Menu

Maak je bewaarloods CIPC-vrij

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Dit artikel wil je wat aandachtspunten meegeven om deze taak op een doordachte manier te kunnen aanpakken.

Patrick Dieleman

De afzetproblemen ten gevolge van de coronacrisis maakten dat het bewaarseizoen niet voor iedereen even rendabel zal eindigen. Toch moeten we al vooruit blikken naar het volgende. Doordat de erkenning van chloorprofam (CIPC) niet hernieuwd werd (EU-richtlijn 1107/2009) mag dit middel dit najaar niet langer gebruikt worden voor kiemremmingsbehandelingen. Wanneer je aardappelen in contact zouden komen met resten van CIPC in de bewaring of op materiaal zoals transportbanden, bestaat het gevaar dat de wettelijke residulimiet wordt overschreden. Om dit te vermijden, moet je je bewaarloods en materiaal dat in contact kwam met het middel zo goed mogelijk reinigen. Dit artikel wil je wat aandachtspunten meegeven om deze taak op een doordachte manier te kunnen aanpakken.

Het is belangrijk om tijdens dit karwei te handelen alsof je met gewasbeschermingsmiddelen zou bezig zijn. Ga ervan uit dat het stof en ook het eventuele spoelwater restanten bevatten. Gebruik daarom altijd persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals handschoenen, stofmasker en veiligheidsbril. Vergeet ook niet op je veiligheid te letten bij het werken op hoogte.

Europese afstemming

Op Europees vlak kwam het tot een afstemming tussen telers, verwerkers en handelaars binnen de Potato Value Chain (PVC). Samen met wetenschappers werden maatregelen uitgewerkt die de telers moeten helpen om het CIPC-gehalte in de bewaarinfrastructuur en het materiaal zo goed mogelijk te reduceren en het residu op de gestockeerde aardappelen te beperken. Alle bewaarplaatsen waarin ooit CIPC gebruikt werd moeten gereinigd worden, en dit van zodra de oogst van 2019 is uitgeschuurd. Behalve een aantal basisprincipes voor de reiniging, die in dit dossier aan bod komen, werd ook een checklist opgesteld die je in Boer&Tuinder van deze week terugvindt. Dit registratiedocument laat je toe om je reinigingsacties traceerbaar te maken, door dit document te delen met de kopers en verwerkers van bewaaraardappelen. Er is ook een inspectiehandleiding met foto’s die goede en verkeerde situaties duidelijk maken. Die moet telers helpen bij het verifiëren of de verschillende delen van de loods en het materiaal correct zijn gereinigd. De aanbevelingen en instructies in deze documenten zijn gebaseerd op de testresultaten van reinigingen, die in een aantal EU-lidstaten werden uitgevoerd in verschillende types van bewaarloodsen. Ze vatten de best beschikbare kennis samen om het gestelde doel te bereiken. Je kan deze documenten vinden op www.boerenbond.be/handleidingbewaarloodsen.

De pvc zal op basis van ervaringen en bijkomende metingen de reinigingsmethodologie actualiseren. Dat betekent ook dat de huidige reinigingsrichtlijnen kunnen herzien of aangevuld worden met het oog op de volgende bewaarperiode.

Belangrijkste principes

Wacht niet tot september. Reinig je bewaarloods van zodra hij volledig is uitgeschuurd. Heb aandacht voor je eigen veiligheid bij het reinigen. Denk er ook aan om een schriftelijk verslag te maken van wat er gereinigd is, hoe en wanneer. Vergeet niet om enkele foto’s te maken tijdens de werkzaamheden. Die kunnen later bij eventuele discussies helpen om je verhaal te onderbouwen. De kopers van de aardappelen kunnen een verslag van de reinigingswerkzaamheden opvragen.

Pas bij voorkeur droge reinigingsmethoden toe. Start zeker met een droge reiniging, ook wanneer je nadien toch nog water moet gebruiken voor een volledige reiniging. Zorg er in dat geval voor dat je het water opvangt en het de juiste manier afvoert, zodat dit niet in het milieu terechtkomt. Zie erop toe dat CIPC niet opnieuw wordt verspreid. Verwijder los vuil met een stofzuiger. Bij het vegen en borstelen ontstaat stof, dat zich verder kan verspreiden. Voer de reiniging van boven naar beneden uit, van het plafond naar de vloer.

CIPC is slechts beperkt vluchtig. Verluchten helpt CIPC te verwijderen, maar dit vergt veel tijd. Laat daarom de deuren en luiken van de lege loods open. Zorg na het reinigen voor een constante luchtcirculatie in de ondergrondse kanalen, hetzij door draaiende ventilatoren, hetzij door natuurlijke tocht. Een lage luchtsnelheid is voldoende. Verwijder eerst het losse vuil door middel van een droge reiniging en verplaats vervolgens het opslagmateriaal (kisten, bovengrondse kanalen ...) naar buiten, zodat de weersinvloeden (zon, regen, wind en temperatuur) ook kunnen bijdragen aan de CIPC-verwijdering.

Kritische plaatsen

De figuur geeft de kritische plaatsen aan. Reinig de meest vervuilde plekken, zoals de drukkamer, technische ruimte en ventilatoren zeer grondig. Verwijder er al het losse vuil door tegelijkertijd te borstelen en te stofzuigen. Gebruik een staalborstel bij hardnekkig vuil. Boven- en ondergrondse kanalen vereisen speciale aandacht, vanwege loszittende aarde en CIPC-residuen. Verwijder eerst alle aarde. Vervolgens kan je borstelen en stofzuigen. Metalen kanalen moet je langs beide zijden reinigen met water onder hoge druk. Doe dit buiten, op een speciaal daarvoor bestemde plaats, bijvoorbeeld een reinigingsplaats met opvang. Er is een speciale behandeling mogelijk met een reshaping-machine, die deeltjes verwijdert tijdens het reshaping-proces. Plaats de kanalen minstens een tijdlang buiten. Je moet ervan uitgaan dat alle houten elementen in de bewaring CIPC bevatten. Daarom vervang je houten kanalen, panelen, lamellen en terugslagkleppen best door nieuwe. Doe dit pas nadat de bewaarloods grondig gereinigd werd, om te voorkomen dat het nieuwe hout wordt verontreinigd met CIPC. Als vervanging niet mogelijk is, voer dan een intensieve reiniging uit en plaats het materiaal zo lang mogelijk in de openlucht.

Hotspots zijn de plaatsen waar zich CIPC kon afzetten na hete verneveling (zie figuur X op p. x+2). Ze zijn afhankelijk van het type en de locatie van de CIPC-toepassing en verneveling. Op die locaties kunnen zich afzettingen bevinden, die de afgelopen seizoenen niet zijn verwijderd door de gebruikelijke reiniging. Heb bijzondere aandacht voor de vloer en de muur bij het vernevelingspunt, de drukkamer, ventilatoren, de koelunit en anticondensventilatoren.

Materiaal

Gebruik voor de reiniging van vloeren en muren borstels met harde haren, bijvoorbeeld in staal of hard plastic, om de deeltjes los te maken die aan het beton en andere onderdelen vastzitten. Gebruik op zichtbare isolatie met een ruw oppervlak – zoals vaak bij plafonds – borstels met zachtere, langere haren, om het isolatiemateriaal niet te beschadigen. Zorg ervoor dat je een stofzuiger kunt gebruiken (of eventueel huren) met een degelijke stoffilter (HEPA, M-filter (99,9%) of koolstoffilter), zodat ook zeer kleine CIPC-deeltjes niet opnieuw in de bewaarloods geblazen worden. Vervang of reinig de filter geregeld. Het is nodig dat je alle onderdelen die je naar buiten kunt brengen ook effectief buiten reinigt op een daartoe voorbehouden plaats waar je het afvalwater kunt opvangen, zoals de reinigingsplaats voor je spuit. Overweeg het gebruik van een hogedrukreiniger met water. Gebruik de juiste druk bij het reinigen en vermijd een te hoge druk. De spuitnevel kan CIPC verspreiden. Zorg ervoor dat het afvalwater als fyto-afvalwater wordt opgevangen en afgevoerd of verwerkt (bijvoorbeeld met een fytobak of biofilter). Op de meest vervuilde plaatsen (drukkamer, ventilatoren, koelaggregaten) is het gebruik van een hogedrukstoomreiniger met geïntegreerde afzuiging aan te bevelen, dit als aanvulling op de droge reiniging. Heeft je bewaarloods een aarden vloer, overweeg dan om de bovenste 10 cm grond te vervangen door nieuwe grond, of leg indien mogelijk een betonnen vloer aan. Maak je reinigingsgereedschap schoon met behulp van water onder hoge druk.

Houten kisten

Verwijder het losse vuil met behulp van een borstel. Overweeg vervolgens een natte reiniging met behulp van een kistenwasser, maar zorg voor een correcte waterafvoer. Bewaar de kisten buiten zolang ze niet in gebruik zijn. Ze mogen niet te dicht op elkaar gestapeld worden, zodat er voldoende luchtcirculatie mogelijk is, maar let erop dat ze veilig gestapeld zijn.

Wat met landbouwvoertuigen, trechters, transportbanden, voorraadladers en/of kistenvullers? Kies voor natte hogedrukreiniging buiten op een daarvoor bestemde plaats, waar het afvalwater gemakkelijk kan worden opgevangen. Besteed speciaal aandacht aan trechters en transportbanden die werden gebruikt voor vaste en vloeibare CIPC-toepassingen tijdens het inschuren van de aardappelen.

Vergroot de bovenstaande afbeelding hier.

Deel deze pagina: 

Meer informatie

Sector: