De Boerenbond zet verdere stappen in de markt > Boerenbond

De Boerenbond zet verdere stappen in de markt - donderdag 13 oktober 2011

categorieën:

Voor velen kwam de aankondiging als een ware verrassing. Agri Investment Fund (AIF), beter bekend als het investeringsvehikel van de Boerenbond, stapt in het bekende private voedingsbedrijf PinguinLutosa. Het bedrijf is gespecialiseerd in de ontwikkeling, productie en commercialisering van diepvriesproducten, met name vriesverse groenten, aardappelproducten en kant-en-klare culinaire bereidingen. Het bedrijf heeft vestigingen in 5 landen en is met een omzet van bijna 500 miljoen naar verluidt de nummer 3 in zijn soort in Europa. Wat bezielt de Boerenbond?

De investering is niet min. Agri Investment Fund (AIF) neemt het pakket aandelen van KBC Private Equity over en zal hiermee bovendien proportioneel deelnemen aan de kapitaalsverhoging die eerder aangekondigd was en dit najaar plaatsvindt. AIF wordt met ongeveer 10% meteen een strategische aandeelhouder. Wij vragen Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche en AIF-bestuursvoorzitter Hendrik Soete naar de betekenis van dit initiatief. Komt de Boerenbond met dit aandeelhouderschap niet in conflict met zijn syndicale rol?

– Wie of wat is AIF en waar komen de centen vandaan?

HENDRIK SOETE: “MRBB, de moedermaatschappij van Agri Investment Fund, is een holding waarvan het patrimonium behoort tot het financiële erfgoed van de Boerenbond. De hoofdopdracht van MRBB is de financiering van de Boerenbondorganisatie. Andere opdrachten zijn de financiële ondersteuning van Aveve, SBB en Acerta – die elk hun strategische opdracht hebben in het kader van de Groep Boerenbond – de medeverankering van de KBC Groep en tot slot het spijzen van AIF, een investeringsfonds.”

– Wat doet AIF?

“Investeren in ondernemingsprojecten die rechtstreeks of onrechtstreeks, op korte of lange termijn kunnen bijdragen tot een verbetering van de competitiviteit van de land- en tuinbouw binnen het werkgebied van de Boerenbond en die complementair zijn aan de activiteiten van Aveve, SBB en Acerta. Zo luidt de missie.”

– Op welke manier gebeurt dat?

“Met visie en met een boerenhart! Wij investeren actief en nemen bestuursmandaten op. Wij doen niet aan het dagelijkse management van de bedrijven, maar zetelen in raden van bestuur en strategische comités, bepalen mee de visie op lange termijn. Wij zijn als investeerder wel niet enkel financieel belangrijk voor de bedrijven, maar investeren ook met onze eigen visie en onze kennis. Wij brengen onze competenties of vaardigheden in, onze kennis van de land- en tuinbouwsector.”

– Naar welke bedrijven gaat u op zoek?

“Naar ontwikkelingspolen, naar ‘slimme’ combinaties van bedrijven, naar bedrijven met een langetermijnhorizon ... Het type van investering kan gaan om ‘venture capital’ – durfkapitaal bij innovaties of ontwikkeling van nieuwe technologieën. Dat kan rechtstreeks zijn of via een fonds. Het kan ook kapitaalverschaffing zijn voor groei, overname, consolidaties, fusies … Maar onthou dat AIF een investeringsfonds is, geen liefdadigheidsinstelling. Met andere woorden, de investeringen moeten opbrengen. Wanneer dat niet lukt, trekken we onze conclusies.”

Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche voegt eraan toe dat dit nu eenmaal eigen is aan risicokapitaal. Zoals het woord het zegt: er worden risico’s genomen. Dat is ook de bedoeling van AIF. Met AIF wil de Boerenbond immers een gedeelte van het historische patrimonium van MRBB – dat onze voorgangers vergaarden door economische activiteiten – doen renderen op plaatsen waar het voor de sector voordelen kan opleveren. Soms loopt het wel eens verkeerd af, zoals in de mestverwerking en de alternatieve energie.

“Geen risico nemen, is al het geld in de grond stoppen of op een spaarboekje zetten. Dat doen wij bewust niet, al zou het ons heel wat kritiek besparen. Een deel van het historische patrimonium van de Boerenbond willen we bewust investeren waar het de sector op lange termijn een belangrijke toegevoegde waarde kan geven.”

Voorbeelden uit het recente verleden

Piet Vanthemsche brengt de participatie van AIF in Iscal Sugar in herinnering. Die werd gedaan op een moment dat de suikersector Europees geherstructureerd werd en ook in ons land suikerfabrieken de deuren sloten. Met zijn investering in Iscal Sugar wou de Boerenbond de suikerverwerking in België verankeren, zodat een zo maximaal mogelijk areaal suikerbieten behouden kon worden. Een gelijkaardig voorbeeld is Covalis, dat – gelet op de recente alliantie met Viangro tot Vivanda – toonaangevend is in het slachten, versnijden en verpakken van zowel varkens- als rundvlees.

HENDRIK SOETE: “Covalis heeft twee varkensslachthuizen en een rundslachthuis, dat onlangs door een brand verwoest werd maar als een hypermodern bedrijf heropgebouwd zal worden.”

PIET VANTHEMSCHE: “Door verankering van deze verwerkingscapaciteit versterken we de basis voor onze producenten op lange termijn. Covavee is trouwens mede-aandeelhouder en verzorgt de aanvoer van de varkens.

Dat brengt mij tot het verhaal van PinguinLutosa, dat onlangs Scana Noliko overnam. Scana Noliko heeft een telersvereniging. De telers stelden zich ernstig vragen over hun toekomstige relatie tot het nieuwe bedrijf. Wij hechten zeer veel belang aan een correcte en transparante relatie tussen telers en verwerkers. Er moeten ‘faire’ overeenkomsten gesloten worden en we vinden dat het model van Scana Noliko het beste praktijkmodel op bedrijfsniveau is dat hieromtrent bestaat.”

Gezamenlijke visie op de toekomst

Er was meer. Er was ook een gezamenlijke visie op de toekomst van de land- en tuinbouw in Vlaanderen. Vanthemsche herinnert zich nog goed het antwoord op zijn vraag aan Hein Deprez: ‘Waarom investeert u hier? U bent in de hele wereld actief.’ “Deprez noemde ‘hier’ zijn ‘groentemijn’. Door een unieke combinatie van klimaat, grond en boeren worden hier ondanks hogere kosten toch opbrengsten gerealiseerd die hij elders in de wereld niet vindt. Met ‘hier’ wordt het gebied bedoeld dat bestreken wordt door Vlaanderen en aangrenzende gebieden in Wallonië, Noord-Frankrijk, Nederland en Duitsland. Ik heb hem geantwoord: ‘Dan moet u er ook voor zorgen dat de boeren en tuinders hier een leefbaar bedrijf kunnen uitbaten, anders komen uw fabrieken leeg te staan.’ Met andere woorden, wij delen op dat vlak eenzelfde visie op lange termijn over de toekomst van de land- en tuinbouw in Vlaanderen. Hij kijkt door zijn industriële bril, wij door een landbouwbril. We zijn complementair. Hij was op zoek naar kapitaal, een partner voor lange termijn en onze competenties. Wij zijn ingegaan op deze opportuniteit, die paste in de opdracht van AIF.”

– Komt dat niet in conflict met het model van krachtenbundeling dat de Boerenbond altijd heeft verdedigd?

“Er zijn twee modellen van krachtenbundeling op de markt. Er is de horizontale en de verticale krachtenbundeling. Er zijn er misschien meer. De horizontale zijn voornamelijk de coöperaties, zoals wij die kennen in de groente- en fruitsector, en die grote verdienste hebben. In de zuivelsector werden de krachten door de coöperatie naast horizontaal ook deels verticaal gebundeld. Vanuit ons verleden gelooft de Boerenbond ook nu nog zeer sterk in het coöperatieve model, ook al is dat in ons land hoofdzakelijk een horizontaal model.”

HENDRIK SOETE: “In het aandeelhouderschap van PinguinLutosa zitten trouwens twee Franse landbouwcoöperaties: Lur Berri – dat samen met Pinguin in 2002 een participatie nam in wat nu Pinguin Aquitaine geworden is – en de Bretoense Union Fermière Morbihannaise – medeoprichter van de Centrale Cooperative Agricole Bretonne (Cecab) voor de productie en vermarkting van conserven. Onlangs nam PinguinLutosa d’Aucy Frozen Foods over, de afdeling diepvriesgroenten van Cecab.”

PIET VANTHEMSCHE: “We mogen beide modellen niet zomaar tegenover elkaar stellen. We moeten nagaan wat goed is voor de boer. Gelet op het debat rond risicobeheer, moeten boeren en tuinders kunnen kiezen wat voor hen het beste is. Beide modellen kunnen een antwoord bieden. En wat goed is voor de boer, is goed voor de Boerenbond. Uiteraard moeten we kijken op lange termijn, niet enkel gewin op korte termijn. We zijn geen ideologen of modellisten. Meerdere modellen moeten naast elkaar kunnen bestaan. Vandaar dat wij ook beide modellen ondersteunen, omdat ze complementair zijn.”

– Dat is niet eenvoudig en schept voor sommigen verwarring.

“Ik heb daar begrip voor. Wanneer wij participeren in bedrijven, dan is dat om de verticale bundeling in de markt te versterken, de verwerking te verankeren en zo de afzet van onze producten op lange termijn te verzekeren – niet om daar te onderhandelen over de groente- of aardappelprijzen. De Boerenbond blijft echter een syndicale organisatie en zal, zoals hij dat nu doet, onderhandelen over de prijzen voor alle producenten en actief ijveren voor interprofessionele organisaties over de bedrijven heen. Degenen die via AIF in de bedrijven actief zijn, worden trouwens op armlengte gehouden van de syndicale Boerenbond. Maar ik begrijp heel goed dat ons verhaal minder complex en veel gemakkelijker zou zijn wanneer we ons patrimonium in de grond zouden stoppen of op een spaarboekje zetten en niet risicovol investeren in de toekomst van de Vlaamse land- en tuinbouw door verankering van de verwerkende industrie.”

– Een laatste vraag: wie ‘Hein Deprez’ zegt, denkt aan Univeg. Hier verschillen we toch van mening?

“AIF participeert niet in Univeg maar in PinguinLutosa, waarin ook Hein Deprez particpeert, niet Univeg. Hou deze zaken dan ook gescheiden. Op meerdere vlakken zullen we van mening blijven verschillen en het debat blijven aangaan. Maar ga ervan uit dat meerdere modellen in de markt hun bestaansrecht hebben.”
Wij vragen Hendrik Soete tot slot welke participatie AIF nog bezit en welke plannen er nog in de pijpleiding zitten. Dat zijn er meerdere, en ze vormen stof voor een later verhaal.

Jacques Van Outryve

Commentaren