Menu

Mantelzorgregeling voor zelfstandigen nog te weinig bekend

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 

Op 1 oktober 2015 werd het systeem van loopbaanonderbreking voor zelfstandigen vervangen door een nieuwe sociale maatregel, namelijk de mantelzorguitkering. Deze nieuwe maatregel verstevigde het vangnet voor een zelfstandige die zorgt voor een zwaar zieke, voor een patiënt die palliatieve zorg nodig heeft of voor een gehandicapt kind. Toch blijkt de regeling rond mantelzorg voor zelfstandigen nog weinig bekend.

Slechts 1 op de 1000 zelfstandigen maakt gebruik van de mantelzorguitkering. Tot die conclusie kwam het sociaal verzekeringsfonds Acerta, naar aanleiding van de Dag van de Mantelzorg op 23 juni. Van 2016 naar 2017 steeg het aantal aanvragen voor een mantelzorguitkering met 50% en die trend zet zich door in 2018. Toch vroeg in 2017 slechts 0,092% van alle zelfstandigen een mantelzorguitkering aan.

Welke zorgen komen in aanmerking?

Je kunt de mantelzorguitkering aanvragen wanneer je wilt zorgen voor een familielid dat ernstig ziek is of dat palliatieve zorg nodig heeft. Het kan hierbij gaan om je partner, een bloed- of aanverwant tot de tweede graad of een persoon die officieel op jouw adres woont. Daarnaast komt ook het zorgen voor een gehandicapt kind in aanmerking. Dit geldt voor een kind dat jonger is dan 21 en recht heeft op een verhoogde kinderbijslag, maar ook voor een kind dat minstens 21 maar jonger dan 25 is en een integratietegemoetkoming krijgt. Onder kind wordt verstaan je eigen kind of het kind van je echtgenoot, een kind dat geadopteerd werd door jou of je echtgenoot, een kind waarvoor je pleegvoogd bent, een kind dat aan jou, aan je echtgenoot of aan iemand waarmee je een feitelijk gezin vormt, werd toevertrouwd na een gerechtelijke beslissing of ingevolge een plaatsingsmaatregel, of een kind waarvoor het ouderlijk gezag door een vonnis van de jeugdrechtbank werd toevertrouwd aan jou, aan je echtgenoot of aan iemand waarmee je een feitelijk gezin vormt.

Voorwaarden voor de uitkering

Om in aanmerking te komen voor deze mantelzorguitkering moet je een zelfstandige of helper zijn in hoofdberoep of een meewerkende echtgenoot in het maxistatuut. In bijberoep of na de pensioenleeftijd kan je ook in aanmerking komen, maar dan moet je evenveel sociale bijdragen betalen als de minimumbijdrage van een hoofdberoep. Daarnaast moet je tijdelijk, gedurende minstens één maand – tenzij je familielid eerder sterft – je zelfstandige beroepsactiviteit onderbreken. Die onderbreking kan volledig zijn of minstens voor de helft. Je moet ook kunnen aantonen dat je je sociale bijdragen hebt betaald voor de twee kwartalen die voorafgaan aan het kwartaal waarin je onderbreking begint. En ten slotte mag je geen recht hebben op een onderbrekingsuitkering van de RVA voor loopbaanonderbreking of tijdskrediet voor het geven van gelijkaardige zorgen, of een andere uitkering in het sociaal statuut van de zelfstandigen.

Hoeveel bedraagt de uitkering?

De mantelzorguitkering bedraagt 1220,86 euro per maand voor wie zijn zelfstandige activiteit volledig onderbreekt. Wie zijn zelfstandige activiteit voor minstens 50% onderbreekt, ontvangt 610,43 euro per maand.

Je krijgt de mantelzorguitkering vanaf de maand die volgt op de maand waarin de onderbreking van je zelfstandige activiteit begint. Begint je onderbreking op de eerste dag van een maand, dan krijg je de uitkering vanaf die maand. Je krijgt geen uitkering meer vanaf de maand die volgt op de maand waarin je de voorwaarden niet meer vervult. Zijn de voorwaarden niet meer vervuld vanaf de eerste dag van een maand, dan krijg je de uitkering niet meer vanaf die maand. Wanneer het verzorgde familielid overlijdt, krijg je pas geen uitkering meer vanaf de tweede maand die volgt op de maand van het overlijden.

Moet je nog sociale bijdragen betalen?

Als je de mantelzorguitkering krijgt, moet je nog altijd je sociale bijdragen betalen. Je blijft immers zelfstandige tijdens de tijdelijke onderbreking van je beroepsactiviteit. Je kunt wel vrijstelling van de bijdragen krijgen wanneer je je zelfstandige beroepsactiviteit volledig onderbreekt en je drie opeenvolgende maanden de mantelzorguitkering krijgt. Dat wordt automatisch onderzocht. Die vrijstelling van bijdragen bij mantelzorg kan je tijdens je volledige loopbaan maximaal vier keer krijgen. Voor de kwartalen waarin je geen sociale bijdragen hoeft te betalen, behoud je toch alle rechten in de sociale zekerheid.

Hoe vraag je de uitkering aan?

Je vraagt de uitkering bij je sociaal verzekeringsfonds aan, met een aangetekende brief. Je moet deze aanvraag indienen voordat je je activiteit onderbreekt. Wanneer je aanvraag laattijdig is, kan men maximaal 1 maand teruggaan. Zorg je voor een familielid dat ernstig ziek is of palliatieve zorg behoeft, voeg dan een attest van de arts bij je aanvraag. Onderbreek je je zelfstandige activiteit gedeeltelijk, toon dan aan op welke manier je je activiteit met minstens 50% zult verminderen.

Per aanvraag kan je ten hoogste voor 6 maanden de mantelzorguitkering krijgen. Je kunt wel meerdere keren een aanvraag indienen, maar tijdens je volledige loopbaan kan je de uitkering maximaal gedurende 12 maanden krijgen.

Deel deze pagina: