Menu

In 2015 bestaat Boerenbond 125 jaar

Terug naar Actualiteit
Sector: 
Regio: 

Maar weinig Vlaamse organisaties kunnen zo’n lange staat van dienst voorleggen als Boerenbond. Gegroeid vanuit de solidariteit tussen land- en tuinbouwers onder het motto ‘Ieder voor allen, allen voor ieder’ trekt Boerenbond de rode draad van collectieve belangenbehartiging ten dienste van de sector reeds 125 jaar door.

Bleef het gedachtengoed van solidariteit behouden, de manier waarop het concreet vorm kreeg evolueerde mee met de socio-economische omgeving waarbinnen de sector zich ontwikkelde. Vanuit een periode waarin op het platteland alles rond de landbouw draaide, naar een platteland waar de landbouwer zijn aanwezigheid moet verantwoorden, en van het ploegende paardengespan tot de via gps ploegende tractor. Het hoeft geen betoog dat zowel de leden als de buitenwereld vandaag dan ook andere verwachtingen koesteren ten overstaan van de organisatie dan goed 25 jaar geleden, laat staan 50 of 100 jaar geleden.

In de greep van Europa

Binnen de sector werden we de voorbije 25 jaar geconfronteerd met een verdere specialisatie en schaalvergroting van onze bedrijven. Een groeiend aantal bedrijven trok dan weer de kaart van de diversificatie. Europa gooide zijn beleid over een andere boeg door de inkomenssteun aan de landbouwers te koppelen aan de grond in plaats van aan de productie. Na Mansholt die het EU-beleid voltooide, begon McSharry met de afbouw ervan. Volatiele prijzen werden ons deel. Waar wij in de jaren tachtig nog betoogden tegen de invoering van de melk- en suikerquota, beleefden wij de voorbije jaren acties tegen de afschaffing ervan. Ook buiten het landbouwbeleid vergrootte Europa zijn greep. Heel wat Vlaamse wetgeving die het ons vandaag niet makkelijk maakt, kent Europese wortels. De discussies rond het MAP en de natuurinrichting, die als rode draden door de voorbije kwarteeuw liepen, zijn er sprekende voorbeelden van.
De varkenskoorts die woedde in 1990 betekende de start van een hele reeks sanitaire en economische crisissen. Van gekkekoeienziekte, vogelgriep en blauwtong tot de dioxine- en EHEC-crisis, van de hormonendiscussie met de VS tot de gesloten grenzen van Rusland, telkens weer werden wij geconfronteerd met dramatische situaties op onze bedrijven. Maar na elke crisis hebben onze bedrijfsleiders de draad terug opgenomen en hebben zij hun veerkracht bewezen. De oprichting van Sanitel als antwoord op de varkenskoorts en de start van het Voedselagentschap in de nasleep van de dioxinecrisis weerspiegelen het zelfreinigend vermogen van zulke crisissen. In 1990 werd ik op het ministerie van Landbouw belast met de coördinatie van de ziektebestrijding. Ik werd crisismanager en stond aan de wieg van het Sanitair Fonds, van Sanitel en later van het FAVV.

Meeduimen voor eerlijke prijzen

De huidige moeilijke situatie binnen de sector nodigt meteen uit om ook vandaag de basiswaarden van onze organisatie, ‘solidariteit’ en ‘coöperatie’, in daden om te zetten. Om samen op te komen voor een eerlijke prijs voor onze producten. Daarom een warme oproep om ook zelf in te pikken op de actie ‘Duim je mee’. De collega’s uit de provincies bereiden in dit kader nog uiteenlopende acties voor.
Liep het aantal bedrijven met zo’n 3% per jaar gestaag terug tot onder de 25.000 bedrijven, bleef de totale productie de voorbije jaren stijgen. De blijvers kwamen in de plaats van de wijkers. Ook de boer zelf is in die periode sterk veranderd. De ‘kweker’ is geëvolueerd naar een ‘ondernemer’ wiens technische vaardigheden lang niet meer volstaan. Een ondernemer die meer individualistisch ingesteld is, minder tijd heeft en minder opkomt voor de belangen van de eigen sector. Niet voor niets won de werking van de sectorvakgroepen nog aan belang sinds de laatste herstructurering binnen de organisatie. Het is er niet eenvoudiger op geworden om als organisatie rond bepaalde dossiers met één algemeen gedragen standpunt naar buiten te komen. Toch ligt hierin juist de sterkte van Boerenbond naar het beleid en de maatschappelijke geledingen toe. Deze aanpak maakt ons tot geprefereerde gesprekspartner en zorgt voor een syndicale draagkracht.

Boerenbond blijft vast geloven in de toekomst van de sector, al zal die er binnen 25 jaar terug anders uitzien dan vandaag.

Piet Vanthemsche

Strijdsyndicalisme …

Ook in de voorbije 25 jaar bleven syndicale belangenbehartiging, dienstverlening en vorming de pijlers van onze werking, zonder de economische en sociale aspecten van het familiale land- en tuinbouwbedrijf uit het oog te verliezen. De manier waarop wij vanuit Boerenbond vorm gegeven hebben aan deze pijlers is echter wel grondig gewijzigd. Waar wij vroeger meteen de tractor van stal haalden om onze rechten op te eisen, kiezen wij nu veeleer voor het overleg. Vanuit het besef dat het grote gelijk niet meer bestaat, trachten wij coalities aan te gaan, zelfs met soms minder vanzelfsprekende partners. Via het Ketenoverleg brengen wij dan weer alle schakels van de keten rond één tafel. Van strijdsyndicalisme zijn wij geleidelijk geëvolueerd naar een beleids- en overlegsyndicalisme. Wij zijn vandaag getuige van straatacties van werknemersvakbonden, met veel straatgeweld, en ik vraag me echt af of dat wel iets zal opbrengen.
Ook in het kader van de dienstverlening hebben wij de voorbije decennia door het nemen van steeds nieuwe initiatieven ingespeeld op de vragen die leven binnen de sector en de maatschappij. Het Innovatiesteunpunt van Boerenbond is er een sprekend voorbeeld van. Het steunpunt is uitgegroeid tot een bruisende groep jonge medewerkers die niet alleen oog hebben voor de diversificatie binnen de sector, maar die ook kenniscentra uitbouwen voor nieuwe technologische ontwikkelingen en voor bedrijfsovername. Met de uitbouw van de coöperatie agro|aanneming en het agrobeheercentrum Eco² bereikten wij een dubbel doel: inspelen op een maatschappelijke vraag naar groene en blauwe diensten en de boeren de mogelijkheid bieden hieruit een bijkomend inkomen te verwerven. Via onze steun en medewerking aan ‘Boeren op een kruispunt’ willen wij dan weer een helpende hand reiken aan zij die het moeilijk hebben.

Boerenbondburcht wordt glazen huis

Ook binnen de derde pijler ‘Vorming en voorlichting’ is Boerenbond in de maalstroom van nieuwe en snelle communicatiemedia niet blijven stil staan. Vormt onze nieuwe website een actuele bron van informatie, dan spelen wij via diverse nieuwsbrieven op maat van de sector snel in op de actualiteit. Via Facebook en Twitter laat Boerenbond zich binnen de sociale media gelden. Dit alles heeft er voor gezorgd dat de ‘burcht Boerenbond’ stap voor stap is omgebouwd tot een glazen huis, wat zich ook symboliseert in het nieuwe gebouw waar wij tien jaar geleden zijn ingetrokken.
De werking van Boerenbond rust op een voortdurend samenspel tussen de leden-boeren en -tuinders, vooral zij die een bestuursverantwoordelijkheid opnemen, en de professionele medewerkers van de organisatie. Dit samenspel uit zich tot in het hoogste orgaan van Boerenbond, het Hoofdbestuur, waarin de leden-land- en -tuinbouwers steeds een meerderheid vormen. Het gegeven dat de leden-boeren en -tuinders zich binnen het plattelandsgebeuren gedragen weten door de dynamische werking van honderden plaatselijke landelijke gilden vormt daarbij een extra stimulans, vooral naar de lokale gemeenschap toe. De Dag van de Landbouw op de derde zondag van september is er een schitterend exponent van.

Bedankt

Ik wil alle bestuursleden van Boerenbond en Landelijke Gilden, op wie wij de voorbije 25 jaar konden rekenen, van harte bedanken. Jullie vormen het cement dat er voor zorgt dat wij als één organisatie de belangen van de land- en tuinbouwsector, zowel op syndicaal vlak als naar de brede maatschappij toe, kunnen behartigen. Mijn appreciatie gaat ook uit naar de vele medewerkers en de leiding van de organisatie die de voorbije 25 jaar, elk binnen hun eigen opdracht in Leuven of in de provincies, door hun deskundigheid, gedrevenheid en enthousiasme hiertoe hun bijdrage leverden.
Boerenbond blijft vast geloven in de toekomst van de sector, al zal die er binnen 25 jaar terug anders uitzien dan vandaag. Ondernemen in een tijd van verandering is een boeiende uitdaging en opgave. Maar, meer dan ooit staat Boerenbond klaar om de belangen van haar leden te behartigen in een blijvende onderlinge solidariteit die de kern en de kracht van onze organisatie vormt. Wij durven daarbij ook blijven rekenen op jullie enthousiaste inzet. Ik wens jullie allen een voorspoedig en gezond 2015.

Piet Vanthemsche, voorzitter Boerenbond

Deel deze pagina: