Menu

Pak onkruiden in wintergerst in het najaar aan

Terug naar Actualiteit
Sector: 
De eerste percelen wintergerst werden ondertussen gezaaid. De regenbuien van de voorbije week waren welkom en noodzakelijk om van een kurkdroge grond een ideaal vochtig zaaibed te maken. De onkruidbestrijding in wintergerst moet in het najaar afgewerkt worden.

Geert Verhiest, Sanac Fyto

De voorliefde om wintergranen heel vroeg te gaan zaaien, is toch enigszins afgenomen want al twee jaar op rij was een te vroege zaai vaak een verkeerde gok. De gedachte dat de winters steeds zachter worden en dat wintergerst ook tijdens de winter nog groeit, versterkt de gedachte om toch niet te vroeg te starten. Vroeg zaaien leidt ook tot een grotere druk van bladluizen en onkruid. Begin oktober is een ideaal moment om te starten.

Ideale zaaidatum

De laatste week van september was vele decennia lang het ideale moment om wintergerst te zaaien. Maar de laatste jaren houdt een zeer vroege zaai meer nadelen in dan voordelen. De kans op slagen bij heel vroeg zaaien is uiteraard zeer groot, want de grond is nog heel goed opgewarmd en eens het zaad gekiemd is, groeien de planten erg snel. De eerste vorst legt uiteindelijk de groei van de planten stil. Wanneer tijdens het najaar de temperaturen zacht blijven, zal wintergerst verder doorgroeien. Het gevaar dat de planten te groot de winter ingaan, is dan groot. Een groot gewasvolume tijdens de winter is voor wintergerst zeer nadelig. Niet alleen de ontwikkeling van witziekte en andere bladziekten, maar ook sneeuwval kan er soms voor zorgen dat planten verstikken. Om deze reden willen vele telers pas starten vanaf begin oktober.

Geen bladluizen tolereren

In het najaar mag je vanaf de opkomt in wintergerst geen bladluizen tolereren. Bladluizen kunnen een virus overdragen die voor heel veel schade kan zorgen. Besmette planten blijven klein, richten zich niet meer op en zijn meestal totaal verloren. Jarenlang zorgde een zaadcoating met Argenta voor een wekenlange bescherming vanaf de opkomst van het gewas. Spijtig genoeg is de erkenning weggevallen. De teler heeft vandaag nog twee opties: kiezen voor een resistent ras of kiezen voor een gewasbehandeling vanaf het 1-bladstadium.

Wintergerst is heel gevoelig voor gerstvergelingsvirus. Wanneer je niet zou behandelen of kiezen voor een resistent ras, dan kan een veld volledig verloren gaan.

Al vanaf de opkomst beginnen bladluizen zich te koloniseren en zijn ze in staat het gerstvergelingsvirus over te dragen. Ofwel kies je voor een resistent ras, ofwel kies je een klassiek ras en moet je behandelen vanaf de opkomst.

Resistente rassen

In september 2016 werd het ras Rafaela gelanceerd als het allereerste resistente ras tegen het gerstvergelingsvirus. Op dat moment was het uiteraard afwachten of deze resistentie zich ook op praktijkvelden zou bewijzen. Maar na het eerste seizoen – een jaar met veel schade wegens het gerstvergelingsvirus – was het bewijs geleverd. Kort nadien waren Domino en Amistar beschikbaar. Vandaag heeft een teler nu al de keuze uit zeven resistente rassen: behalve de drie voorgaande ook Novira, Coccinel, Margaux en Zebra. Door hun natuurlijke resistentie blijven virusresistente rassen gedurende hun volledige levenscyclus – ook in het vroege voorjaar – beschermd tegen het dwergvergelingsvirus.

