Menu

Moeizame weg naar prijzen van industriegroenten

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Terwijl de contractprijzen die de telers voor hun industriegroenten krijgen de laatste jaren vrijwel onveranderd bleven, stijgen hun kosten doordat de weersomstandigheden (zoals de droogte) extremer werden en de prijs van zaaizaden, plantgoed en gewasbeschermingsmiddelen steeg. Verder is het vinden van en werken met goed personeel een grote uitdaging. De telersverenigingen proberen het onderste uit de kan te halen voor hun leden.

Terwijl de contractprijzen die de telers voor hun industriegroenten krijgen de laatste jaren vrijwel onveranderd bleven, stijgen hun kosten doordat de weersomstandigheden (zoals de droogte) extremer werden en de prijs van zaaizaden, plantgoed en gewasbeschermingsmiddelen steeg. Verder is het vinden van en werken met goed personeel een grote uitdaging. De telersverenigingen proberen het onderste uit de kan te halen voor hun leden.

We polsten bij de verantwoordelijken van de drie telersverenigingen voor industriegroenten in België (zie kaderstuk) hoe de contractprijzen voor de industriegroenten tot stand komen en hoe ze de evolutie daarin ervaren. Over de contractprijzen wordt onderhandeld door afgevaardigden van de telersverenigingen en de afnemers. Bij Ingro zijn die afnemers zeven diepvriesfabrieken en enkele handelaars, bij Vegras is het Ardo en bij BND is het Greenyard Prepared (het vroegere Scana-Noliko). Van de diepvriesgroenteproducten wordt 90% geëxporteerd. Greenyard Prepared produceert vooral conserven en glazen verpakkingen.

De onderhandelingen met de afnemers zijn bij Ingro en Vegras eind december gestart. Bij BND was dat al begin november en ze werden er op 9 januari afgerond. “De seizoenen vallen later. Normaal moeten de prijzen rond 10 à 15 januari vastgelegd zijn, wat al laat is voor de telers”, zegt Ingrovoorzitter Johan Vanneste. Stefanie Mahieu, projectleidster bij Vegras, knikt. “De afnemers wachten nu tot ze de grootste hoeveelheid groenten binnen hebben, waarna ze een voorstel doen.” Volgens Ingrodirecteur Hilde Dhuyvetter moeten ze al onderhandelen over prijzen voor prei, spruiten en knolselderij terwijl daar nog niet veel van geoogst is. Dat maakt het moeilijk voor hen en voor de telers. “Voor uien en schorseneren hebben we nog steeds geen prijsvoorstel”, aldus Vegrasvoorzitter Ignace Vercruysse.

Onderling vertrouwen is zoek

Meestal zijn de prijsvoorstellen van de afnemers te nemen of te laten. “Voor spruiten en selderij werd het voorstel afgewezen en wordt er een hogere prijs gevraagd”, aldus Hilde. “Voor spruiten is er een prijsverhoging van 20 euro/ton, maar de telers vragen 30 euro/ton. De selderijtelers vragen een basisprijs die 15% hoger is dan in 2018.” Volgens Stefanie deden de diepvriesfabrieken in de prijsonderhandelingen vooral een inspanning voor arbeidsintensieve teelten zoals kolen, maar niet voor extensieve teelten zoals erwten, bonen en spinazie, die door de fabrieken gezaaid en geoogst worden. Daar speelt de concurrentie uit landen als Spanje en Polen. “De afnemers wijzen steeds op de prijsdruk vanuit de supermarktketens, waar een moordende concurrentie heerst, en de overproductie van de telers als voornaamste redenen om geen hogere prijzen te bieden”, zegt Stefanie.

De kosten bij de telers stijgen vooral op het vlak van beregening (denk aan de droogte in de voorbije zomers), zaaizaden en plantgoed (elk jaar 2 à 3% hoger), gewasbeschermingsmiddelen (hogere prijzen en een steeds beperktere keuze) en het tewerkstellen van personeel, veelal seizoenarbeiders. Daar staat tegenover dat het voorstel van de afnemers in de tweede week van januari voor de contractprijzen in 2019 heel mager was: de prijzen voor bonen en prei gingen weer naar het niveau van 2017 en knolselderij ging naar de prijs van 2014. Wel zat er een beperkte stijging in voor spruiten en rodekool en een lichte prijsstijging voor spinazie (gezaaid na 6 mei) en rabarber. Sindsdien werden kleine stappen vooruitgezet voor bloemkool eerste vrucht, spruiten, prei, courgette, witte- en savooikool, maar dat gaat meestal slechts over zo’n 5%. Volgens de afnemers zijn de onderhandelingen afgerond, alleen voor spruiten en bladselderij lopen ze nog.

Samen sterk

Zijn er verbeterpunten aan de kant van de telers en de telersverenigingen? “Zeker, de telers houden bij hun kostprijsberekening bijvoorbeeld nog steeds te weinig rekening met hun eigen arbeidsuren en die van hun familie. Verder zou een betere onderlinge communicatie, zoals het uitwisselen van kennis, kunnen helpen”, aldus Hilde. “We moeten ook nadenken over het zelf commercialiseren van producten, sterker staan in de oogstverzekering, en onderzoek voor differentiatie. In Frankrijk hebben de telersverenigingen veel meer macht en is er meer onderlinge solidariteit tussen de telers”, zegt Stefanie. “Een coöperatie is slechts zo sterk als elke individuele teler”, benadrukt Johan.

Het moet leefbaar blijven

Stefanie Delbeke, tuinbouwconsulent: "Telers zetten hun industriegroenten af via contracten. Ze kennen de contractprijs en de voorwaarden. De opbrengst en de kostprijs, daarentegen, worden grotendeels beïnvloed door de seizoenen en andere externe factoren. Bij veel industriegroenten evolueert de contractprijs niet mee met de kostprijs en de marge tussen opbrengst en totale kostprijs is er klein of zelfs nihil geworden. De telers stellen de toekomst van deze groenten dan ook in vraag. Meer nog, om een duurzaam product op te markt te kunnen zetten, moet je duurzaam kunnen telen. Dat is alleen mogelijk als de marge voldoende groot is."

Telersverenigingen

België telt drie telersverenigingen voor industriegroenten

Ingro (industriegroenten)

  • 1136 leden (Belgische en Franse telers, 84% leden uit West-Vlaanderen)
  • vooral actief in bloemkool, spruiten, bonen, prei en wortelen

Vegras (Vegetable Growers’ Association)

  • 693 leden (Belgische en Nederlandse telers)
  • vooral actief in erwten, spinazie, bonen, wortelen en uien

BND (Belgische, Nederlandse en Duitse telers)

  • 300 leden
  • vooral actief in erwten, bonen, wortelen, schorseneren en spinazie
Deel deze pagina: 

Meer informatie

Sector: