Menu

Eerste blik op het nieuw Vlaams regeerakkoord

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Boerenbond werpt een eerste blik op het nieuwe Vlaamse regeerakkoord.

Erkenning van het ondernemerschap van land- en tuinbouwers

Boerenbond vindt het erg belangrijk dat het Vlaamse regeerakkoord erkent dat onze land- en tuinbouwers ondernemers zijn die een strategische rol opnemen voor onze economie en onze maatschappij. De nieuwe Vlaamse regering wil duidelijk de Vlaamse kwaliteitsvolle voedselproductie en het ondernemerschap verder ondersteunen en geeft ook aan dat het belangrijk is om de handelspositie van onze land- en tuinbouwers in de Europese en internationale handel te bewaken. Landbouw dus niet meer als pasmunt in toekomstige handelsakkoorden, hopen we dan. Risicomanagement, de versterking van het overleg binnen de keten, het nieuwe GLB en de verankering van het principe van no gold plating moeten onze bedrijven sterker en weerbaarder maken.

GLB blijvend inzetten om het inkomen van de land- en tuinbouwer te verhogen

In kader van de hervorming van het GLB moet de nieuwe Vlaamse regering een eigen Vlaams strategisch plan uitwerken. De voorbereiding hiervan startte reeds vorige legislatuur maar het regeerakkoord legt een aantal belangrijke accenten vast. Het strategisch plan moet meer gericht zijn op innovatie, marktwerking, schaalverandering, multifunctionaliteit, klimaat, natuurlijke hulpbronnen, biodiversiteit en landschappen, weliswaar met als doelstelling om het inkomen van de landbouwer te verhogen en hem minder afhankelijk te maken van inkomensondersteuning. Op die manier wordt de verbinding gelegd met een aantal maatschappelijke verwachtingen, maar voor Boerenbond blijft het cruciaal dat de focus van het GLB ligt op een economisch landbouwbeleid (waarin de actieve boer centraal staat) en op een verbeterde marktwerking.

Moeilijker ligt de keuze om de bestaande gekoppelde steun ten laatste tegen 2027 uit te faseren. Er zal gezocht worden naar een duurzaam alternatief, maar het is op dit ogenblik nog koffiedik kijken hoe dit in het strategisch plan verder concreet ingevuld zal worden. Dat daarmee ook de gekoppelde steun als algemeen principe verdwijnt, is een echte voorafname op de invulling van het Vlaams strategisch plan. Ook het VLIF zal hervormd worden zodat land- en tuinbouwers aangemoedigd worden om enerzijds hun bedrijfsstructuren te verduurzamen en anderzijds weerbaarder te worden tegen marktschokken.

Stappen in de richting van een Vlaams voedselbeleid

Waar voedsel lange tijd geen onderdeel was van het publiek debat, leeft vandaag alles wat met productie en consumptie van voedsel te maken heeft sterker dan ooit. Voedsel komt ook steeds vaker prominent op de agenda van beleidsmakers. Denk maar aan de Verenigde Naties die er een rode draad van maakte in haar agenda 2030 voor een duurzame ontwikkeling (beter bekend als de SDG’s), tot aan de verschillende Vlaamse steden die experimenteren met het uitwerken van een voedselstrategie. Ook in het Vlaamse regeerakkoord worden voorzichtig de eerste stapjes gezet naar een voedingsbeleid met de organisatie van een eerste Vlaamse voedseltop. Belangrijk is ook dat het regeerakkoord erkent dat gezond, duurzaam, voldoende en veilig voedsel aan een correcte prijs voor iedere schakel van de voedingsketen centraal staat binnen het voedselbeleid. Met andere woorden: een voedselbeleid moet rekening houden met de drie pijlers van duurzaamheid, en zoals Boerenbond steeds stelt, is een correcte prijs voor onze producten de basisvoorwaarde voor de verdere verduurzaming van onze sector.

Inkanteling departement Landbouw en Visserij

De beleidsdomeinen Economie, Wetenschap en Innovatie, Werk en Sociale Economie en Landbouw en Visserij worden samengevoegd tot één economische cluster. Het departement Landbouw en Visserij wordt omgevormd naar een agentschap Landbouw & Zeevisserij. Ook het ILVO en de VLAM zullen deel uitmaken van dit samengevoegde beleidsdomein. Voor Boerenbond is het wel belangrijk dat het domein Landbouw & Zeevisserij wordt ondergebracht in een apart agentschap dat zowel bevoegd is voor de beleidsvoorbereiding als de beleidsuitvoering. Uiteraard rekenen we er op dat de dienstverlening naar de land- en tuinbouwers behouden blijft, net zoals het opvolgen en voorbereiden van beleidsmatige ontwikkelingen relevant voor land- en tuinbouw.

Langverwachte herziening van de Pachtwet

De toegang tot grond wil de nieuwe Vlaamse regering bevorderen door een hervorming van de Pachtwet aan te kondigen met als doel een billijk evenwicht te vinden tussen de rechten en de plichten van de pachter en verpachter en het invoeren van de mogelijkheid om pachtcontracten te sluiten voor een vaste termijn van een veelvoud van 9 jaar. Elementen die ook aanwezig waren in het gezamenlijke standpunt dat vorige legislatuur werd uitgewerkt tussen Boerenbond en Landelijk Vlaanderen. De teeltvrijheid en vrije keuze van teelttechniek wordt ook gegarandeerd. Daarnaast wil de nieuwe Vlaamse regering dat nieuwe pachten schriftelijk worden afgesloten en dat de verpachter de mogelijkheid krijgt om in het pachtcontract randvoorwaarden op te leggen inzake het aanbrengen van al dan niet vergunningsplichtige infrastructuur (bijvoorbeeld drainage, ophoging ...).

Dierenwelzijn

De Vlaamse regering gaat verder op het elan van de vorige regeerperiode om, zeker op het Europese niveau, het voortouw te nemen op het vlak van dierenwelzijn. Vlaanderen vertrekt ook hier van het principe no gold plating. Specifiek voor dierenwelzijn stelt ze dat Vlaanderen ervoor kan kiezen om dierenwelzijn te laten primeren. Weliswaar na overleg met de betrokken actoren, een economische impactmeting en mits flankerende maatregelen en redelijke termijnen.

Enkele dossiers die volgens het regeerakkoord opgepikt zullen worden, zijn: kooisystemen voor kippen, chirurgische castratie van biggen, transport van levende dieren, beschutting op de weide, de verdere uitwerking van het uitdoofbeleid voor pelsdierenkweek, onverdoofd slachten ...

Uitdagingen in het omgevingsbeleid

Op het vlak van het milieubeleid wordt het principe van de ‘vervuiler betaalt’ opnieuw ondersteund. Het regeerakkoord erkent dat de landbouwsector al heel wat inspanningen gedaan heeft, maar stelt wel dat er nog bijkomende stappen noodzakelijk zijn en dat deze ook kansen kunnen bieden aan de sector. Daarnaast zorgt de verankering van het principe no gold plating  ervoor dat de Vlaamse regering op het vlak van bijvoorbeeld natuur- en milieubeleid niet verder kan gaan dan de Europese norm. Dit geeft een belangrijke bescherming aan onze Vlaamse ondernemers en maakt dat ambities op het vlak van bijvoorbeeld milieu en klimaat in lijn liggen van wat de Europese Unie verwacht. 

De Vlaamse regering wil 20.000 bijkomende ha natuur onder effectief natuurbeheer en 10.000 ha bijkomend bos realiseren. De focus van het natuurbeleid blijft weliswaar op de Europese natuurdoelstellingen (IHD, Natura 2000) liggen, maar daarnaast wil men ook nog inzetten op de zogenaamde Vlaamse natuur (klimaatbossen, Vlaamse parken, groenblauwe netwerken enzovoort). Het is voorlopig onduidelijk waar en hoe men dit wil realiseren. Wel wordt voor de aanleg van bijkomend bos - en dat is niet onbelangrijk - in eerste instantie ingezet op bebossing van de niet-beboste als bos bestemde gebieden of natuurgebieden. De ruimtebalans wordt ook bevestigd, maar het feit dat de 750.000 ha agrarisch gebied niet expliciet vermeld wordt, stemt tot ongerustheid.

Belangrijk is ook dat lokale besturen met veel open ruimte extra Vlaamse middelen krijgen om die open ruimte beter te vrijwaren tegen de verstedelijkingsdruk. Een fundamentele hervorming van het Gemeentefonds lijkt helaas niet aan de orde.

Verder wil men het systeem van de nutriëntenemissierechten hervormen en ook het erosiebeleid bijsturen. Ook het realiseren van de Europese kwaliteitsdoelstellingen voor water staat vooraan. Dit zijn zaken die Boerenbond nauwgezet zal opvolgen.

Wat klimaat betreft, schaart de Vlaamse regering zich achter de Europese doelstellingen om de omslag naar een klimaatneutrale samenleving te realiseren. Via innovatie (technologisch, verdienmodellen en ruimtegebruik), ecologische verduurzaming en ondernemerschap wil de nieuwe Vlaamse regering verder inzetten op de omslag naar een duurzame voedselproductie en leefbare landbouw. Ten slotte zal ook de convenant enterische emissies worden verder gezet.

Deel deze pagina: