bbwebteam posted on februari 25, 2010 15:01
Na 10 jaar werking is IKM in Vlaanderen geëvolueerd tot een algemeen toegepaste kwaliteitsstandaard. Eind 2009 waren er 5726 IKM-certificaten uitgereikt, wat overeenstemt met een deelnamepercentage van 96%. Slechts 265 Vlaamse melkveehouders blijven weigerachtig tegenover een IKM-deelname.
Op 10 jaar tijd werden er onder toezicht van IKM al 31.246 controles uitgevoerd. In 2009 kregen 3020 bedrijven hun IKM-certificaat. Voor 384 bedrijven werden er tijdens de controle non-conformiteiten vastgesteld die het noodzakelijk maakten om de duur van het certificaat te beperken tot 18 maanden in plaats van de normale loopduur van 3 jaar. Sinds 1 december werd de controle opengesteld voor meerdere OCI’s, maar uiteindelijk blijft 85% van de melkveehouders kiezen voor een bedrijfsaudit door SGS. Vanaf 1 maart wordt er een nieuwe versie van het IKM-lastenboek toegepast waarin alle wijzigingen en nieuwe wetgeving inzake voedselveiligheid geïntegreerd is.
Leren van Nederland
Tijdens de jaarvergadering kregen we een interessante toelichting bij het nieuwe kwaliteitsborgingssysteem Foqus, dat FrieslandCampina sinds 1 januari toepast voor de Nederlandse melkveehouders. In tegenstelling met de Belgische situatie is Foqus niet sectorbreed van toepassing, maar enkel voor alle FrieslandCampinaleveraars want in Nederland gebruikt iedere melkerij haar eigen, specifieke kwaliteitsborgingssysteem, dat voldoet aan de eisen inzake autocontrole. Vergelijkbaar met IKM zijn alle wettelijke verplichtingen inzake voedselveiligheid geïntegreerd in twaalf basisvoorwaarden en kent Foqus ook een toepassing doorheen de verwerkingsketen. Daarnaast zijn er ook enkele optionele punten, zoals toepassing van weidegang of het gebruik van melkershandschoentjes.
Ook alle andere aspecten van melkkwaliteit (celgetal, kiemgetal …) werden geïntegreerd in het kwaliteitsborgingssysteem Foqus, dat opgebouwd is rond 4 thema’s: melkkwaliteit, koe, melkproces en omgeving. Afhankelijk van hun prestaties op de verschillende controlepunten per thema worden de melkveehouders ingeschaald in vier kwaliteitsprestatieklassen. Het ontwikkelde systeem stimuleert het streven naar een maximale kwaliteit, want bedrijven die ondermaatse scores krijgen een financiële sanctionering en wie het best scoort, kan rekenen op een bonus. Foqus wordt in Nederland niet commercieel gebruikt als kwaliteitsmerk. Hiervoor geniet het hele gamma FrieslandCampinamerken te veel bekendheid bij de consument.
IKM behouden als troef
Ook in de toekomst wil IKM-Vlaanderen de toon blijven zetten inzake kwaliteitsborging voor zuivel. Vergeleken met andere sectoren blijft IKM sectorbreed gedragen. Eén enkel lastenboek voor de hele zuivelsector vermijdt onderlinge concurrentie tussen melkerijen op basis van verschillende kwaliteitscriteria. Het lastenboek en de noodzakelijke wijzigingen worden aangestuurd door centraal overleg, uniek in zijn soort.
IKM bleek ook uitwisselbaar met andere kwaliteitssystemen in de ons omringende landen, wat extra afzettroeven oplevert voor de zuivelindustrie. En toch moet er na tien jaar ook bijgestuurd worden, in functie van toekomstige uitdagingen en nieuwe consumptietrends
IKM heeft niet – zoals sommige melkveehouders verwachtten – geresulteerd in een financiële meerwaarde voor de melkveehouder. Wel staat IKM voor integrale ketenborging, een troef voor zuivelafzet op internationale markten. Tien jaar geleden was voedselveiligheid de ontstaansreden van IKM, vandaag blijft dit geen basis meer voor onderscheiding in de markt. Andere uitdagingen inzake duurzaamheid dienen zich aan.
Heel de zuivelketen zal de komende maanden grondig moeten nadenken over welke richting het uitmoet met IKM. De zuivelindustrie gaf alvast aan dat ze een visie zal formuleren over waar ze met IKM naartoe wil!
– Guy Vandepoel, Studiedienst