Menu

Terug naar Actualiteit >Hoop op nateelten

Alle regio's

De droogte blijft duren en de meeste graslanden lijken steeds meer op een woestijn. Ook heel wat maïs staat er erg verdroogd bij. Veehouders moeten de ruwvoedervoorraad voor de komende winter nu al aanspreken. Hoe kunnen zij zodra het regent nog wat extra ruwvoeder telen door nateelten in te zaaien? We zetten enkele teelttechnische en administratieve aandachtspunten op een rijtje.

Nateelten als voedergewas

Bij de keuze van nateelten als voedergewas, kom je onvermijdelijk terecht bij grassen. Indien je het tijdig inzaait, kan je met grasland dit najaar nog een behoorlijke snede oogsten. Bovendien kunnen grassen bijdragen aan het onttrekken van stikstof, die nog ruim beschikbaar is in de bodem omdat de hoofdteelten vervroegd droogvielen. Grasland kan ook nog een beperkte drijfmestgift maximaal valoriseren.

Indien je nog drijfmest wilt toedienen, is het beter om die te spreiden op percelen met een nateelt. Vermijd alleszins om drijfmest uit te rijden op weiland dat je wilt vernieuwen. Na het onderwerken van de oude graszode is er immers sowieso al heel wat stilstof beschikbaar, zodat je de kans op uitspoeling verhoogt.

In het kader van een de mogelijke erkenning van de droogte als landbouwramp is het wel belangrijk dat je de uitzonderlijke schade (>30% verlies) aan de verdroogde maïs laat vaststellen voordat je oogst. Ook om eventueel in het kader van de nitraatresiducampagne dit najaar een teeltmislukking als overmacht te kunnen inroepen, is een verslag van de schattingscommissie noodzakelijk. Zodra het geregend heeft, kan je dan starten met de inzaai van grassen.

Nateelten en de verzamelaanvraag

Heel wat landbouwers hebben in het kader van de vergroeningsverplichtingen op hun verzamelaanvraag percelen aangeduid waar ze een mengsel van groenbedekkers zouden inzaaien. Welk mengsel je inzaait, speelt geen rol. Je kunt kiezen tussen mengsels van grassen of andere mengsels. Ook indien je de hoofdteelt al vroeger geoogst hebt, mag je steeds nog een nateelt inzaaien. Voeg die nateelt toe in je verzamelaanvraag, zodat ook op papier alles correct geregistreerd is.

In de regel zijn er geen gebruiksbeperkingen op het vlak van oogsten of begrazen van nateelten. Ook indien je ze aangeeft als ecologisch aandachtsgebied, mag je de nateelt oogsten, voor zover de zode na de oogst nog blijft aanliggen, om de opname van nutriënten uit de bodem te garanderen. Bij het inzaaien van grassen op EAG is er dus geen probleem met betrekking tot de aanhoudperiode. Andere nateelten – zoals mergkolen of rapen – komen niet in aanmerking om als voedergewas nog in te zaaien in het kader van de vergroeningsverplichtingen. Wanneer je oogst tijdens de aanhoudperiode, blijft er immers geen gewas achter dat kan hergroeien.

Hoe pak je het aan?

Gras na maïs of een vroeg ruimende voorvrucht zoals tarwe. Enkele percelen met volledig verdroogde maïs, met afgestorven bladeren en een beperkte korrelvulling, werden vroegtijdig geoogst. We verwachten een zeer lage voederwaarde en een hoog suikergehalte, aangezien de suiker in de plant slechts beperkt getransporteerd werd naar de kolf als basis voor de korrelvulling/aanmaak van zetmeel. We wachten nog op de eerste concrete cijfers.

Wil je gras inzaaien na deze vroeg geoogste maïs, is het sterk aanbevolen om te ploegen. Door de extreem droge zomer kregen de bodemmiddelen immers niet voldoende kans om afgebroken te worden en na een regenbui kunnen ze gewasschade veroorzaken bij niet-ploegen. Wie begin augustus bijvoorbeeld Italiaans raaigras inzaait in een tarwe- of gerststoppel, of na de oogst van verdroogde maïs, kan onder gunstige weersomstandigheden nog een snede van 3 à 4 ton oogsten voor de winter. Voor een geslaagde inzaai moeten we wel hopen op voldoende regen … Besteed voor een maximale opbrengst genoeg aandacht aan de rassenkeuze. Ga voor rassen die op de Belgische beschrijvende en aanbevelende rassenlijst een goede opbrengst laten optekenen, zoals het tetraploïde ras Melodia.

Hou bij inzaai van grasmengsels voor EAG rekening met de minimale zaaihoeveelheid. Een mengsel van 50% Italiaans raaigras en 50% Engels raaigras zoals Mixital Mix moet je zaaien aan minimaal 30 kg/ha. Ook de combinatie van Italiaans raaigras met klavers is interessant voor EAG. In combinatie met Italiaans raaigras kies je het best rode klaver (Mixital Plus) of incarnaatklaver (Mixital Incarnat).

Verdroogd grasland. Verdroogde graslandpercelen zijn niet per definitie verloren. Indien de groeipunt van de verdroogde grasplanten nog in leven is, zal het gras hergroeien als het opnieuw voldoende vocht heeft. Ook hier is het erg belangrijk dat er de komende weken genoeg regen valt, zodat deze percelen zich kunnen herstellen. Veel grasland zal echter hersteld moeten worden via doorzaaien of volledig vernieuwd moeten worden. Bij weidevernieuwing wordt veelal gekozen voor grasmengsels op basis van Engels raaigras. Kies ook daar voor mengsels met de beste rassen op de nationale rassenlijst, zoals Superstar Beltop en Superstar Qmax.

Voor maaipercelen op moeilijke, droge gronden kan zachtbladig rietzwenk zeker interessant zijn door de diepe beworteling van deze grassoort en de daaruit volgende uitstekende droogtetolerantie. Opteer op deze percelen voor Superstar Structure. In demo’s stelden we deze zomer vast dat het gras-luzernemengsel Superstar Proteïne ook zeer goed scoort op het vlak van droogtetolerantie dankzij de goede droogtetolerantie van luzerne, kropaar en festulolium.

Europa keurt maatregelen goed

Het departement Landbouw en Visserij laat weten dat de Europese Commissie enkele maatregelen heeft goedgekeurd om de gevolgen van de extreme droogte voor de Europese landbouwers te verzachten.

  • Lidstaten mogen hogere voorschotten uitbetalen, namelijk tot 70% voor de rechtstreekse betalingen en tot 85% voor betalingen in het kader van het plattelandsontwikkelingsbeleid.
  • In het kader van de vergroening mogen landbouwers hun braakliggend land gebruiken voor de productie van veevoeder, zonder gevolgen voor hun vergroeningsverplichtingen met betrekking tot teeltdiversificatie of het areaal EAG.

De Vlaamse overheid zal deze mogelijkheid maximaal benutten door verhoogde voorschotten uit te betalen. Volgens de planning wordt op 31 oktober een voorschot uitbetaald van 70% (in plaats van 50%) op de basisbetaling en op de premie voor jonge landbouwers. Op 30 november wordt een voorschot van 70% op de vergroeningspremie uitbetaald (aan landbouwers die vrijgesteld zijn van vergroening) en op de zoogkoeienpremie. De decemberbetalingen worden verhoogd van 90% naar 95%.

Het is niet uitgesloten dat de Europese Commissie op verzoek van de lidstaten nog bijkomende versoepelingen van de vergroeningsvoorwaarden toelaat. Het departement Landbouw en Visserij zal dat dan onmiddellijk meedelen.