Menu

Mercosuronderhandeling in een beslissende fase?

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 

Het Zuid-Amerikaanse handelsblok lijkt Europa tot verdere landbouwtoegevingen te dwingen. Half februari komt er een nieuwe climax in de onderhandelingen, die al bijna twintig jaar duren.

Sinds 1999 is de Europese Unie met Mercosur in onderhandeling om tot een vrijhandelsakkoord te evolueren. In 2004 werden de onderhandelingen opgeschort, waarna men in 2010 weer rond de tafel ging zitten. Elk land van Mercosur heeft ook apart een vorm van bilateraal akkoord met de EU, waardoor er al vlot verhandeld kan worden. Europa aarzelt wel om bepaalde gevoelige sectoren mee te betrekken in dit akkoord. Niettemin is dit deel van Zuid-Amerika zeer interessant voor de EU, want het vertegenwoordigt 260 miljoen consumenten, met een groeiende welvaart.

Entrecote in ruil voor limousines?

De algemene handelsbalans tussen beide partners is nagenoeg gelijk, met een miljard euro bonus voor de EU. Als we in detail naar de sectoren kijken, merken we pas de grote verschillen en de gerelateerde belangen. De EU voert voornamelijk machines, voertuigen en diensten uit, terwijl ze voedingsmiddelen invoert. De handelsbalans tussen sectoren is volledig scheefgetrokken. Daar rust ook de grootste vrees voor de agrofoodsector. Momenteel is er al een invoer van 19 miljard euro, tegenover een uitvoer van 2 miljard euro. Onze Europese landbouworganisatie Copa-Cogeca is op dat vlak zeer duidelijk. Voorzitter Pekka Pesonen: “De EU is al te ver gegaan in haar huidige aanbod naar Mercosur. Voor landbouw wordt er te veel gegeven, zonder enige tegenprestatie. Volgens het Joint Research Centrum (een studie-instelling van de Europese Commissie) zou er een nadeel voor de landbouw ingebouwd zijn met een waarde van 7 miljard euro.”

Rundvlees, gevogelte, suiker en ethanol onder druk

Meerdere sectoren worden zwaar bedreigd door het aanbod van de EU. Voor rundvlees is die dreiging het pertinentst. De invoer in de EU is nu al grotendeels afkomstig uit de Mercosurlanden, met 250.000 ton in 2016. Daarbovenop biedt de EU aan om 78.000 ton extra vrij te laten importeren. Ook de betere stukken zouden ingevoerd worden, die dan in rechtstreekse concurrentie zouden staan met de gespecialiseerde vleesveesector. Dit volume zou overeenkomen met 2.000.000 zoogkoeien of ongeveer 20% van de Europese vleesveesector. Door de brexit is er al een extra risico dat de 250.000 ton die Ierland jaarlijks uitvoert naar het Verenigd Koninkrijk geen afnemer meer heeft. Andere handelspartners – zoals de Verenigde Staten, Mexico en Australië – kijken bij onderhandelingen ook steeds naar een hoger rundvleescontingent. Om al deze redenen klaagt de landbouwsector dit voorstel aan Mercosur al aan.

De tweede bedreiging is voor de pluimveesector. Ook hier worden de betere stukken (borstfilet) uitgevoerd naar de EU. Hier wordt eenzelfde contingent als voor rundvlees bovenop de bestaande 500.000 ton invoer aangeboden. Dat komt overeen met zo’n 150.000.000 braadkippen of de volledige Belgische jaarproductie! De derde geviseerde sector is die van suiker en ethanol. De Europese markt voor suiker is nog niet gestabiliseerd of ze wordt al onder extra druk geplaatst door een mogelijk handelsakkoord. Het verhaal is hier wel enigszins anders dan bij het vlees. Er zijn tarieven voor invoer, maar die zouden mogelijk verlaagd worden. Door de enorme ondersteuning die de suiker- en ethanolproductie in Zuid-Amerika mag ontvangen, is er een groot competitief nadeel voor de Europese sector. Omdat dit niet gecompenseerd kan worden, moeten de invoertarieven zo hoog mogelijk blijven.

Voedselveiligheid

De grootste aandacht in de onderhandeling gaat naar de volumes, maar velen onder ons hebben vragen over de voedselveiligheidsvoorwaarden in deze landen. Meer bepaald maakte Brazilië de voorbije jaren geen goede beurt. Het grote corruptieschandaal waarbij ongeveer alle grote vleesverwerkende bedrijven betrokken waren, doet het ergste vermoeden. Traceerbaarheid is een ander heikel onderwerp. In Europa is voor rundvlees een etikettering met de herkomst van het vlees noodzakelijk, maar dat werd niet overgenomen door Mercosur. In de onderhandelingen staan deze voorwaarden onder het hoofdstuk ‘Sanitaire en fytosanitaire vraagstukken’ (SPS). Er is hierover al een akkoord bereikt. Positief is de aandacht voor een dialoog rond dierenwelzijn en antibioticaresistentie. 

Politici aan zet

Tijdens de landbouwraad van de EU op 29 januari kwamen de internationale handelsrelaties aan bod. Daarin werden de toegevingen aan Mercosur zeer nadrukkelijk aangeklaagd. Voorzitter Sonja De Becker vroeg aan de Europese landbouwministers om een klare positie in te nemen, waarbij naleving van de Europese normen en standaarden gegarandeerd moet worden om een eerlijke concurrentie te waarborgen. Daarnaast moeten onze kwetsbare sectoren, met name in de dierlijke productie, een afdoende bescherming behouden. “Landbouw mag geen pasmunt zijn voor de economische belangen van andere sectoren.”

Op 30 januari was er een ministerieel overleg tussen de EU en Mercosur, om een laatste stap te zetten naar een finaal onderhandelingsmoment half februari. Het mag echter duidelijk zijn dat voor landbouw eender welk akkoord negatief zal zijn en dat er dus beter geen deal gesloten wordt.

Mercosur

Mercosur werd opgericht op 26 maart 1991. De naam is een verkorting van het Spaanse Mercado Común del Sur of zuidelijke gemeenschappelijke markt. Het is een douane-unie tussen Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay. Venezuela was lid van 2012 tot eind 2016. Sinds 2016 wil Bolivia ook lid worden, maar het land wacht op instemming van Brazilië.

Deel deze pagina: