Vorige week ontvingen 638 landbouwers een brief over uitbreiding van de afbakening van de fosfaatverzadigde gebieden.  Dit is een gevolg van de verlaging van de grenswaarde voor fosfaatverzadiging van 40% naar 35%.

Voor alle duidelijkheid; dit is nog een uitvoering van het vorige decreet die reeds moest gebeuren vanaf januari 2009.  Vlaanderen is daarvoor door Europa op de vingers getikt tijdens de discussie van het huidige actieplan. De afbakening heeft dus als dusdanig niet direct uitstaans met het huidige actieplan (ondanks de fosfaatdiscussie), doch wel met het vorige.  De maatregel wordt nu ingevoerd met 3 jaar vertraging van 1 januari 2012 ipv in 2009.

Welke gebieden ?

De nieuwe gebieden zijn veelal een uitbreiding van bestaande zone’s, voor elke gemeente te vinden op de website van VLM: gemeenten met fosfaatverzadigde gebieden .

In totaal gaat het over ongeveer 4000 ha voor Vlaanderen.  Bij vorige afbakening in 2007 kregen uiteindelijk bijna de helft van de boeren ontheffing op ingediende stalen.  Deze vroegere ontheffingen blijven, ondanks de verstrenging van criteria, overeind.

Welke norm – welke vrijstelling

Op de aangeduide percelen geldt de norm van max. 40 kg P₂O₅ per ha vanaf 1/1/2012 .

Afwijkingen zijn mogelijk op basis van bodemanalyses.  Belangrijk is dat als uit analyse blijkt dat het perceel onterecht is aangeduid, de Mestbank de kosten ervan terug betaalt.

• Als u op basis van een bodemanalyse kunt aantonen dat het perceel dat afgebakend is als fosfaatverzadigd gebied niet fosfaatverzadigd is omdat de profielgemiddelde fosfaatverzadigingsgraad van het perceel kleiner is dan 35%, dan kunt u voor dat perceel een vrijstelling van fosfaatverzadigd gebied verkrijgen. In dat geval wordt het perceel als niet-fosfaatverzadigd beschouwd en gelden voor fosfaat de algemene normen. 
• Als u op basis van een bodemanalyse kunt aantonen dat het fosfaatbindend vermogen van het perceel in het bodemprofiel van 0 tot 90 cm diepte kleiner of gelijk is aan 25 mmol P per kg luchtdroge grond én dat het gehalte van P-oxalaat van 0 tot 30 cm diepte kleiner of gelijk is aan 20 mmol P per kg luchtdroge grond, dan kunt u voor het betreffende fosfaatverzadigd perceel een uitzonderingsnorm voor fosfaat verkrijgen. Die norm is gelijk aan de algemene normen voor fosfaat verminderd met 10 kg P₂O₅ per hectare per jaar.

Als u denkt in aanmerking te komen voor een vrijstelling voor één of meerdere percelen contacteer dan een erkend laboratorium voor het uitvoeren van een bodemstaal en een analyse op die percelen.

Als u percelen heeft die op basis van de oude afbakening fosfaatverzadigd gebied, al een vrijstelling hebben, dan blijven die percelen de vrijstelling behouden.

De analyses moeten uitgevoerd worden door een laboratorium erkend voor P-analyses (P-oxalaat en P-bindend vermogen). Enkel de labo’s in de lijst met erkende laboratoria met een kruisje voor P-oxalaat en P-bindend vermogen komen in aanmerking voor deze analyses.

Wat moet u doen met de bodemanalyses om de vrijstelling te verkrijgen?

Als uw bodemanalyses aantonen dat één of meerdere percelen in aanmerking komen voor een vrijstelling, stuur dan het formulier Aanvraag van een vrijstelling voor een fosfaatverzadigd gebied en de nodige bijlagen aangetekend op naar de Mestbank in Brussel:
VLM-Mestbank,
Gulden Vlieslaan 72,
1060 Brussel

Wanneer gaat de vrijstelling in?

Alle analyses die uiterlijk 31 augustus van een bepaald kalenderjaar bezorgd zijn aan de Mestbank, zullen vrijgesteld worden vanaf 1 januari van het daaropvolgende kalenderjaar. Als de analyses na 31 augustus van een bepaald kalenderjaar bezorgd worden aan de Mestbank, dan zullen de vrijstellingen pas ingaan op 1 januari van het tweede daaropvolgende kalenderjaar. Door de timing van de nieuwe afbakening wordt voor 2011 afgeweken van deze regeling. Alle analyses die u uiterlijk 31 december 2011 opstuurt naar de Mestbank en die aanleiding geven tot een vrijstelling, zullen al onmiddellijk vrijgesteld worden vanaf 1 januari 2012.

Eens een perceel zo’n vrijstelling krijgt, dan blijft het onbeperkt vrijgesteld.

Bert Bohnen

Studiedienst