Menu

De graanprijs blijft op het huidige niveau

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 
We peilen bij François Huyghe, economisch adviseur van de Studiedienst van Boerenbond, naar toekomstige ontwikkelingen.

Soms beweert men dat de graanprijzen de motor zijn voor de akkerbouw. We gingen te rade bij François Huyghe, economisch adviseur van de Studiedienst van Boerenbond, om te peilen naar toekomstige ontwikkelingen in de graanmarkt.

Vraag en aanbod

François haalt er marktinformatie bij die afkomstig is van de Europese Commissie en het Amerikaans ministerie van Landbouw. “De prijs komt tot stand door vraag en aanbod. Sinds 2012 is de productie van tarwe in de wereld aanhoudend gestegen, maar in 2018 zien we een daling van 759 naar 731 miljoen ton. Daardoor ligt de productie lager dan het verbruik.

In 2012 hadden we een analoge situatie. De prijzen liggen nu een stuk hoger, omdat de productie door de droogte wat gedaald is. Moeten we panikeren? Het antwoord is nee. De FAO hanteert een verhouding tussen de voorraden en het verbruik. Die wordt pas kritisch wanneer de voorraden onder de 20% zakken. De 260 miljoen ton voorraad tegenover 746 miljoen ton verbruik komt op 34,8%. De situatie is dus niet kritisch, maar toch zijn de prijzen fel gestegen.”

François toont een grafiek met de prijsevolutie voor tarwe op de Matif, de termijnmarkt voor granen in Parijs. “Hier zien we dat de graanprijzen half augustus begonnen te stijgen. Dat komt doordat men toen een duidelijk zicht kreeg op de oogst en besefte dat er minder tarwe zou zijn dan verwacht.”

De oogst in Europa en Rusland viel lager uit dan de jaren voordien. François neemt er zelfs een wereldkaart met de gemeten neerslag bij, om het neerslagtekort in Europa te illustreren. Ook de invloed van het weer op de opkomst van het graan wordt weergegeven in kaarten. In de Verenigde Staten ligt de oogst iets hoger, maar niet hoog genoeg om de minderopbrengsten elders in de wereld te compenseren.

“Ook de substituten voor graan hebben een effect op de prijsvorming. Dat geldt bijvoorbeeld heel sterk voor mais. De maisvoorraad ligt bijvoorbeeld lager dan 20% van het jaarverbruik, wat een lichte bijkomende druk naar boven creëert op de tarwemarkt.”

Wisselkoersen

Daarnaast heeft ook de koers van de Amerikaanse dollar tegenover de euro een zekere invloed. “De internationale handel in graan gebeurt op basis van dollars. Op 23 oktober was 1 euro gelijk aan 1,15 dollar. In het begin van 2017 was die verhouding 1,05. Het feit dat de euro sterker is tegenover de dollar bemoeilijkt onze export, want de Europese producten zijn nu in verhouding duurder voor al wie in dollars rekent. Omgekeerd zou een zwakke euro de export stimuleren. Een sterke euro maakt dan weer dat de ingevoerde producten, zoals soja, goedkoper worden. Omdat Rusland een grote exporteur van graan is, speelt ook de wisselkoers met de roebel. De laatste tijd is die wat verzwakt en dat speelt bij de graanexport in het voordeel van de Russen. Ze beconcurreren ons in Saudi Arabië en in Noord-Afrika. Op dezelfde manier heeft ook de grivna, de Oekraïense munt, een invloed.”

Olieprijzen

Ook de olieprijzen hebben een effect. “Van zetmeel kan je ethanol maken. Als de olie te duur wordt, kan je meer ethanol gebruiken. Daarvoor heb je dus graan nodig, waardoor die markten wat gekoppeld zijn. In de Verenigde Staten wordt 30% van de maisproductie gebruikt voor vergisting, wat dus onrechtstreeks ook de tarweprijs beïnvloedt. Op 23 oktober kostte de olie 76 dollar per barrel (een vat van 159 liter). De laatste maand zijn de olieprijzen gedaald, maar de 2 jaar voordien stegen ze aanhoudend.”

Effecten van het seizoen

Heeft een vlotte of moeilijke uitzaai in de winter een effect op de prijsvorming? François verwijst daarvoor naar de Matif. “Er zijn nu al noteringen voor tarwe in september 2019. Je kunt zien in de figuur dat de prijzen dan wat lager liggen dan nu, want de analisten verwachten dat er meer tarwe gezaaid zal worden als gevolg van de betere prijsvorming. We hebben daarvan nog geen cijfers, maar het gevoel leeft in de markt. Uiteraard zal dat zich pas effectief voordoen wanneer de andere invloedfactoren niet wijzigen. We kennen bijvoorbeeld het weer van volgend jaar nog niet.

Een akkerbouwer die deze prijs haalbaar vindt, zou zich kunnen indekken door al een deel van zijn toekomstige oogst te verkopen op die termijnmarkt. Iedereen moet voor zichzelf bepalen of hij of zij die 200 euro/ton al dan niet voldoende vindt. Er zijn ook termijnmarkten voor mais en koolzaad. Je zou zelfs al je vloeibare stikstof kunnen vastleggen.”

De analisten verwachten dat er meer tarwe gezaaid zal worden.

François Huyghe, economisch adviseur Studiedienst Boerenbond

Prijsverwachtingen

Hoe kijkt François naar de rest van het seizoen? “De algemene verwachting is dat de prijzen blijven schommelen rond het huidige niveau, dus rond de 200 euro per ton op de fysieke markt in Rouen. De basisprijs van Fegra (Synagra) is een afgeleide prijs van de markt in Rouen. Begin december was die 178 euro/ton, maar er wordt gewerkt met toeslagen. Wie de prijs van Rouen wil, moet ook rekening houden met transportkosten, want dan moet je je tarwe wel naar ginds voeren. Je moet de transportkosten dus afwegen tegen het effectieve prijsverschil.”

>> Je vindt de actueelste prijzen op onze marktpagina’s.

Deel deze pagina: