Menu

Even stilstaan om vooruit te kunnen gaan

Terug naar Actualiteit
Het einde van het jaar komt stilaan in zicht. Traditioneel wensen we elkaar dan een goede gezondheid. Daarmee bedoelen we een fysieke fitheid, maar vaak vergeten we dat mentaal welzijn minstens even belangrijk is. In deze letterlijk en soms figuurlijk donkere tijden is even stilstaan soms nodig om daarna weer vooruit te kunnen gaan.

Nele Kempeneers

Of je nu landbouwer bent of niet, 2020 was en is een zeer uitdagend jaar. Los van de lichamelijke risico’s die deze gezondheidscrisis met zich meebrengt, kan ze ook zeer zwaar op het gemoed wegen. Ontspanningsmogelijkheden zijn beperkt, even een weekendje weg kan niet meer zomaar, sociale contacten zijn gelimiteerd en daarbij komt nog de economische impact. Vooral zelfstandige beroepen voelen die zeer duidelijk. Hoewel landbouwers dapper blijven doorwerken, wordt de omzet in heel wat sectoren sterk beperkt door afzetproblemen. Daarbij komt nog dat bepaalde sectoren ook los van de coronacrisis kampen met een slechte prijsvorming. Je zou voor minder lopen piekeren.

Licht in sombere tijden

Maar het is uiteraard niet enkel slecht nieuws wat de klok slaat. Deze crisis zorgt ook voor een versterkt samenhorigheidsgevoel, meer aandacht voor lokaal geproduceerd voedsel en meer respect voor essentiële sectoren. En hoewel de kortere dagen somber kunnen aanvoelen, nodigen ze ook uit om het binnen gezellig te maken met het gezin en lichtjes aan te steken. Dat licht kan figuurlijk zijn door er te zijn voor een vriend of kennis, of letterlijk door een kaars voor het raam te zetten of de kerstverlichting een maand vroeger buiten te hangen. Iedereen zoekt op zijn manier naar een beetje ‘verlichting’ in deze tijd. Crisistijd zorgt dus niet enkel voor kopzorgen, maar kan ook mensen samenbrengen.

Optelsom

Maar is het echt zo dat onze geestelijke gezondheid vandaag zwaarder onder druk staat dan anders? Aan het begin van de lockdown in maart hielden experten hun hart vast voor een grote toename aan psychische problemen, maar dat lijkt op het eerste gezicht mee te vallen. Zo zijn er bijvoorbeeld niet meer opnames geweest in psychiatrische ziekenhuizen. Al kunnen we niet zomaar besluiten dat de crisis en de bijhorende maatregelen op lange termijn geen effect hebben. Het is immers vooral als mensen gedurende een lange tijd onder stress staan, dat de mentale gezondheid hieronder kan lijden. Vaak is er niet één oorzaak, maar gaat het om een optelsom van allerlei problemen die ertoe leiden dat mensen zich niet goed in hun vel gaan voelen en twijfelen over de toekomst.

Alles op een rij zetten

De experten van Boeren op een Kruispunt, de Vlaamse hulporganisatie voor boeren en tuinders in moeilijkheden, bevestigen bovenstaande bevindingen. We praten met professor Dirk Lips, woordvoerder en voorzitter van de raad van bestuur van de vzw Boeren op een Kruispunt. “Gemiddeld gezien ontvangen we één nieuwe oproep per dag. Dat zijn jaarlijks zo’n 200 bedrijfsleiders die ons voor het eerst contacteren, omdat ze met vragen zitten over hoe het verder moet”, zegt Dirk. “Dat aantal is vrij stabiel, ook dit jaar. Al zien we wel dat we in de wintermaanden iets meer worden gecontacteerd dan in de zomer, maar dat kan ook te maken hebben met de drukte op het veld. Mensen wachten vaak tot alle teelten uit het veld zijn en maken dan hun rekening. Soms wordt er dan van het iets rustigere winterseizoen gebruik gemaakt om alles op een rijtje te zetten en indien nodig advies te vragen.” De Boeren op een Kruispunt-medewerkers houden er wel rekening mee dat het aantal oproepen kan stijgen als de herfstvakantie is afgelopen. “We zien vaak dat mensen met kinderen ons liever contacteren als de kinderen niet thuis zijn. In de vakantieperiode is het aantal oproepen daarom beperkt.”

De druppel

Deze crisis zorgt op dit moment dus niet voor meer adviesvragen bij Boeren op een Kruispunt. “Dat is niet zo vreemd, want landbouwers zijn het gewend om om te gaan met goede en slechte periodes die elkaar afwisselen”, weet Dirk. “Dat betekent niet dat de onzekerheid en lage prijzen niet zwaar wegen, maar het is vaak een opeenstapeling van diverse problemen die ertoe leiden dat mensen twijfelen over de toekomst. Een crisis kan de druppel zijn, maar is vaak niet de kern van het probleem.” Het idee leeft nog dat je Boeren op een Kruispunt enkel contacteert als een stopzetting van het landbouwbedrijf de enige optie is. “Dat is absoluut ten onrechte”, weet Dirk Lips. “We zoeken mee naar oplossingen, en ons advies hoeft geen laatste redmiddel te zijn. Integendeel: hoe vroeger je hulp zoekt, hoe meer oplossingen er zijn. Die oplossing kan binnen de landbouw liggen, maar soms ook erbuiten; dat hoeft niet te betekenen dat je toekomst er minder rooskleurig uitziet.” Tot slot wil Dirk nog een belangrijke tip meegeven. “Heb je zorgen of vragen, praat er dan over. Met je gezin, met vrienden of met adviseurs. En durf ook tijd te maken voor dingen die je echt graag doet, ook al blijft er dan wat werk liggen op het bedrijf. Je ontspannen en plezier maken is niets om je over te schamen, het is zelfs noodzakelijk.”

Pastorale ploeg

Praten helpt, daar zijn we het over eens. Dat kan binnen je eigen familiekring, met vrienden die je vertrouwt of met adviseurs en experten die ervaring hebben binnen de landbouwsector. Afhankelijk van de aard van het probleem kies je er de meest geschikte gesprekspartner uit. Ook binnen Boerenbond staan er heel wat medewerkers voor je klaar. Dat kan een dienstbetoonconsulent zijn, een regioconsulent of medewerkers die technisch expert zijn. Maar ook de pastorale ploeg van Boerenbond biedt een luisterend oor voor al wie daar nood aan heeft. Algemeen proost Jos Daems staat samen met zijn team paraat. “Hoewel er in tijden van crisis niet eerst aan een gesprek met iemand van de pastorale ploeg wordt gedacht, zijn we niet louter een leuke bijkomstigheid binnen onze organisatie”, weet Jos. “We kunnen er, door wie we zijn, écht toe doen. Praten helpt, luisteren ook. We hebben niet de pretentie een antwoord of een oplossing te hebben voor een probleem, maar we kunnen luisteren, zonder dat er een afspraak moet worden gemaakt. Indien nodig kunnen we je voor meer specifieke oplossingen doorsturen naar een van onze collega’s.”

Bezinning, ook digitaal

Naast luisteren bieden de pastorale medewerkers ook ‘bezinning’ aan. Hoewel we onszelf de tijd niet altijd gunnen om even halt te houden, kan dat wel nodig zijn. “Tijdens onze tweewekelijkse bijdrage in de rubriek ‘Even bezinnen’ in Boer&Tuinder (zie pagina 37) proberen we onze leden dat momentje van stilstaan te bieden”, zegt Jos. “Digitaal vind je op de Landelijke Gilden-website bezinningsteksten die niet alleen gebruikt kunnen worden bij het begin van een vergadering, maar waar je ook persoonlijk deugd aan kan beleven. Door de digitale Kruisdagviering in het voorjaar, die trouwens druk is bekeken, wilden we tegemoetkomen aan een vraag om vanop afstand om Gods zegen te vragen over wat was gezaaid en geplant. We denken na over een verder digitaal aanbod rond Sint-Elooi en de advent, de tijd die ons in donkere tijden doet uitzien naar licht, warmte en nabijheid, juist nu dit fysiek niet mag. Maar vooral kunnen we als pastorale ploeg alleen maar hopen dat onze leden ons weten te vinden. Ook nu fysieke ontmoetingen niet meer kunnen: praten helpt, het kan niet genoeg worden gezegd!”

Boerenbond volgt de huidige situatie in de coronacrisis op de voet en zal zijn leden continu blijven informeren over de relevante aspecten voor de land- en tuinbouwsector. Ook ons dienstbetoon blijft bereikbaar via 016 28 61 61 of corona@boerenbond.be.

Deel deze pagina: 

Meer informatie