Mager Europees budget drukt op GLB > Boerenbond

Mager Europees budget drukt op GLB - donderdag 30 juni 2011

categorieën:

Zoals aangekondigd, bracht de Europese Commissie deze week haar voorstellen uit voor de Europese meerjarenbegroting 2014-2020. Daarin staat hoeveel geld Europa in die periode wil innen en uitgeven, ook waar het geld vandaan moet komen en waar het naartoe zal gaan. De landbouw krijgt 12% minder! De Raad en het Europees Parlement moeten het daarmee wel eens zijn.

De Europese noden zijn hoog. Er is niet minder maar meer Europa nodig. Europa is ambitieus! De Europese landbouwsector herkent zich in de noden en ambities van Europa uit de strategie ‘EU 2020’ voor een groene, slimme en inclusieve groei. Toch ziet Europa voor de komende jaren amper groei van zijn budget en wil het besnoeien op bestaande budgetten, zoals het landbouwbudget. Dat is onaanvaardbaar, want ook aan de landbouwsector worden steeds meer eisen gesteld en bijkomende verwachtingen worden geformuleerd.

Met het voorstel van de Europese Commissie voor de meerjarenbegroting treedt het debat over het GLB na 2013 in een nieuwe fase. Het inhoudelijke debat over de toekomst van het GLB wordt al enige tijd gevoerd, maar het budget was een grote onbekende. De insteek van de Europese Commissie over dat budget is ontgoochelend. Het totale budget stijgt nauwelijks en de nieuwe uitdagingen worden gefinancierd ten koste van het GLB. De Europese Commissie zet wel een eerste stap naar nieuwe eigen inkomsten, maar het is zeer de vraag of de lidstaten hiertoe bereid zullen zijn.

Europa wil veel met weinig geld

De voorbije jaren namen de bevoegdheden van de EU aanzienlijk toe. Ook de uitdagingen nemen hand over hand toe, met de nood aan een beleid dat weer doet aanknopen met economische groei. Het moet aandacht hebben voor de roep naar meer duurzaamheid, een antwoord bieden op de toenemende schommelingen van de grondstoffenprijzen en de kwalijke gevolgen daarvan, en economische en monetaire stabiliteit bieden. De EU formuleerde daarom ambitieuze doelstelling in haar EU 2020-strategie. Het was nog kwestie van de boter bij de vis te doen met een sterk Europees budget. De meerjarenbegroting die wordt voorgesteld, stijgt dan wel met 2%, maar dat is geenszins in lijn met de toegenomen Europese noden en Europese ambities. Alle nieuwe beleidsdomeinen krijgen extra middelen toegeschoven. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) betaalt hiervan de prijs, met een daling van zijn budget over zeven jaar van 12%. De daling is progressief en begint met een korting van 2,7% in 2014. De Europese Commissie zelf stelt dat ze het landbouwbudget bevriest, want haar voorstel komt erop neer dat we in 2020 dezelfde 100 euro krijgen als in 2013 – waarmee we in 2020 wel minder zullen kunnen doen door de inflatie.

GLB na 2013

De Europese Commissie licht ook een tipje op van de sluier over de toekomst van het GLB, door in het kader van haar begrotingsvoorstellen al enkele punten over de besteding van de GLB-middelen uit te werken. Zo zou volgens haar de zogenaamde 30% van het beschikbare budget voor directe betalingen besteed moeten worden aan ‘vergroening’ van het GLB. Verder wil de Europese Commissie de gemiddelde directe betaling eerlijker verdelen tussen de lidstaten. Ze stelt voor om tegen 2020 de laagste gemiddelde hectarepremies op te trekken tot 90% van het Europese gemiddelde. Landen met gemiddelde hectarepremies die hoger zijn dan het Europese gemiddelde, zullen volgens de eerste berekeningen tot 7% moeten inleveren. België zou dicht in deze buurt zitten.

Een deel van de daling van het landbouwbudget kan verklaard worden door lagere budgetten voor interventie, exportsubsidies en andere vormen van marktinterventie. Dit zou in de plannen van de Europese Commissie gedeeltelijk opgevangen worden door een flexibel budget buiten het meerjarige financieële kader van 500 miljoen euro per jaar, om crisissituaties het hoofd te bieden. Dat is wellicht een les die getrokken wordt uit de recente crisissen in de sector (zuivel, varkens, groenten). Binnen andere Europese uitgavenposten krijgt landbouw sowieso ook een deel van de nieuwe koek toegeschoven. Denk hierbij aan Europees onderzoek en ontwikkeling, voedselhulp aan de Europese minst bedeelden en voedselveiligheid. Maar dat maakt het verlies voor het GLB-budget maar zeer gedeeltelijk goed en de uiteindelijke rekening blijft in het rood. In de komende onderhandelingen kunnen in de marge en in de details nog dingen rechtgetrokken worden. Besluit: het GLB moet inboeten, omdat de EU de moed niet heeft om haar budget op te tillen naar hetzelfde niveau als haar noden en ambities.

De Boerenbond zet zwaar in op dit begrotingsdebat, dat grotendeels boven de hoofden van de Europese landbouwministers gevoerd zal worden. Dat is een reden te meer om de GLB-actie door te zetten. Met deze campagne vraagt de Boerenbond aan het grote publiek steun voor een sterk GLB, ook morgen.

Pieter Verhelst (Studiedienst) en Jacques Van Outryve

Commentaren