Menu

EU sluit handelsakkoord af met Mercosur

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 
Na 20 jaar onderhandelen hebben de EU en de landen van de Mercosur - Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay – een politiek akkoord bereikt over een onderling handelsakkoord.

Pieter Verhelst, lid Hoofdbestuur Boerenbond 

De Europese landbouwsector betaalt de prijs voor vrijhandel in goederen en diensten: Europese auto’s en machines werden uitgewisseld voor koeien, kippen en suiker uit de Mercosur landen. Daarbij komt het grote verschil in landbouwmodel en normen en standaarden. Alle ‘redelijke’ afspraken ten spijt zal dit handelsakkoord druk zetten op onze boeren en op het Europese landbouwmodel.

Auto’s voor kippen

De landen van de Mercosur zetten hun aanzienlijke invoerheffingen voor Europese auto’s en machines op nul in ruil voor aanzienlijke bijkomende toegang tot de Europese markt voor hun rundvlees, kippenvlees en suiker. Terwijl ze al flinke hoeveelheden afzetten op de Europese markt.

Voor rundvlees wordt een tariefcontingent van 99.000 ton voorzien. Dit op een moment dat de Europese vraag en prijzen al sterk onder druk staan. Tegelijk zijn in andere handelsakkoorden met Canada en Mexico ook al belangrijke toezeggingen gedaan op het vlak van rundvlees en verwachten Australië en Nieuw-Zeeland nog toegevingen om tot een akkoord te komen. Daarbij komt dat bij een harde Brexit een belangrijke hoeveelheid Iers rundvlees zijn weg zal moeten vinden op de Europese markt. De druk op de markt zal zich ontegensprekelijk laten voelen. Terwijl het effect van opstapelende toezeggingen onvoldoende in rekening wordt gebracht.

Vooral de pluimveesector heeft in de laatste rechte lijn van de onderhandelingen nog een hoge prijs betaald en moet een extra tariefcontingent slikken van 180.000 ton. Ook hier spelen het effect van zich opstapelende toezeggingen. De recente toegift aan Oekraïne zindert nog na. Andere landen staan al aan de deur te kloppen met hoge verwachtingen.

De toegang voor suiker wordt goedkoper binnen het bestaande tariefcontingent. Terwijl de Europese suikersector nog in volle herstructurering is na de afschaffing van de quota met scherpe druk op de prijs. Terwijl de suikersector in de landen van Mercosur sterk wordt ondersteund. Ook hier spelen stapeleffecten met toezeggingen in andere handelsakkoorden met Zuid-Afrika, Mexico en Australië.

Enkel de zuivelsector lijkt enig voordeel te doen met betere toegang tot de Mercosur markten, in hoofdzaak voor kazen, met name voor speciale kazen.

Twee verschillende landbouwwerelden

De landbouwstructuur in de EU en de Mercosur landen verschilt zeer sterk. Het zullen de grote industriële bedrijven uit de Mercosur zijn die de export richting Europa zullen invullen en de familiale Europese landbouwbedrijven zullen beconcurreren. De kleine boeren in de Mercosur zullen niet van dit akkoord kunnen genieten. Daarenboven zijn de normen op vlak van traceerbaarheid, voedselveiligheid, sanitair en fytosanitair, dierenwelzijn,… van een andere orde en zijn controles niet sluitend.

De onderhandelaars maken zich sterk dat enkel producten die voldoen aan het Europese lastenboek de EU binnen zullen kunnen. Blijft de vraag of er langs de kant van de Mercosur landen voldoende capaciteit aanwezig is om dit hard te maken en hoe betrouwbaar hun certificaten zijn. Maar ook langs Europse zijde blijft de vraag of de verschillende autoriteiten voldoende capaciteit hebben om dit hard en afdwingbaar te maken. De mazen van het net zijn groot.

Daarbij blijft het concurrentienadeel tussen de zeer grootschalige landbouwbedrijven langs de kant van de Mercosur en de familiale Europese landbouwbedrijven.

Terwijl in Europa een verhit debat woedt over het verder vergroenen van de Europese landbouw en het nog sterker inspelen op allerlei maatschappelijke verwachtingen, wordt via het handelsbeleid de deur geopend voor producten en productiemodellen die zeer ver af staan van de Europese verwachtingen rond landbouw en voeding. Onbegrijpelijk!

Europa en de lidstaten moeten investeren om de controles op invoer hard en sluitend te maken zodat de afspraken rond het respecteren van het gelijk speelveld geen dode letter blijven. Maar dan nog zal Europa ook moeten blijven inzetten op een sterk Europees landbouwbeleid dat het Europese landbouwmodel en de maatschappelijke keuzes daarrond sterk maakt ten opzichte van grootschalige productiesystemen elders in de wereld.

Mercosur, MFK en GLB in de weegschaal

De komende maanden wordt dit politiek akkoord verder technisch afgewerkt en uiteindelijk ter stemming voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad van ministers. In diezelfde periode moeten ook knopen worden doorgehakt over het Europees Meerjarig Financieel Kader en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. We zullen de Europese parlementairen en de betrokken ministers, samen met onze Europese koepel COPA, oproepen de balans in evenwicht te houden. De Europese landbouwsector kan niet drie keer het kind van de rekening worden: sterke druk vanuit de Mercosur op onze markt, minder budget voor landbouw en een veeleisender landbouwbeleid.

Deel deze pagina: