Omschakeling naar groepshuisvesting loopt te traag > Boerenbond

Omschakeling naar groepshuisvesting loopt te traag - donderdag 4 augustus 2011

categorieën:

Groepshuisvesting voor drachtige zeugen wordt verplicht tegen uiterlijk 2013. Sinds 2003 peilt het ILVO in opdracht van de Vlaamse overheid aan de hand van een tweejaarlijkse enquête onder de Vlaamse zeugenhouders naar het proces van omschakelen van individuele huisvesting naar groepshuisvesting. De resultaten van 2011 zijn nu bekendgemaakt. Slechts één op drie zeugenhouders is al omgeschakeld, slechts 13% heeft plannen in die richting. Ongetwijfeld speelt de steeds voortdurende crisis in de varkenshouderij een zware rol in deze bijzonder trage evolutie.

Toch één op twee zeugen

Begin 2011 werden bij zeugenhouders 248 geldige enquêtes afgenomen. De gemiddelde zeugenstapel nam toe van 116 zeugen in 2003 tot 183 in 2011. Het aandeel groepshuisvesting steeg van 10,5% tot 36% in 2011; 13% van de zeugenhouders geeft aan concrete plannen te hebben om tegen 2013 om te schakelen. Het aandeel zeugen dat vandaag al in groep gehuisvest is, daarentegen, ligt flink hoger – namelijk op 49%. Dit duidt erop dat voornamelijk de grotere bedrijven de stap tot omschakeling al gezet hebben. Maar zonder twijfel valt te stellen dat de Vlaamse varkenshouderij nog een lange weg te gaan heeft op dit vlak en 2013 is bijzonder dichtbij.

Wat remt de zeugenhouders af?

De voornaamste reden om niet om te schakelen is ‘onvoldoende investeringsruimte’, gevolgd door een deel varkenshouders die nog niet openstaan voor groepshuisvesting. Ook de onzekerheid over de toekomst van het bedrijf en de overtuiging dat uitstel van de omschakeling op dit moment het rendabelst is, spelen een belangrijke rol. Van de zeugenhouders die nog niet omgeschakeld zijn, geeft 42% aan dit alsnog te doen; 24% zegt te zullen stoppen met zeugenhouderij en om te schakelen naar ‘enkel vleesvarkens’. 17% zal eenvoudigweg stoppen met varkenshouderij en doorgaan met een andere economische activiteit. Slechts 11% zal met pensioen gaan.

Deadline nadert

Met nauwelijks nog achttien maanden te gaan nadert de deadline met rasse schreden. Als we de cijfers grondig analyseren is een derde van de zeugenhouders al omgeschakeld en zal in het beste geval nog een derde van hen dit alsnog realiseren. Varkensboeren die de investering uitvoeren om hun zeugenstal om te bouwen voor groepshuisvesting, krijgen daarvoor 18% overheidssteun via het Vlaams landbouwinvesteringsfonds (VLIF). Eén op drie varkenshouders zegt met zeugenhouderij te zullen stoppen. Het aantal zeugenhouders zal op korte termijn sterk dalen, maar de gemiddelde bedrijfsomvang zal sterk toenemen. Ongetwijfeld geeft dit een enorme wijziging in de structuur van de Belgische varkenshouderij en de onderzoekers geven aan dat er wellicht een nieuw evenwicht tot stand zal moeten komen tussen vraag en aanbod van biggen en vleesvarkens.

Dat er uitstel komt op Europees niveau is zo goed als uitgesloten. De Europese Commissie gaf eerder al aan dat de overgangsperiode lang genoeg duurt en ze wordt daarbij ondersteund door landen als Nederland, Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk.

Erik Mijten, Studiedienst

Commentaren