Bladbehandeling met insecticide

Via een gewasbehandeling kan je eveneens bladluizen bestrijden, maar dan moeten de draagkracht van het veld én de weersomstandigheden zeer gunstig zijn. Dit is niet altijd evident in het najaar. De aanbevolen middelen behoren tot de groep van de pyrehroïden, eigenlijk geen echte bladluismiddelen, maar wel de enige insecticiden die werkzaam zijn bij koudere temperaturen. Deze middelen hebben een contactwerking, dit wil zeggen dat je de bladluizen goed moet kunnen raken. Bij ongunstige weer- en veldomstandigheden kunnen geplande of noodzakelijke behandelingen soms niet worden uitgevoerd en dan neem je als teler een groot risico. Wie uit voorzorg vroeg behandelt, moet bij later gunstig weer vaak nog eens opnieuw behandelen.

Flufenacet wordt de nieuwe basis

Flufenacet is een werkzame stof die tegen de moeilijkste grassen zeer sterk scoort. De werkzame stof wordt opgenomen door de worteltjes en de hypocotyl van jong kiemend onkruidgras. Een preventieve toepassing van het middel is dus interessanter dan wanneer je het toepast op al iets grotere duistplantjes met twee blaadjes. Vandaar dus ook de betere slaagkans na het zaaien. Voorheen waren de middelen op basis van flufenacet slechts na de opkomst toegelaten. Het gebruik van Liberator, Malibu, Quirinus en Pontos is toegelaten na de zaai. Voor een veilig gebruik is het zaad best voldoende bedekt na het zaaien.

 

Onkruidbestrijding in het binnenland

Of je nu kiest voor een behandeling onmiddellijk na het zaaien of kort na de opkomst, het uiteindelijke resultaat van een herbicidetoepassing is meestal goed. Als teler heb je naargelang de draagkracht van het perceel enkele keuzemogelijkheden …

Na zaai. Sommige telers willen zich niet laten verrassen door plotse regen en kiezen resoluut voor een behandeling na de zaai. Op deze grondsoort is chloortoluron nog steeds een vaste standaard.

Chloortoluron is sterk tegen de meeste grassen en tegen kamille en muur. Maar om te slagen moet je chloortoluron aanvullen met Bacara, Toucan (of andere middelen op basis van diflulenican), Beflex (op basis van benflubutamide) of Stomp Aqua. Op een zand- of zandleemgrond is de kans groot dat er na een behandeling nog veel onkruid kiemt. Toch leert de ervaring ons dat diflufenican (in Bacara, Toucan en andere handelsnamen) nadien nog alle onkruiden kan doen afsterven (= retroactieve werking ). Bij een vroege behandeling is de kans wel groot dat al een deel van de bodemherbiciden wordt afgebroken, hetzij door de warmte en de zon hetzij door microbiële afbraak (bodembacteriën verliezen hun krachten wanneer de bodemtemperatuur afkoelt). Liberator 0,6 l, Malibu 2,5 à 3 l, Pontos of Quirinus 1 l zijn troeven tegen moeilijke grassen. Onze ervaring van de combinatie Defi 3 l + Bacara 0,5 l is eveneens positief. Ook Jura (de combinatie van Defi en een lage dosis diflufenican) combineren met een halve dosering van Herold, Quirinus, Liberator behoort tot de mogelijkheden. Waarschuwing: voor flufenacet en Defi, maar vooral voor Stomp Aqua, moet het zaad goed bedekt zijn.

1-2-bladstadium. Op zware of grofkluiterige grond is een behandeling na de zaai af te raden en kies je beter voor een vroege naopkomstbehandeling. Wanneer je kunt wachten tot na de opkomst (vanaf 1-bladstadium) dan zullen alle flufenacetcombinaties een zeer goed resultaat garanderen: Herold SC 0,6 l, Liberator 0,6 l, Quirinus 1 l en Malibu 2,5 à 3 l. Pontos is na de opkomst slechts toegelaten aan 0,5 l en moet dus aangevuld worden met Stomp Aqua of eventueel chloortoluron. Een andere mogelijkheid is Bacara 0,8 à 1 l ofwel Defi 4,5 l + AZ 150 ml. In dit stadium van de gerst zijn de onkruiden vaak ook nog heel klein en met de genoemde combinaties te bestrijden. In praktijk wordt vanaf het 2-bladstadium vaak 2 l chloortoluron toegevoegd aan Herold SC, Liberator, Malibu, Quirinus, Pontos of Bacara. Ook deze combinaties geven goede resultaten als de eerste kiemplantjes van muur of kamille zichtbaar worden. Nooit Defi mengen met chloortoluron !

Onkruidbestrijding in de polders

De onkruidbestrijding in de polders is heel wat delicater. Op deze grondsoort heb je een zaaibed met vele grove kluiten van klei, die bij droog weer aanvoelen als echte keien. Tijdens de herfst blijven deze kluiten meestal intact en pas na de winter vallen ze uiteen en krijgen we een mooie fijne kruimelige structuur. Daarvoor is vorst nodig, ofwel een afwisseling van regen en droogte die door zwellen en krimpen uiteindelijk de kluiten kan doen uiteenvallen. In het najaar blijven er dus ook heel wat onkruidzaden ‘vastzitten’ in die kluiten. Pas in het voorjaar komen deze onkruidzaden dus vrij. Daarom moet je in deze regio ook altijd opnieuw in het voorjaar corrigeren tegen onkruid. Van alle onkruiden is duist de meest hardnekkige, maar je moet ook steeds rekening houden met kleefkruid, ereprijs en klaproos. We hebben tegen deze breedbladige onkruiden een voldoende middelenaanbod, maar tegen duist zijn de mogelijkheden na de winter beperkt. Daarom moet je in het najaar trachten alle duist op te ruimen. Na de winter is de slaagkans tegen duist in deze gronden heel klein!

Avadex Factor is een nieuwe troef

Tri-allaat, de werkzame stof van Avadex, is eveneens een belangrijke troef tegen duist. Nadeel was dat de klassieke formulering van Avadex moest ingewerkt worden voor het zaaien. Avadex heeft een geheel andere werkingswijze dan de klassieke herbiciden en werkzame stoffen afwisselen, is succesvol in de strijd tegen resistent geworden duist. Maar uitgerekend daar waar resistente duist voorkomt, is de grond soms zo zwaar dat een grassenmiddel inwerken voor het zaaien praktisch niet haalbaar is. Dit jaar werd een nieuwe formulering van Avadex toegelaten: Avadex Factor, een CS-formulering. Nu zit de werkzame stof ingekapseld in een microcapsule, waardoor de vluchtige werkzame stof slechts langzaam vrijkomt. Dit is dan ook de reden waarom je Avadex Factor niet moet inwerken. Avadex werkt op alle klassieke grassen (duist, windhalm, straatgras, wilde haver). Zelfs paarse dovenetel, ereprijs en kleefkruid worden goed onderdrukt.

Na zaai. Wanneer je een zaaibed hebt met vele grove kluiten, dan is het ook logisch dat een behandeling na de zaai onvoldoende effect zal hebben. De enige reden waarom er dan toch vaak behandeld wordt, is de vrees dat het veld na veel neerslag niet meer berijdbaar zal zijn. Deze velden hebben nochtans een betere draagkracht, maar omdat natte klei zodanig plakt moet je lang genoeg wachten tot de bovenlaag is opgedroogd. Een voldoende dosering chloortoluron 4 à 5 l aanvullen met Bacara of Toucan was voorheen een vaste waarde. Stomp Aqua zou eveneens een perfecte aanvulling kunnen zijn, maar te veel blootliggende zaden weerhouden telers om Stomp Aqua te gebruiken na het zaaien. Ook voor Malibu, de combinatie van Stomp Aqua met flufenacet, geldt deze beperking. Vandaag behandel je het best zo snel mogelijk na de zaai of in een zeer vroege naopkomst op heel kleine duistplantjes. Nieuwkomer Avadex Factor kan gebruikt worden aan 3,6 l in combinatie met een volledige dosering van Quirinus, Liberator of Pontos.

1-2 bladstadium. Je kunt ook wachten tot het 1-bladstadium en dan Herold 0,6 l, Liberatot 0,6 l, Malibu 3 l of Quirinus 1 l combineren met de contactgrassenmiddelen Axial 0,9 l. Vorig jaar werd ook 3 l Defi gebruikt als extra aanvulling, al moet je dan toch een ‘beetje’ selectieve werking prijsgeven … 

 

Deel deze pagina: 

Meer informatie

Sector: