Menu

Ongenuanceerde communicatie over betreding van percelen bijgestuurd op vraag van Boerenbond

Terug naar Actualiteit
De afgelopen dagen was er in de media heel wat te doen over het nieuwe goederenrecht dat op 1 september in voege treedt.

Katrien Van Herck, juridisch adviseur

De afgelopen dagen was er in de media heel wat te doen over het nieuwe goederenrecht dat op 1 september in voege treedt.

Vooral de bepalingen over het betreden van percelen zorgde in onze sector voor heel wat commotie. We kregen terecht heel wat ongeruste berichten, mede gebaseerd op de ongenuanceerde berichtgeving in de media.

Deze nieuwe regel bepaalt dat iedereen een “onbebouwd en onbewerkt perceel mag betreden”. Hierop gelden drie uitzonderingen. Het betreden van een dergelijk perceel kan niet als:

  1. het perceel is afgesloten;
  2. de eigenaar het perceel hiervan schade of hinder ondervindt;
  3. de eigenaar op duidelijke wijze kenbaar heeft gemaakt dat het verboden is om het terrein te betreden (bv. door een verbodsbord).

De nieuwe bepalingen gelden dus niet voor “bewerkte percelen”, een belangrijke nuance die in de berichtgeving niet altijd werd gemaakt.

Voor Boerenbond zijn alle percelen in landbouwgebruik alvast “bewerkt”. Niet enkel percelen waarop gewassen zichtbaar zijn, maar ook ingezaaide percelen, weiden, graslanden en perceelsranden in het kader van beheerovereenkomsten zijn “bewerkt” aldus Boerenbond. Alle percelen die in de verzamelaanvraag zijn ingegeven door landbouwers als zijnde in landbouwgebruik, zijn volgens Boerenbond bewerkt. Deze percelen zijn door het publiek eenvoudig te consulteren via het Geoloket van het Departement Landbouw en Visserij.

Met ondersteuning van federaal parlementslid en voormalig minister van Justitie Koen Geens, heeft Boerenbond contact kunnen leggen met de auteur van het nieuwe goederenrecht, professor Vincent Sagaert (KULeuven).

Professor Sagaert bezorgde ons de volgende verheldering over deze problematiek, die aansluit bij onze zienswijze:

“(…) We willen u alvast geruststellen dat, wat ons betreft, hieruit (uit de nieuwe regeling) geen enkele schade voor de landbouwers mag of kan voortvloeien. Het moet gaan om een stuk grond dat zichtbaar niet in gebruik is. We kunnen dus bevestigen dat artikel 3 :67 § 3 B.W. niet van toepassing is op percelen die in landbouwgebruik zijn.

1. Artikel 3.67, §3 BW vormt een zeer beperkte uitzondering op de exclusiviteit van het eigendomsrecht. Als uitzondering moet ze derhalve zeer restrictief worden toegepast. “Onbewerkt” staat naast “onbebouwd”, in het Frans wordt gesproken van “non-cultivé”. Dat betekent deze bepaling enkel van toepassing is indien het perceel op geen enkele manier gebruikt wordt voor (in dit geval) akkerbouw of veeteelt, dus ook niet als “wachtgrond” in het kader van een drieslag- of vierslagstelsel of ook niet tijdens de winter voor een stuk grond van waarop een zomerteelt staat. Dat zijn immers percelen grond die “in gebruik zijn” en waarvan “de eigenaar van dit perceel schade of hinder ondervindt”, met andere woorden: artikel 3.67, §3 BW is dan niet van toepassing. Hetzelfde geldt voor maaiweiden, graslanden of percelen waarop gras wordt verbouwd voor het inkuilen van diervoeding of voor het hooien. De kwalificatie ‘onbewerkt’ sluit dus elke vorm van landbouwgrond uit.

2. Voor landbouwpercelen die verpacht zijn, is de bepaling evenmin van toepassing: dan is deze in juridisch gebruik (bij de pachter), zodat een gebruik door een derde met het gebruiksrecht van de pachter onverzoenbaar zou zijn. (…)”

Vervolgens heeft de huidige minister van Justitie, minister Van Quickenborne, deze zienswijze overgenomen en met een persbericht van 25 augustus 2021 de puntjes op de “i” gezet wat de verkeerde interpretaties die in de media de ronde deden, de kop heeft ingedrukt:

“ (…)  De kwalificatie ‘onbewerkt’ sluit bovendien elke vorm van landbouwgrond uit. Men kan zich niet beroepen op deze paragraaf om een weiland of akker te betreden. Ook niet als de akker dat jaar niet gebruikt wordt (in het kader van vruchtwisseling). (…).”

Ook de ongenuanceerde berichtgeving die aanvankelijk op de website van de Federatie van Notarissen was verschenen over wandelaars die vanaf 1 september zogenaamd percelen zouden mogen betreden, werd op vraag van Boerenbond offline gehaald en vervolgens bijgestuurd.

Boerenbond is tevreden dat inmiddels één en ander werd verduidelijkt en zal samen met Landelijke Gilden in de komende weken verdere initiatieven nemen om via een aantal mediakanalen het grote publiek verder te informeren over de juiste toepassing van het nieuwe goederenrecht.

Meer informatie