Menu

Met KNS blijf je onder de bemestingsnormen

Terug naar Actualiteit
Sector: 
KNS-tabellen zijn een handig hulpmiddel om te voldoen aan de bemestingsbehoefte van vollegrondsaardbeien. Ze houden het risico op overschrijding van de drempelwaarden in de bodem beperkt. Sinds 2014 blijkt uit praktijkproeven op aardbei dat de bemesting zich kan baseren op de combinatie van bodemvoorraad, mineralisatie en fertigatie.

Peter Melis, Katrijn Stoffels, Marieke Vervoort & Dieter Baets (Proefcentrum Hoogstraten)

 

Aardbeien in de vollegrond worden geteeld op teeltruggen die met plastic overtrokken zijn. In de Noorderkempen wordt daarbij vooral geopteerd voor de junidrager Elsanta. Enerzijds worden er in augustus verse planten geplant, om ervan te oogsten in het volgende voorjaar. Deze klassieke teelt wordt meestal overkapt, waardoor rond 1 mei gestart wordt met plukken. Anderzijds worden tussen eind maart en eind juni naaktwortelige wachtbedplanten op meerdere plantdata uit de koelcel gehaald en in de openlucht geplant. Deze verlate teelt, EVT genaamd, is herkenbaar aan het stro tussen en op de teeltruggen zodra de planten bloeien.

Om de planten te voorzien van nutriĆ«nten en water bevindt zich centraal op de rug net, onder de plastic folie, een T-tape. Dagelijks krijgen de planten water, al dan niet samen met voeding. De hoeveelheid water wordt meestal aangestuurd op basis van tensiometers die her en der in de percelen in de ruggen geplaatst zijn. Uit eerder onderzoek weten we dat de aardbeienteelt een stikstofbehoefte heeft van 160 kg N/ha in (inclusief een reserve van 40 kg N/ha).

Vollegrondsaardbei in MAP 6

De Noorderkempen en vooral de regio rond Hoogstraten werd in het nieuwe MAP ingedeeld in de gebiedstypes 2 en 3, die de telers een eerste drempelwaarde van 85 kg N/ha opleggen. Wanneer uit een staalname blijkt dat deze drempel overschreden wordt, moet de teler een bedrijfsevaluatie laten uitvoeren op zijn kosten. Wanneer deze bedrijfsevaluatie nog steeds de overschrijding laat zien, moet de teler bemestingsplannen opmaken en teeltfiches bijhouden. Als dan nog steeds een overschrijding vastgesteld wordt, worden begeleiding en advies verplicht en geldt een derogatieverbod. Jaarlijks blijft een bedrijfsevaluatie aan de orde tot de eerste drempelwaarde gerespecteerd wordt.

KNS als oplossing

Voor aardbeientelers is er een handige en betrouwbare oplossing om overschrijdingen van het nitraatresidu – en dus ook bedrijfsevaluaties – te vermijden. Proefcentrum Hoogstraten (PCH) en pcfruit hebben voor alle teeltsystemen in de vollegrond KNS-tabellen opgesteld waarmee ze de wekelijkse bemestingen kunnen uitrekenen op basis van een maandelijks bodemstaal, een inschatting van de mineralisatiecapaciteit en de stikstofbehoefte van de teelt. De KNS-tabel adviseert de correcte hoeveelheid voeding om je teelt optimaal te doen groeien zonder dat zich overmatige restwaarden kunnen opbouwen in de teeltrug.

Mineralisatie van zandbodem

Een belangrijk onderdeel van de KNS-tabel is de mineralisatiecapaciteit van de bodem, die gelinkt is aan het humuscijfer. Meestal zit de vrijgave per week tussen 4 en 6 kg N/ha. In dat kader heeft PCH in 2014 tijdens het vollegrondsseizoen wekelijks bodemstalen genomen in een met plastic overtrokken onbegroeide teeltrug. De rug werd niet gefertigeerd, waardoor zich door mineralisatie stikstof kon opstapelen. Gemiddeld werd een wekelijkse vrijgave van 5,93 kg N/ha gemeten. Dit cijfer is perfect bruikbaar voor de zandgronden in de Noorderkempen met een gezond humuscijfer.

EVT in 2017

Een week voor planten liet het bodemstaal een nitraatresidu van 86 kg N/ha optekenen. Omdat deze reserve goed bruikbaar is voor de planten, hoefde minder bemest te worden. Op 13 juni gingen de wachtbedplanten de rug in. Omdat de mineralisatie voldeed aan de N-behoefte van de teelt tot aan het volgende geplande bodemstaal (zie tabel), hadden de planten geen stikstofgift nodig en werd er niet bemest gedurende de eerste 4 weken. Uit het tweede bodemstaal bleek nog een restwaarde van 50 kg N/ha in de bovenste 30 cm. De berekende N-gift voor de resterende 6 teeltweken bedroeg 39 kg N/ha. Deze gift werd over deze resterende weken verdeeld in verhouding tot N-behoefte.

In de proef van 2017 werd deze KNS-bemesting vergeleken met volledig bemesten volgens de N-behoefte. Beide teelten gaven een gelijkaardige opbrengst van 1,74 kg/m² met eenzelfde kwaliteit. Maar de bemesting kon verminderd worden van 120 naar 39 kg N/ha. Bij de KNS-bemesting bedroeg het nitraatresidu op het einde van de teelt bovendien slechts 24 kg N/ha, tegenover 164 kg N/ha bij de volledige bemesting.

Augustusplanting

In 2018 werden er verse planten geplant op 17 augustus. In het najaar werd minimaal bemest, aangezien de planten goed ontwikkelden. In het voorjaar onderwierp PCH het vervolg van de teelt aan een KNS-tabel, te starten van begin maart. In verhouding tot de verwachte teeltduur, zou de teelt 132 kg N/ha nodig hebben, te verdelen over de teeltweken. Eind februari werd slechts 14 kg N/ha in de ruggen aangetroffen. Dankzij de mineralisatie en een correcte doorrekening aan de hand van de KNS-tabel, werden iets lagere giften gegeven dan wat de teeltbehoefte vereiste. Het maandelijkse bodemstaal liet een vrij stabiele N-waarde optekenen tussen 10 en 14 kg N/ha. Uiteindelijk ontving het KNS-gedeelte van de proef in het voorjaar 125 kg N/ha. In de bedden bemest met KNS zowel als bij de bemesting volgens de volledige teeltbehoefte bleef het nitraatresidu ver beneden de drempelwaarde, met respectievelijk 21 en 13 kg N/ha. Dat is logisch, aangezien we de teelt aangevat hadden met een zeer laag N-cijfer in de ruggen.

Tussen 13 mei en 18 juni werd onder de volledige bemesting 5,13 kg/m² geoogst. Bemesten volgens de KNS-tabel gaf een gelijkaardige opbrengst met 5,47 kg/m². Ook wat de kwaliteit of de houdbaarheid van het fruit betreft, werden er geen verschillen gevonden.

Als je bemest volgens de KNS-tabellen, gebruik je de bodemvoorraad voor en tijdens de teelt. Deze aanpak steunt op de natuurlijke, verwachte mineralisatiecapaciteit. Op basis van maandelijkse bodemstalen (te starten voor het planten) wordt berekend hoeveel je nog moet bijbemesten, los van de natuurlijke vrijstelling van stikstof. Met KNS-tabellen haal je gelijkaardige productiecijfers, zonder kwaliteits- of sorteringsverliezen. De reststikstof in de bodem blijft na afloop steeds ver beneden de eerste drempelwaarde. In teelten met hoge stikstofrestwaarden bij aanvang wordt tot meer dan 80% minder meststof gebruikt.

Deel deze pagina: 

Meer informatie

Sector: