Edelherten in Kempen~Broek

3 december 2021

In de grensregio Kinrooi, Bree, Bocholt, Weert is sedert een vijftiental jaar een populatie edelherten aanwezig. Een pilootproject om een plan van aanpak uit te werken wordt getrokken door het Regionaal Landschap Kempen en Maasland. Het doel is om samen met de landbouw-, de jacht- en de natuursector, de provincie, de gemeenten en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) tot een gedragen plan van aanpak te komen dat rekening houdt met de effecten en oplossingen voor zowel maatschappij (landbouw en bosbouw, verkeer, belang van recreatie en lokaal toerisme) als voor natuurbehoud en jacht. Het is hierbij van cruciaal belang dat er een goede inhoudelijke afstemming komt met Nederland én dat maatregelen ook rekening houden met andere diersoorten. Voor landbouw gaat het dan onder andere over schade door everzwijnen, bevers en ganzen.

Schade aan gewassen

Alle landbouwers zijn het erover eens dat er nultolerantie voor schade moet zijn en dat schade die toch optreedt snel en eenvoudig moet worden vergoed.

Tot op heden was er vooral schade aan grasland en mais. In mais focussen de edelherten zich op de kolf, waardoor de stengel halverwege afbreekt. In de bronsttijd (half september tot half november) is de schade doorgaans het grootst omdat de dieren dan samenkomen op één plek. De landbouwers uit het gebied melden dat de edelherten zich dit jaar meer lijken te verspreiden dan voorheen. Of dit te maken heeft met een groeiend aantal herten, met een toename aan coronawandelaars of het kappen van een bosperceel is niet duidelijk. Deze verspreiding zorgt er echter voor dat er op termijn meer problemen worden verwacht. Dit jaar kwam al schade in ondere andere erwten en bonen in beeld.  

In het soortenschadebesluit is geen schadevergoeding voorzien voor schade aangericht door edelherten. In dit pilootproject kan echter wel beslist worden om een regeling voor billijke schadevergoedingen uit te werken. Op korte termijn wordt daartoe een werkgroep opgericht (bestaande uit landbouwers, WBE’s, natuurbeheerders en gemeenten) om de oprichting van een schadefonds te onderzoeken.

Indeling leefgebied in verschillende zones

Daarnaast wordt ook onderzocht of het gebied in te delen is in verschillende zones, zoals bijvoorbeeld een rustzone, daarrond een zone met ‘verhoogde druk’, en daarrond een zone met nultolerantie en volledige bejaging. De landbouwers zijn bovendien vragende partij voor een afrastering om zo schade aan gewassen te beperken én de verkeersveiligheid te verbeteren. Ook voor deze indeling in verschillende zones wordt een werkgroep opgericht met de lokale actoren.

In onze dichtbevolkte regio, waar de verwevenheid tussen landbouw en natuur groot is, zijn er heel wat spanningen door onder andere wildschade. Met dit pilootproject hopen we dan ook tot een gedragen consensus te komen voor de aanpak van edelherten in de regio.