Menu

Terug naar Actualiteit >Brexit wordt hard tegen onzacht

Alle regio's
Alle sectoren

Wanneer het Verenigd Koninkrijk en de EU er tegen 29 maart 2019 niet in slagen om tot nieuwe handelsafspraken te komen, volgt een ‘harde brexit’, met zware gevolgen in het bijzonder voor de Europese vleessector. De onderhandelingen over deze afspraken komen maar niet van de grond, omdat het VK weigert om duidelijkheid te scheppen over de scheidingsprocedure. Zonder duidelijkheid over de scheiding kan niet over de toekomstige samenwerking gesproken worden en dan volgt zo’n ‘harde brexit’.

Bij een harde brexit wordt het VK voor de EU een ‘derde land’ zoals een ander. Meer zelfs, het wordt een derde land waarmee de EU (nog) geen handelsakkoord heeft. De handel tussen beide valt dan terug op de regels van de wereldhandelsorganisatie WTO, waar beide lid van zijn. De UECBV, de Europese koepel van de veehandel en vleesindustrie, ging de gevolgen voor de vleeshandel na van zo’n harde brexit en komt tot enkele verbijsterende resultaten. Nu maar hopen dat het niet tot een harde brexit komt! Dat hopen ook andere economische sectoren, maar de landbouw- en voedingssector en de vleessector in het bijzonder worden wel het hardst getroffen. Waarom? Onder de WTO-regels gelden voor vlees de hoogste tarieven, gemiddeld 50% en voor sommige producten 100%. Die komen bij de handel met het VK in de plaats van het vrij verkeer van goederen dat geldt binnen de EU. Deze belemmering – samen met de administratieve rompslomp, wachttijden aan de grenzen en nieuwe controleposten inzake voedselveiligheid – zou de kosten zodanig opdrijven dat de handel met het VK voor rundvlees zou dalen met 84%, voor varkensvlees met 48% en voor schapenvlees met 76%.

De meerkosten voor de exportbedrijven worden op 43 miljoen euro per jaar geraamd. Noteer dat het in de sector voornamelijk om kleine en middelgrote bedrijven gaat. In de kosten speelt ook mee dat vlees doorgaans als vers product naar het VK uitgevoerd wordt. Dat kan geen onnodige wachttijden aan de grens verdragen zonder gevolgen voor de kwaliteit. Dan is er nog niets gezegd over eventuele nieuwe eisen en normen inzake voedselveiligheid en/of -kwaliteit die het VK aan de invoer kan opleggen.

Europese markt zonder Britten

De UECBV berekende ook de gevolgen voor een Europese markt zonder het VK, dus zonder Britten. Voor varkens- en rundvlees zal de zelfvoorzieningsgraad gevoelig stijgen, voor rundvlees zelfs tot 116%, waardoor de prijzen zullen dalen en/of de productie sterk zal verminderen. De studie spreekt van prijsdalingen voor rundvlees met 8% en voor varkensvlees met 7%. De Europese productiewaarde zou voor rundvlees met 2,4 miljoen euro en voor varkensvlees met 2,3 miljoen euro afnemen. De sector komt uiteindelijk tot een mogelijk verlies van 32.000 jobs. Een harde brexit zal volgens de Europese vleesindustrie veel harder aankomen dan de Russische exportban, waarvoor alternatieve afzetmogelijkheden gevonden konden worden. Voor het VK liggen die niet zomaar voor de hand.

De organisatie geeft toe dat het gaat om het slechtste scenario (worstcasescenario), met name een scenario waarbij er geen nieuwe handelsafspraken tussen de EU en het VK gemaakt worden. De studie is dan ook een waarschuwing: laat het zover niet komen! Het is een wake-upcall.

De UECBV dringt aan op een overgangsperiode, zodat de handelsbedrijven zich kunnen aanpassen aan de nieuwe situatie, maar ook op zo min mogelijk nieuwe hinder aan de grensposten en het behoud van bestaande administratieve regels. De wetgeving tussen de EU en het VK moet zo veel mogelijk gelijklopen en er moeten maatregelen genomen worden om de kosten te drukken, zoals verzegelde containers voor producten die over het VK getransporteerd worden van Ierland naar het EU-vasteland en omgekeerd.

Een harde brexit heeft zwaardere gevolgen dan de Ruslandban.

 

VLAM gaat promotie opvoeren

We polsen naar reacties van Joris Coenen van het Belgian Meat Office (VLAM). Hij is enigszins verrast en weer ook niet. “Het is onze taak om wereldwijd afzetmarkten voor varkens- en rundvlees op te volgen. Het Verenigd Koninkrijk is een van onze belangrijkste handelspartners. Met 34.000 ton is het VK de vijfde exportbestemming van Belgisch varkensvlees. We plannen voor 2018 alvast extra promotie-acties. Het is in tijden van brexitonderhandelingen van belang om onze Britse handelspartners een hart onder de riem te steken. Of ik verrast was van het resultaat van de studie? Enigszins. Niet van de conclusie op zich, wel van de omvang van de ramp. Er zijn al heel wat studies gemaakt maar het UECBC-rapport gaat uit van een duidelijk scenario, met name de harde brexit. Het is een worstcasescenario, maar gelet op de gang van zaken in de onderhandelingen zouden we daar wel eens in kunnen belanden. Vooral op korte termijn zijn de gevolgen niet te overzien en veel groter dan de sluiting van de Russische markt. Het rapport gewaagt van een prijsdaling met 7,3% voor varkensvlees als direct voelbaar resultaat. Voeg daar de administratieve lasten en andere bijkomende kosten aan toe. Dat wordt een nachtmerrie voor het transport en de logistiek.”

We vragen Coenen nog naar zijn boodschap aan de sector: “Vlaanderen behoort samen met Ierland en Nederland tot de regio’s waar de gevolgen van een harde brexit het zwaarst zullen aankomen. Uit cijfers blijkt nu al dat de Vlaamse uitvoer naar het VK gedaald is naar het niveau van 2013. De vleesketen is bijzonder kwetsbaar, zoals het rapport ook stelt: in het kader van de WTO kent vlees nog steeds de hoogste tarieven aan de grens. Bovendien is het eigen aan verse (vlees)producten dat zij just in time geleverd worden, dus geen oponthoud aan de grenzen verdragen. Langere levertermijnen betekenen verlies in waarde.” Uiteindelijk blijft Joris Coenen toch optimistisch, omdat hij nog gelooft in het vlot trekken van de onderhandelingen die tussen beide partijen over de toekomstige handelsverhoudingen gevoerd worden.