Menu

Kostprijs aardappelteelt stijgt continu

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Gewijzigde phytophthorastammen, hardnekkige onkruiden zoals zwarte nachtschade en doornappel en de terugkeer van de coloradokever, leiden er in combinatie met het continu verdwijnen van gewasbeschermingsmiddelen toe dat het steeds moeilijker wordt om de aardappelteelt gezond te houden. Het verbod op CIPC (chloorprofam) maakt dat ook de bewaring dit jaar heel wat extra aandacht zal vragen.

Karolien Cools, landbouwconsulent 

Hoe hoog is je kostprijs?

De kostprijs van de aardappelenteelt verschilt sterk van bedrijf tot bedrijf. Deze wordt beïnvloed door heel wat factoren. Een aantal daarvan bepalen we zelf, maar voor andere zijn we afhankelijk van het weer en beslissingen van de overheid.

De variabele kosten worden sterk beïnvloed door de rassenkeuze (pootgoedkosten), meststoffengebruik (dierlijke of kunstmest) en eigen mechanisatie (loonwerkkosten). Dit zijn kosten die we voor een groot deel zelf bepalen. Ook de kosten van de gewasbescherming verschilen sterk van bedrijf tot bedrijf, onder meer door het al dan niet moeten loofdoden en bewaren van de aardappelen (zie figuur 1). Het verdwijnen van middelen en de weersomstandigheden die onkruid- en ziektedruk mee bepalen, hebben we niet zelf in de hand maar leiden wel tot een kostenstijging en tot grote verschillen tussen de jaren.

Bij de vaste kosten zijn de verschillen tussen bedrijven nog groter dan bij de variabele kosten. Bij de eerste belangrijke vaste kosten – die op zich ook wel variabel kunnen zijn – is de pachtprijs. Bij de gewone pacht heeft de duur van de pachtperiode invloed (9 jaar, 18 jaar of langer), maar ook het al dan niet aangaan van seizoenpachten speelt een zeer grote rol in de kostprijs van onze grond. Een tweede groot verschil is er tussen bedrijven die aardappelen af land verkopen en bedrijven die aardappelen bewaren (figuur 2). De keuze voor het bewaren van aardappelen beïnvloedt de kostprijs van de gebouwen (aardappelbewaarloods), machines (inschuurlijn) en daaraan gekoppeld ook de intresten. De verschillen tussen bedrijven die kiezen voor lange bewaring worden zeer sterk beïnvloed door de periode waarin al afgeschreven werd.

Wat in 2020?

Aardappeltelers zijn verplicht om een aantal beslissingen te nemen aangaande de teelt en vooral de bewaring ervan. Hierbij moet je ook rekening houden met de kostprijs van de voorbije jaren. Door de droogte was de onkruidbestrijding toen soms moeilijk, onvolledig en duurder. Maar de plaagbeheersing was dan weer eenvoudiger. Onkruid- en ziektebeheersing maar ook loofdoding zijn voor volgend jaar onduidelijk. Een aantal vragen dringen zich op.

Een eerste vraag is of de loods geschikt is voor het gebruik van nieuwe kiemremmingsmiddelen. Voor korte bewaring kan men nog gebruik maken van MH (maleïnehydrazide) als veldtoepassing, maar voor lange bewaring is het noodzakelijk om te kunnen vergassen in de loods. De kostprijs van de mogelijke toepassingen varieert heel sterk maar er kunnen ook nevenwerkingen zijn, bijvoorbeeld op de bakkleur.

Met MH kan je in 2020 tegen een beperkte kostprijs een korte bewaring realiseren in alle bewaarloodsen. Voor lange bewaring zal je gebruik moeten maken van Biox-M, 1,4 sight of Restrain. Die drie producten vereisen de mogelijkheid om de loods luchtdicht af te sluiten en goed te ventileren. Ze hebben elk hun beperkingen. Soms moet je ze combineren in functie van de kiemlust van de aardappelen.

De loofdoding zal niet meer lukken met één toepassing van een combinatie met diquat. Er zullen twee of soms drie toepassingen met loofklappen of -branden in combinatie met Spotlight, Gozai of Belouhka nodig zijn. Hier zullen de meerkosten al 50 tot 75 euro/ha bedragen. Met de alternatieve kiemremmingsmiddelen zullen ook de gewasbeschermingskosten voor lange bewaring sterk stijgen. De meerkosten kunnen oplopen tot 900 à 1200 euro per ha of meer, afhankelijk van de omstandigheden. Figuren 1 en 2 geven de evolutie weer van een aantal kosten, en ook de voor 2020 berekende meerkosten van gewasbescherming en het al dan niet bewaren van aardappelen.

Voor een korte bewaring gaan we uit van de gemiddelde kosten van de laatste vijf jaar, rekening houdend met de vraag van de afnemer om aardappelen te leveren waarop een loofdoding is toegepast. Voor de lange bewaring hebben we rekening gehouden met de gemiddelde kosten van de laatste vijf jaar, verhoogd met de meerkosten van loofdoding en bewaring met Biox-M of 1,4 Sight, omdat die minder risico geven voor de bakkleur. Voor lange bewaring worden deze meerkosten soms onderschat, omdat we geen rekening hielden met de noodzakelijke investeringen aan loodsen die vandaag niet geschikt zijn voor vergassing.

Eerst rekenen

Meer dan ooit geldt de regel ‘Rekent eer ge tekent’. Maak je kostprijsberekening in functie van de voorgestelde (contract)prijs en bepaal op basis daarvan jouw verkoop.

Meer informatie

Sector: