dfdfd

Landbouwers zijn Kostwinners in strijd tegen het voedselverlies

30 september 2022

Donderdag 29 september is de internationale dag tegen voedselverlies. Op deze dag staan we even stil bij de hoeveelheden voedsel die vandaag verloren gaan en denken we na over hoe we dit in de toekomst kunnen vermijden. Ook bij Boerenbond vinden we voedselverlies – en vooral het voorkomen ervan – een belangrijk onderwerp. Als producenten van voeding zien onze land- en tuinbouwers de vruchten van hun arbeid liever maximaal benut.

In Vlaanderen wordt gesproken van de term ‘voedselverlies’ zodra voeding die geschikt is voor menselijke consumptie - om welke reden dan ook - verloren gaat. Hoewel vele voedselverliezen uiteindelijk toch nog een nuttige bestemming krijgen via verwerking in bijvoorbeeld veevoeding, verpakking of non-food producten, vallen voedselverliezen best te vermijden.

Ze leiden namelijk vaak tot economische verliezen bij verschillende partners in de keten. Ook landbouwers hebben zo te lijden bij voedselverlies. Elementen als oogst- en bewaarverliezen, mislukte oogsten en eisen die we als consument vaak stellen aan de producten die we kopen, zorgen ervoor dat landbouwers tot meer dan 10% van hun afzet verliezen.

De Kostwinners

Om voedselverlies tegen te gaan, lanceerde de Vlaamse Regering in 2021 het actieplan voedselverlies en biomassareststromen 2021-2025. Binnen dit plan worden concrete acties uitgestippeld die in de eerste plaats moeten bijdragen tot het tegengaan van voedselverlies.

Daarnaast geeft het plan ook aandacht aan het circulair hergebruiken van voedselreststromen, oftewel het nuttig inzetten van de verliezen die niet of moeilijk kunnen worden voorkomen. De doelstelling van het plan is om tegen einddatum 2025 30% van de voedselverliezen die vandaag bestaan te voorkomen, opnieuw te verwerken tot voedsel of op een andere manier te valoriseren.

Om de doelen van bovenstaand actieplan effectief te behalen, is samenwerken cruciaal. De verschillende Vlaamse partners, waaronder organisaties, maar ook individuele enthousiastelingen of gezinnen en lokale besturen, bundelen daarom vanaf heden hun initiatieven rond het tegengaan van voedselverlies onder de gezamenlijke noemer ‘De Kostwinners’. Als een van de partners van het actieplan voedselverlies is ook Boerenbond een Kostwinner. Meer informatie over de beweging kan je hier terugvinden.

dfd
Landbouwers als Kostwinners

De landbouw als sector draagt het idee van Kostwinners vandaag reeds hoog in het vaandel. Het relatieve voedselverlies in de Vlaamse landbouw bedraagt dan ook slechts 4%. De cascade-index, een index die voedselreststromen die vrijkomen in een sector afweegt in functie van hun positie op de vervalladder van waardebehoud, is met een score van 7,9 op 10 voor de landbouw daarom ook lang niet slecht.

Toch buigen boeren zich vandaag nog elke dag over de mogelijkheden om voedselverlies in Vlaanderen verder dan ooit terug te dringen. Door te zoeken naar optimalisatiemogelijkheden in onder andere oogst- en bewaartechnieken bekijken ze waar verdere verliesreductie te behalen valt. Daarnaast zetten boeren ook in op het valoriseren van voedselreststromen.

Op het niveau van de gehele landbouwsector gaan 70% van de voedselreststromen, inclusief alle niet-geoogste producten, terug naar de bodem. 11% wordt verder gebruikt als veevoeder. Zo worden op vele landbouwbedrijven natuurlijke kringlopen gesloten die ervoor zorgen dat restproducten verwerkt kunnen worden tot essentiële grondstoffen.

Bron: Monitor voedselreststromen en voedselverliezen

iji
Boerenbond ondersteunt

Als Boerenbond ligt ons hart bij onze boeren. We volgen daarom nauw de verschillende maatschappelijke ontwikkelingen en initiatieven op die onze landbouwers kunnen ondersteunen in hun strijd tegen voedselverlies. Dat doen we onder andere door te zetelen in innovatieve projecten die bezig zijn met zowel preventie van voedselverlies als het opnieuw besteden of optimaal aanwenden van reststromen.

We brengen de mogelijkheden van de verschillende technologieën bij de boer via demonstratiemomenten, workshops en pilootopstellingen. De innovatiezin van onze leden zorgt er zo voor dat collega boeren en tuinder de nieuwste innovatieve concepten in werking kunnen zien en meteen ook duidelijke informatie ontvangen over de verdien- en investeringsmodellen die hieraan gekoppeld zijn. Hier is een greep uit het aanbod aan projecten waarin we zetel(d)en.

ffg
ZeroW project

Dit project zet breed in op middelen om voedselverlies tegen te gaan. Als organisatie werken we binnen dit project rond het verbeteren van de logistieke aanpak in de groente- en fruitteelt. Systeeminnovatie via een mobiele verwerkingsunit voor geoogste gewassen kan er immers voor zorgen dat groenten en fruit rechtstreeks op locatie verwerkt kunnen worden. Hierdoor is er minder nood aan lange termijn bewaring, waardoor de kans op voedselverlies door verval aanzienlijk kleiner wordt.

Food Heroes

Binnen het voormalige project Food Heroes werden land- en tuinbouwers aangespoord om met de voedselverliezen die ze op het bedrijf waarnamen, nieuwe voedingsproducten te maken die opnieuw geconsumeerd konden worden. Samen met Boerenbond namen vier Vlaamse landbouwers deel aan het project. Nadat ze elk gematcht werden met een designer die hen kon helpen om hun eindproduct op de markt te brengen, zochten ze naar ideeën die meerwaarde konden bieden aan voedsel dat anders verloren zou gaan. 

cvc
fgf
WASTE2FUNC

Binnen WASTE2FUNC wordt geprobeerd om voedselverlies dat binnen de landbouw geen einddoel vindt, alsnog te benutten via de verwerkingsindustrie. Hoewel vele landbouwers hun reststromen reeds verwerken, worstelen ze met het feit dat deze slechts op bepaalde momenten en versnipperd aanwezig zijn. Overschotten die op momenten van overvloed beschikbaar zijn, kunnen nuttig ingezet worden door de verwerkingsindustrie, bijvoorbeeld door opname in eindproducten als biogebaseerde reinigingsmiddelen en bioplastic. 

Wist je dat…

We al een volgend evenement in het kader van voedselverlies op de planning hebben staan? Op 18 oktober zet Bio Base Europe Pilot Plant zijn deuren open voor een rondleiding ter gelegenheid van WASTE2FUNC. Inschrijven kan hier tot en met 11 oktober.