. Je kan ook innovatief zijn, en daarnaast in je omgeving je oor te luisteren leggen of er bijvoorbeeld studenten zijn die zich willen inschakelen op het bedrijf.

VDAB staat alleszins klaar met een horde aan consulenten, om je zo goed als mogelijk te ondersteunen...

Kunnen zelfstandigen – met behoud van eventuele compensatiepremies – in onze sector seizoenarbeid doen?

De coronacrisis heeft heel wat opdrachten van freelancers tot een peulschil herleid en handelszaken van zelfstandigen in moeilijkheden gebracht. Deze groep mensen kunnen in de land- en tuinbouwsector als seizoenarbeider aan de slag, onder dezelfde voorwaarden als alle andere collega-seizoenarbeiders. 

Eventuele premies (sluitingspremie; hinderpremie; compensatiepremie) die men heeft verworven tijdens de sluiting van hun handelszaak, mogen gehouden worden. 

Wél is het zo dat een zelfstandige die gebruikmaakt van een overbruggingsrecht allicht niet elders mag bijverdienen. Daar schuilt wel een onverenigbaarheid. Maar deze groep is allicht beperkt. 

Informeer dus zeker bij zelfstandigen uit uw dorp die verplicht moeten sluiten. Misschien bieden zij wel een oplossing voor de tekorten aan arbeidskrachten…

Kan ik nog een verzekering afsluiten voor medische problemen bij buitenlandse seizoenarbeiders (FGBB)?

Sinds 2008 hebben Boerenbond en AVBS voor de leden die dit willen een Fonds Gezondheidszorgen (FGBB) afgesloten, waar deze bedrijven hun buitenlandse seizoenarbeiders op kunnen aansluiten. Worden deze seizoenarbeiders geconfronteerd met medische kosten en gezondheidszorgen, dan kunnen de bedrijven zich beroepen op dit fonds.

Het is belangrijk dat – wie is aangesloten bij dit fonds – ook de namen van deze buitenlandse seizoenarbeiders overmaakt aan CM (de beheerder van het fonds), en ook de bijdrage per seizoenarbeider betaalt.

Voor de bedrijven die nog geen lid zijn van het fonds: We stellen voor dat u dit zo snel als mogelijk doet, en ook elke buitenlandse seizoenarbeider in uw bedrijf aangeeft en de bijdrage betaalt. Zo vermijd je grote kosten op een later tijdstip. Het blijft een vrijwillig engagement, maar is in tijden van Corona nog meer dan anders aan te bevelen.

Klik hier voor meer informatie over het Fonds Gezondheidszorgen. 

Mag een student - nu de lessen opgeschort zijn - met een studentencontract komen werken?

In principe: Een jongere kan niet werken als student tijdens de ‘verplichte aanwezigheden ‘ op school.
Dat wil dus zeggen dat in normale omstandigheden dit niet zou kunnen. Denk bijvoorbeeld aan verlengde schoolvakantie wegens Corona: dan is er normaliter schooltijd, en kan men niet werken op een bedrijf.

Gelet op de verschillende wetgeving maken we momenteel volgend onderscheid:

• Voor de meerderjarige student:
In hoofdzaak blijven ze nog met hun studies bezig maar indien door overmachtsredenen de fysieke lessen opgeschort zouden worden, zou een overeenkomst voor de hele week onder dit statuut kunnen. Het gaat hier voornamelijk om de studenten hoger onderwijs (hogeschool/universiteiten)

• Voor de minderjarige student:
Gelet op een advies van de FOD WASO over het gebruik van voltijdse overeenkomsten voor minderjarige schoolverlaters raden we aan dat de toegelaten arbeidsduur niet meer mag zijn als tijdens een effectieve lesweek (bijvoorbeeld dus woensdagnamiddag wel, …) mogelijk is.

Je moet wel opmerken dat als er bepaalde opdrachten zouden zijn vanuit de school (Bijvoorbeeld via digitale lessen/PC … ) die jongere daar ook verplicht gevolg moet aan geven. School gaat steeds voor op werk! 

Kan ik vrijwilligers inschakelen op mijn bedrijf?

We begrijpen dat het personeelstekort dwingt tot creatieve oplossingen. Je zou iedereen met open armen ontvangen. Toch is het noodzakelijk om een concreet contract af te spreken met de persoon in kwestie: studentencontract, seizoensarbeid, vaste arbeidsovereenkomst, wijkwerkers ...

Vrijwilligerswerk is helaas niet toegestaan in een winstgevend bedrijf. Dit is vooral bedoeld voor de verenigingen zonder winstoogmerk

Welke ondersteuning kan ik bij WERKERS krijgen om mijn personeelstekorten op te vangen?

Meer informatie over WERKERS en hun dienstverlening in coronatijden kan je hier terugvinden.  

Kan ik de seizoenarbeiders die weer naar hun land vertrekken een document meegeven waarmee ze de grenzen mogen oversteken?

Hier kan je een document terugvinden opgemaakt door Boerenbond.

Laat dit document zowel door werkgever als werknemer invullen en ondertekenen.
Dit is geen overheidsdocument, en biedt geen absolute garanties aan de grenzen. Maar het kan wel ondersteuning geven bij de grenscontroles, met een sterk verhoogde kans op doorlating.

Hoe voldoe ik zo goed mogelijk aan de sociale afstand bij het gebruik van een plantmachine?

Op bedrijven waar geen telewerk mogelijk, moeten bedrijven de sociale afstand van 1,5 meter garanderen.
Land- en tuinbouw behoren tot de cruciale sectoren en essentiële diensten. Deze bedrijven mogen de  werkzaamheden verder zetten en moeten in de mate van het mogelijke de sociale afstand en hygiënemaatregelen respecteren.

Voor de meeste werkzaamheden op een land-of tuinbouwbedrijf kan die sociale afstand zeer goed nageleefd worden. Echter deze tijd van het jaar worden verschillende teelten geplant. Dit is een uiterst cruciale handeling en kan niet uitgesteld worden tot later in het seizoen. Voor het planten van plantgoed op grote schaal wordt gebruik gemaakt van een plantmachines. Gezien de plantafstand tussen de rijen cruciaal is tijdens het planten, is het niet mogelijk om tijdens deze werkzaamheden de sociale afstand te respecteren.

Boerenbond/AVBS adviseert om standaard hygiënemaatregelen in acht te nemen om het personeel zo goed mogelijk te beschermen.

  • Zorg indien mogelijk dat de arbeiders niet met de gezichten naar elkaar op de machine zitten
  • Probeer zoveel mogelijk de personen van elkaar af te schermen (waar mogelijk fysieke barrières, ….). Op youtube werden al enkele goede filmpjes hieromtrent gedeeld: https://www.youtube.com/watch?v=4bnpxq2xqs0 
  • Respecteer zeker de algemene hygiënemaatregelen (handen wassen, richting hoesten, …) en personen met mogelijke symptomen apart plaatsen
  • Probeer op uw bedrijf te werken in vaste groepjes die niet met elkaar in contact komen (om zo verspreiding tegen te gaan)

Tot slot: Het is afgeraden om zonder fysieke barrières te werken bij externe werknemers die afkomstig zijn van verschillende locaties. 

Mogen we seizoenarbeiders die landen wel ophalen aan de luchthaven? Is dit een 'noodzakelijke' verplaatsing, en hoeveel mensen mogen in één wagen?

Iedereen is intussen weer vrij zich in België te verplaatsen. Er is geen onderscheid meer tussen ‘noodzakelijke’ / ‘niet-essentiële’ verplaatsingen. Een covid19 document ‘noodzakelijke verplaatsing’ is voorlopig niet langer nodig voor binnenlandse verplaatsingen. 

Laat je seizoenarbeiders overkomen uit het buitenland, kan het ondersteunend werken bij eventuele vragen van bevoegde diensten (hoewel het ook daar – voorlopig – niet langer verplicht is).  Het is slechts een kleine moeite.

De social distancing blijft wel een vaste regel. Dus ook bij het vervoer blijft 1,5m afstand in de wagen behouden.  
We adviseren om met enkele wagens apart naar de luchthaven te rijden, waardoor je uiteindelijk met max 2 mensen in een wagen naar huis kan. Raampje open voor verluchting kan ook helpen.
Mensen in dezelfde bubbel kunnen wel met meer in dezelfde wagen.

Wat met controles op land- en tuinbouwbedrijven?

Een belangrijk werkpunt dat werd vastgesteld tijdens de afgelopen controles was de verplichting om een geactualiseerd register bij de houden van alle personeelsleden op het bedrijf.

Ook de niet-corona regels werden uiteraard meegenomen. Daar stelde de inspectie vast dat er ook andere regels inzake de welzijnswet nog niet werden toegepast. Via PreventAgri kan je jouw bedrijf laten ondersteunen om het in regel te stellen (globaal preventieplan, externe dienst preventie en bescherming op het werk, etc.)

TIP: werp een blik op de checklists die op onze website staan bij 'coronaveilig werken'. Zo merk je snel waar jouw bedrijf nog inspanningen moet leveren. Ook de checklist die de inspectie gebruikt staat online.
Zorg er dus voor dat u maximaal in orde bent met alle nodige regelgeving. 

Hoe kan ik mijn arbeiders ertoe bewegen een temperatuurmeting te ondergaan?

Hiervoor ontwikkelde Boerenbond een akkoordverklaring, die je aan je arbeiders kan voorleggen. Bij ondertekening gaan ze ermee akkoord dat ze - in het kader van de algemene veiligheid van hen en het bedrijf - voorafgaandelijke aan de tewerkstelling, en dagelijks tijdens de tewerkstelling hun temperatuur laten meten.

Dit attest kan je in het NL, ENG, BULG, ROEM, POOLS en FR bekomen (zie bijlage)

Akkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders.docx
BG_Akkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders_BG.docx
EN_Akkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders.docx
PO_Akkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders.docx
RO_Akkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders.docx
FR_kkoordverklaring temperatuurmeting arbeiders.docx

Gebruik ook onze checklists en affiches rond coronaveilig werken.

Hoe organiseer ik de quarantaine voor besmette medewerkers?

Het is belangrijk dat men positief geteste mensen meteen in afzondering kan brengen. Ook de andere personeelsleden uit dezelfde bubbel kan je best laten (her)testen. Ga in overleg met je huisarts om verdere opvolging te bespreken.

Worden de kosten voor de Covid-test van seizoenarbeiders terugbetaald?

Er is een akkoord bereikt met de overheid dat de ziekteverzekering, via het Riziv, tegemoetkomt in de kosten van de Covid-testen. Dit gebeurd enkel onder strikte voorwaarden:

  • De test moet afgenomen worden op vraag van een of andere overheid
  • De seizoenarbeider is afkomstig uit rood of oranje gebied
  • Er moet voor de betrokken seizoenarbeider een Dimona-aangifte gebeurd zijn voor de afname van de test

Indien je aan een van deze voorwaarden niet kan voldoen, zal de ziekteverzekering niet tegemoet komen. Daarom zal voor deze gevallen het Sociaal Fonds Tuinbouw een deel van de kosten dekken.

Er zal dus voor elke test een tussenkomst zijn. Klik hier voor de procedure die je moet volgen.

Worden seizoenarbeiders vergoed als ze verplicht in quarantaine moeten?

Minister van werk Nathalie Muylle heeft op vraag van Boerenbond beslist dat seizoenarbeiders die tijdelijk in quarantaine moeten in aanmerking komen voor een uitkering tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Dit betekent dat de seizoenarbeider een uitkering van 55,59 euro per dag kan ontvangen gedurende zes dagen per week.

Hieraan zijn wel enkele administratieve verplichtingen verbonden.

  • De RVA moet verwittigd worden van de quarantaine
  • De (huis)arts moet een attest uitschrijven dat stelt dat de betrokken werknemer in quarantaine moet
  • Er moet een Aangifte Sociaal Risico gebeuren
  • De seizoenarbeider moet een werkloosheidskaart (controlekaart C3.2A) bijhouden
  • Er moet tijdens de periode van tijdelijke werkloosheid wel elke dag een Dimona-aangifte gebeuren.

Aangezien je als tuinder vele van deze zaken niet zelf kan doen, moet je contact opnemen met je sociaal secretariaat. Zij kunnen de achterliggende administratie voor jou in orde brengen. Wie klant is bij Acerta zal hierover eerstdaags een mededeling ontvangen

Houden tijdelijk werklozen meer over als ze in de tuinbouw werken?

Enige tijd geleden deelden we mee dat tijdelijk werklozen, bruggepensioneerden en personen in tijdskrediet of loopbaanonderbreking kunnen worden ingezet in de land- en tuinbouw met behoud van 75% van hun werkloosheidsuitkering. We hebben ook aangehaald dat personen die een leefloon ontvangen, met behoud van 100% van hun uitkering, actief kunnen worden in het seizoen. Soms wordt de vraag gesteld of het wel interessant is voor tijdelijk werklozen om in de land- of tuinbouw te werken. Zij vrezen dat zij minder zullen verdienen dan voorheen of dat alles wegbelast zal worden. We geven in deze bijdrage twee voorbeelden. We vertrekken telkens van een werknemer die gehuwd is, twee kinderen heeft en waarvan het gezin twee inkomens heeft. De werknemer wordt tijdelijk werkloos in zijn vorige job en wil tijdelijk komen werken als seizoenwerknemer in de tuinbouw. We kijken na wat het verschil is inzake netto-inkomen.

Opgelet: de coronamaatregelen waarbij er gewerkt kon worden in de land- en tuinbouw met behoud van een deel van de uitkering, zijn niet verlengd voor het vierde kwartaal van 2021. Ze golden tot eind september 2021. 

Twee voorbeelden:

  • Uurloon van 17 euro
    De werknemer die bruto 17 euro/uur verdient in zijn normale job, heeft een brutomaandloon van 2805 euro. Netto betekent dit 1965,97 euro. Wanneer hij tijdelijk werkloos wordt, valt hij terug op 70% van een geplafonneerd loon van 2754,88 euro. Er zijn per maand 26 daguitkeringen. Dit betekent een bruto-uitkering werkloosheid van 1928,42 euro per maand. De RVA betaalt een supplement van 5,63 euro per dag: 146,38 euro. De totale uitkering aangevuld met de aanvulling, bedraagt: 2074,80 euro. Er is een bedrijfsvoorheffing van 26,75%. Er blijft dus netto 1520 euro over. Wanneer deze persoon ervoor opteert om te werken in de seizoenregeling behoudt hij 75% van de daguitkering werkloosheid en van de aanvulling. Dit betekent bruto 1556,11 euro en na aftrek van de bedrijfsvoorheffing van 26,75%: 1139,85 euro netto. Daarnaast ontvangt hij het uurloon van bijvoorbeeld de groente- of fruitteelt: 9,26 euro bruto. Dit is bruto 1527,90 euro. Na inhouding van de bedrijfsvoorheffing van 11,11% betekent dit per maand 1358,15 euro. Op dit inkomen zal wellicht nog een deel belasting moeten betaald worden, bijvoorbeeld 14%: dit is 213,91 euro. Het nettoloon wordt dan 1144,24 euro. Dit nettoloon opgeteld bij de uitkering werkloosheid van 1139,85 euro betekent een totaal nettoloon van 2284,09 euro. In zijn job verdiende hij netto 1965,97 euro!
  • Uurloon van 13 euro
    Een werknemer met een uurloon van 13 euro per uur heeft netto 1754,85 euro per maand. Wanneer hij tijdelijk werkloos is en in de fruit- of groenteteelt gaat werken, ontvangt hij ook het loon van de tuinbouw; 9,26 euro/uur. We nemen hetzelfde nettoloon van 1358,15 euro met 10% extra belastingen. Dit wordt dan 1205,36 euro netto. Hij behoudt ook 75% van de werkloosheidsuitkering en van de aanvulling. Na inhouding van de bedrijfsvoorheffing van 26,75% is dit netto 903,45 euro. Met zijn loon van de tuinbouw erbij is dit in totaal netto 2108,81 euro. Hij houdt dus ook merkelijk meer over dan in zijn dagelijkse job.

Wordt de verplichte bijlage 3ter (verblijf) ook in 2021 automatisch verlengd?

In 2020 heeft de federale overheid een communicatie uitgestuurd naar de gemeenten in Vlaanderen om de 3ter bijlage automatisch (en digitaal) te verlengen voor de seizoenarbeiders die gebruik willen maken van de 130 dagen. De 3ter is namelijk maar 90 dagen geldig. Zij kregen een nieuwe periode van 90 dagen.

Ook voor 2021 zijn we in gesprek gegaan met de federale overheid om een uitbreiding te voorzien van de 3ter, indien seizoenarbeiders 100 dagen zouden willen presteren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een EU-inwoner en een niet-EU-inwoner

De niet-EU-inwoner die langer wenst te blijven zal wettelijk gezien een procedure lang verblijf moeten opstarten (Bijlage 19 voor de EU-werknemer), de procedure single permit voor de niet-EU burger.

Wat het kort verblijf betreft voor de EU-burger: de Bijlage 3ter kan verlengd worden via de gemeente omwille van een tijdelijke coronamaatregel. Je contacteert best je gemeente indien een verlenging nodig is.

Kunnen onze bedrijven ook gebruikmaken van de regeling vrijwillige overuren voor personeel?

Absoluut. De mogelijkheid voor vaste werknemers om op vrijwillige basis 120 overuren te presteren kan voor 2021 en zal ook gelden in 2022 (met een nieuw quotum). Dit houdt in dat er per werknemer 120 extra uren kunnen gepresteerd worden. Deze uren zijn vrij van sociale bijdragen werkgever en vrij van sociale bijdragen werknemer. In hoofde van de werknemer zijn deze uren onbelast. Tenslotte moeten deze uren niet gerecupereerd worden. De werknemer dient wel vooraf zijn schriftelijke toestemming te geven om deze uren te presteren.

>> Informeer zeker bij je sociaal secretariaat. 

Welke procedure moet je volgen als je je seizoenarbeiders wil laten vaccineren?

Met het Agentschap Zorg en Gezondheid, Departement Landbouw en Visserij en de kabinetten van Welzijn en Landbouw werd intensief overleg gepleegd om een procedure uit te werken. Er werd een brief voorbereid die in de eerste week van juni door het Waarborg en Sociaal Fonds voor de Tuinbouw en de Landbouw naar alle werkgevers in Vlaanderen die seizoenwerknemers tewerkstellen verstuurd werd. 

Je kan deze brieven (voor landbouw en tuinbouw apart) hieronder ook raadplegen. 

Hoe kunnen seizoenarbeiders na vaccinatie in België een COVID-certificaat krijgen?

Het COVID-certificaat kan digitaal opgevraagd worden via de CovidSafeBE-app of via een aantal websites (meer info). Om een certificaat digitaal op te vragen, heb je je identiteitskaart, pincode en kaartlezer nodig of een geactiveerde digitale sleutel zoals itsme bijvoorbeeld.

Voor buitenlandse arbeiders zijn er een aantal manieren om aan het certificaat te raken:

  • Iemand met een BIS nummer die beschikt over een foreigner eID heeft dezelfde toegang als iemand met een eID. Hij of zij kan dit dus opvragen op dezelfde manier als de Belgen.
  • Iemand zonder foreigner eID kan een toegang verkrijgen tot de online overheidsdiensten door zich te registreren in een registratiekantoor. Dit kan gebeuren in een lokaal registratiekantoor, een lijst van de registratiekantoren kan je hier vinden. Een toelichting van deze procedure vind je op deze site.
  • Sommige zorgverleners (bv. huisarts) gebruiken het commerciële platform Helena. Iemand met een NISS of BIS nummer kan bij de huisarts Helena laten activeren. Via dit platform kan hij direct zijn certificaat ophalen of kan hij die credentials gebruiken om via de FAS bv. de app te gebruiken.
  • Een papieren vaccinatiecertificaat kan ook verzonden worden naar het contactadres van de werknemer in kwestie. Hiervoor bel je naar 078 78 78 50. 
  • Via het vaccinatiecentrum kan je ook aan een coronacertificaat komen. Hiervoor neem je best contact op met de populatiemanager van het vaccinatiecentrum.