Menu

Irrigatiedemo lokt veel kijklustigen

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Thema: 
De voorbije zomers waren heel droog. Om de productie en kwaliteit van groentegewassen op peil te houden, is irrigatie een noodzaak. Maar voldoende water ter beschikking hebben is vaak een knelpunt. Tijdens de Werktuigendagen legden het PCG-PCA in samenwerking met het departement Landbouw en Visserij, Ingro en Boerenbond een irrigatiedemo aan. Daarbij kwamen de kostprijs van beregenen en de resultaten van proeven rond irrigatie met druppelslangen aan bod.

Stefanie Delbeke, tuinbouwconsulent

Beregenen kost geld. Binnen het demonstratieproject ‘Beredeneerd beregenen van openluchtgroenten en aardappelen’, dat nog loopt tot eind januari 2020, werd een beregeningstool ontwikkeld. Daarmee kun je de kostprijs van beregenen bepalen, rekening houdend met de variabele en vaste kosten en of water al dan niet moet worden aangevoerd. Een uitgewerkt voorbeeld geeft aan dat de kostprijs 204 euro/ha per beregeningsbeurt (25 l/m²) bedraagt als er water beschikbaar is bij het perceel. Maar als het moet worden aangevoerd (afstand tot de waterbron tussen 5 à 10 km), lopen de kosten op tot liefst 785 euro/ha per beregeningsbeurt. De beregeningstool vind je op de website van het PCG (typ ‘beregeningstool’ als zoekterm). Jasmine D’Hulster en Luc De Waele van Ingro, een erkende telersvereniging voor industriegroenten, gaven een overzicht van de kosten of investeringen rond irrigatie die in aanmerking komen voor het GMO-programma. Zo krijg je financiële steun (38,5% EU-subsidie) voor onder meer de kosten van beregeningsadvies, druppelirrigatie en investeringen in een spuitboom, irrigatiemonitoring en precisieberegening.

Druppelslangen in ui, aardappelen en prei

Op het proefveld van de Werktuigendagen werden de resultaten overlopen van niet beregenen, druppelirrigatie en fertigatie (irrigatiewater + meststoffen toedienen). De watergift werd aangestuurd op basis van het beregeningsadvies dat door de Bodemkundige Dienst van België (BDB) werd opgemaakt. De details van de proefopstelling vind je in de brochure ‘Irrigatiegids’ die tijdens de demo werd uitgedeeld.

De druppelslangen in prei (ras Krypton) werden aangelegd tussen de ruggen (in de hoek - ondergronds). In totaal werd er 93 l beregend, verspreid over twee maanden. ‘Geen beregening’ resulteerde in een opbrengst van 25 ton/ha en vervormde of ‘versleten’ prei. Maar bij druppelirrigatie werden – in de toenmalige weersomstandigheden – opbrengsten van 45 ton/ha gehaald bij druppelirrigatie en 54 ton/ha bij fertigatie. Bij fertigatie was de kwaliteit beter (dus een groter aandeel Flandriakwaliteit) dan bij druppelirrigatie. Rekening houdend met een kostprijs van ongeveer 1000 euro/ha voor het aanleggen van druppelslangen (inclusief arbeid), de toenmalige marktprijs (0,5 euro/kg), weersomstandigheden en een opbrengstverschil van 20 ton/ha betekent dit een meerwaarde van 9000 euro/ha voor prei bij druppelirrigatie. Hou er wel rekening mee dat prei een groeiachterstand door droogte kan inhalen zodra er voldoende neerslag valt. Maar dit seizoen zal dit moeilijk zijn omdat het groeiseizoen door de langdurige droogte erg verkort is.

In uien (ras Hytech) lagen de druppelslangen bovengronds naast de rij en werd er 96 l beregend over een periode van anderhalve maand. Ook hier werden grote verschillen in opbrengst vastgesteld: 36 ton/ha bij geen beregening versus 64 ton/ha bij druppelirrigatie en fertigatie. Tussen druppelirrigatie en fertigatie is er weinig verschil, onder meer omdat uien een lagere stikstofbehoefte hebben. Bovendien is het aandeel uien in de sortering +60 mm een stuk hoger bij druppelirrigatie of fertigatie (78%) dan bij geen beregening (31%). De beperkte winstmarge (rentabiliteit) voor uien (opbrengst: 3500 à 6000 euro/ha versus kosten: 6000 euro/ha) leidt ertoe dat er slechts een beperkte meerwaarde ten opzichte van de kostprijs voor druppelirrigatie kan worden behaald.

Bij aardappelen (ras Fontane) werden de druppelslangen in de rug ingewerkt en werd er in totaal 95 l beregend. Net als bij prei en uien werd een groot verschil in opbrengst verkregen: 32 ton/ha zonder beregening, 54 ton/ha bij druppelirrigatie en 57 ton/ha bij fertigatie. Ook bij de aardappelen was er een verschil in de sortering. Bij beregening was het aandeel +50 mm van de opbrengst groter (69% bij druppelirrigatie en 82% bij fertigatie) dan zonder beregening (49%). Rekening houdend met een kostprijs van ongeveer 1000 euro/ha voor het aanleggen van druppelslangen (inclusief arbeid), de toenmalige marktprijs (125 euro/ton), weersomstandigheden en een opbrengstverschil van 20 ton/ha, betekent dit een meerwaarde van 1500 euro/ha voor aardappelen bij druppelirrigatie. Dit resultaat zou nog groter geweest zijn voor het teeltseizoen 2018, maar niet voor het teeltseizoen 2017 wegens de lage marktprijs.

Via profielputten in de aardappelruggen werd de impact van beregenen op de bodem toegelicht. Indien er niet beregend werd, was de bodem hard, groeiden de wortels tot op 40 cm en was het wortelvolume beperkter. Bij druppelirrigatie was de bodem zachter, waren er meer wortels en groeiden ze door tot 60 cm. Bovendien waren de wortels niet enkel aanwezig in de bel onder de opening in de druppelslang, maar groeiden ze in een kegelvorm de diepte in.

Beregeningsadvies

Jan Bries van BDB gaf uitleg bij de irrigatieadviezen die de dienst levert voor akkerbouw, openluchtgroenten en fruit. In een advies (wekelijks bericht) wordt het optimale tijdstip en de optimale dosis voor het uitvoeren van een beregeningsbeurt beschreven. Daarbij wordt onder meer rekening gehouden met het bodemvocht (staalname), de verdamping van de teelt en de neerslag op het perceel. In droge jaren bepaalt men ook welke percelen je eerst moet beregenen. In minder droge jaren kun je advies krijgen of je al dan niet moet beregenen.

Praktisch aan de slag

Belangrijke troeven van druppelirrigatie zijn de besparing op water, de meeropbrengsten en een betere sortering. Anderzijds moet je, zonder het weer vooraf te kennen, beslissen of de aanleg van druppelslangen voor jou een interessante investering kan zijn én moet er water bij het perceel beschikbaar zijn. Tijdens de demo toonde de plantmachine van aardappelbedrijf de Aardappelhoeve uit Tielt hoe druppelslangen in één beweging (tijdens het planten) kunnen worden aangelegd. Verder kon je zien hoe een omgebouwd oprolsysteem van prikkeldraad (prototype vooraan gemonteerd op een verreiker) bovengrondse druppelslangen kan oprollen.

Nieuwe technologieën

Het installeren van een gun corner (een soort van spuitpistool) op je beregeningsinstallatie maakt het mogelijk om de hoeken van je perceel op een efficiënte manier te beregenen. Een beugel zorgt voor het breken van de waterstraal als die loodrecht naar de perceelsgrens gaat, waardoor ze minder ver gaat. Hierdoor vermijd je dat er water op de weg of op een aangrenzend perceel terechtkomt. De Crodeon Reporter houdt je via je pc of smartphone dan weer op de hoogte over de oprolsnelheid, waterdruk en afstand tot het kanon. Dit systeem kan op een eenvoudige manier op elke soort beregeningshaspel worden geplaatst. Nog een voordeel is dat je de haspel vanop afstand kunt volgen, wat handig is als je ’s nachts en/of op afgelegen locaties wil beregenen.

Deel deze pagina: 

Meer informatie

Thema: 
Sector: