Blauwtong zorgt weer voor schade, alleen vaccinatie is efficiënt

Met de stijgende temperaturen zijn de knutjes die het virus overbrengen terug actief. In Nederland wordt opnieuw melding gedaan van gevallen van het blauwtongvirus. Gelet op het feit dat de eerste ziekteverschijnselen een twee- tot drietal weken na besmetting zichtbaar worden, is het dus duidelijk dat het blauwtongvirus zich al onder gevoelige herkauwers aan het verspreiden is. Vaccinatie is het enige efficiënte middel om sterfte en ziektesymptomen te verminderen. 

Een eerste geval in 2024 van blauwtong bij een schaap was in Ommeren, het tweede in het Gelderse Etten. Beide schapen werden niet gevaccineerd (o.a. omdat ze al ziek bleken te zijn). Ook bij een koe in het Duitse Noordrijn-Westfalen werd Blauwtong bevestigd. Verwacht wordt dat daar de komende weken nog gevallen gaan bijkomen.

Nederlands onderzoek bracht aan het licht dat de sterk verspreide besmetting in het najaar van verleden jaar, zeker geen bescherming van de schapen- of runderpopulatie biedt. Minder dan 25% van de schapen in sterk besmet gebied hebben antistoffen kunnen opbouwen en zijn min of meer beschermd tegen sterfte. Buiten deze kerngebieden, is gemiddeld maar een goede 10% van de schapen beschermd door opbouw van antistoffen. Bij Nederlandse runderen heeft gemiddeld 20% antistoffen tegen het serotype 3 ontwikkeld. Dus het overgrote deel van de dieren is uitermate gevoelig voor natuurlijke infecties.

Vaccinatie ten stelligste aanbevolen             

Op dit moment zijn de schapen en runderen van België onbeschermd tegen het virus. Het blauwtongvirus circuleert echter in de Belgische knuttenpopulatie. Als een dier besmet wordt met het wilde virus, kunnen de gevolgen groot zijn. Bij enkele Nederlandse schapenkuddes liep de sterfte op tot 75%. Onderzoek toonde aan dat de melkproductie bij besmetting terugliep met meer dan 1 kg per koe per dag over een periode van gemiddeld 10 tot 12 weken. Zowel bij melkvee als bij vleesvee was sprake van verhoogde sterfte (tot x2-x3) op besmette bedrijven. Vaccinatie is zeer effectief tegen het verminderen (en zelfs voorkomen) van sterfte en ziekte. Het optreden van bijwerkingen na vaccinatie is zeer zeldzaam, en het risico erop is verwaarloosbaar ten opzicht van sterfte en ziekte bij besmetting met het wildvirus.

Meldingsplicht en registratieplicht

Alle ziekteverschijnselen eventueel gelinkt aan blauwtong, zoals koorts, speekselen, slecht eten, manken, algemene zwakheid (KKK: koorts, kop, klauwen) moeten gemeld worden aan de dierenarts, die op zijn beurt een verdenking moet doorgeven aan het Voedselagentschap. De dierenarts kan dan op kosten van de overheid, stalen laten testen. Op bedrijven getroffen door blauwtong, gelden geen maatregelen, maar het is belangrijk voor de sector zelf om te weten waar het virus opduikt. Ook voor de vaccinatie geldt een registratieplicht. Meer informatie op de website van het FAVV. 

Op 2 juli organiseert het FAVV een webinar over blauwtong. Schrijf je nu al in.