Minister-president Peeters riep afgelopen week de werkgroep Varkens bijeen en installeerde een kerngroep met als opdracht de creatie van een voorstel voor officiële marktprijs. De opdracht is een verlengstuk van de studies die in zijn opdracht recent gemaakt werden over prijsdoorzichtigheid bij biggen en vleesvarkens. De Boerenbond heeft zijn volle steun toegezegd en zal via zijn vertegenwoordiging in de kerngroep van experts pleiten voor een snelle oplossing naar een door de sector en de markt gedragen prijzennotering.

Wat is belangrijk
Een officiële marktprijs wil niet zeggen dat de overheid de prijs maakt. Natuurlijk blijft die het resultaat van een wisselwerking tussen vraag en aanbod in de markt. Wel zal de overheid die erkennen en er toezicht op houden hoe de prijs tot stand komt, conform de vigerende regels en erop toezien dat een correcte prijs gecommuniceerd wordt. Alleszins is er nood aan één of meer levende prijzen voor de daaropvolgende week, om meer zicht te krijgen op de marktvorming. De boer moet de marktsituatie kennen en de evolutie kunnen inschatten, vóór hij beslist om zijn varkens te verkopen. Voor de Boerenbond is een wekelijkse, correcte notering van carré’s, hammen, schouders en buiken evenzeer dringend noodzakelijk. Minister Peeters bevestigde dat in de gegeven opdracht.

Juiste standaard
In de komende we(e)ke(en) moeten afnemers, slachthuizen en producenten overeenkomen op welk standaardvarken de prijs betrekking heeft, welke bevleesdheid, welk slachtrendement, welke gewichtsklasse … Voor de Boerenbond is daarbij essentieel dat de marktprijs zo dicht mogelijk bij de marktrealiteit ligt en dat toeslagen tot een minimum beperkt blijven. Toeslagen dienen het meest om individuele bedrijfsverschillen naar kwaliteit bijkomend te vergoeden. Dit wil zeggen dat er tegenover de situatie van enkele weken geleden wellicht iets verschuiving zal zijn van de toeslag naar de marktprijs (basisprijs).
De laatste jaren nam een ‘basisprijs’ immers geleidelijk lichtjes af en moesten er hogere toeslagen bedongen worden door de individuele varkensboer. Dit versterkt ondoorzichtige prijsvorming en dat moeten we vermijden in de toekomst. De marktprijs moet standaard marktconform evolueren.

Deelstukken
Ook voor een prijsnotering en/of prijstendensen voor deelstukken moet een standaard afgesproken worden van het type waarop ze betrekking hebben. De tendens van deze notering is belangrijk om de marktevolutie van de binnenlands verbruikte varkens (50%) goed te kunnen volgen. Voor de Boerenbond is vooral de wekelijks betaalde prijs van de afgelopen week belangrijk. Als die correct bekend is, kan dit een belangrijke prijsindicatie zijn naar de marktprijs levend.

Hoe creëren?
Naast binnenlands verbruik blijven ook de exportmarkten belangrijk. Vooral Duitse karkasprijzen blijven voor onze markt bepalend, maar ook de prijs van de door ons geëxporteerde deelstukken.
Of zo’n marktprijs opgemaakt moet worden in een ‘prijzencommissie’ die wekelijks samenkomt, is nog niet uit gemaakt en blijft voorwerp van het overleg. Men zou de prijs ook deels kunnen afleiden uit de prijsevoluties in het buitenland, in combinatie met de marktevoluties van de binnenlandse deelstukken. Maar ook in dat geval zal een paritair samengestelde commissie nodig zijn die de afleiding bepaalt en regelmatig (bijvoorbeeld maandelijks) de evolutie ervan in de markt evalueert en zonodig bijstuurt. In de gemaakte keuze zal vooral de regels van de mededingingsautoriteit gerespecteerd moeten worden. Dit is de autoriteit die erop moet toezien dat er geen prijsafspraken gemaakt worden die prijsverstorend werken.
Voor de boeren – en dus voor de Boerenbond – is het prioritair dat er in de komende weken snel een duidelijke houvast komt. Over hoe meer correcte en tijdige marktinformatie de boer beschikt, des te sterker is zijn onderhandelingspositie bij de verkoop van zijn dieren.

– Bert Bohnen, Studiedienst