Derogatie Mestactieplan goedgekeurd > Boerenbond

Derogatie Mestactieplan goedgekeurd - donderdag 19 mei 2011

categorieën:

Eindelijk is er weer wat meer zekerheid in het Vlaamse mestbeleid, want op 17 mei keurde het EU-nitraatcomité met 331 stemmen voor (op 355 stemmen) het Vlaamse verzoek tot derogatie goed. Dit is niet vanzelfsprekend, want diezelfde voormiddag werd het derogatieverzoek van Italië nog uitgesteld. Dankzij de inzet van minister Schauvliege en zeker ook van minister-president Peeters heeft Vlaanderen de andere lidstaten kunnen overtuigen van een degelijk mestbeleid in Vlaanderen. De Commissie moet de beschikking nu nog ondertekenen, maar dat is met het overtuigende advies van het Nitraatcomité veeleer een formaliteit.

Welke bemesting?

Deze derogatie lijkt heel sterk op de vorige. De bemestingsnormen voor dierlijke mest zijn niet veranderd. Zo mag je tot 250 kg N uit dierlijke mest geven op grasland en op de combinatie met maïs. Bij deze laatste combinatieteelt gras-maïs geldt dit ook voor rogge-maïs, uiteraard mits maaien en afvoeren. Hierbij mag je de rogge niet maaien vóór 15 maart en het gras niet vóór 15 april.

Voor wintertarwe gevolgd door een niet-vlinderbloemige groenbedekker, net als voor bieten, mag je de 170 kg N/ha dierlijke mest optrekken tot 200 kg N/ha dierlijke mest. Opgelet, de totale stikstofnorm of de totale werkzame stikstof mag niet verhoogd worden. Bovendien mag je op percelen met derogatie geen fosfaat uit kunstmest gebruiken.

Voor de bemesting mag je op derogatiepercelen enkel derogatiemest aanwenden. Dit is mest van alle graasdieren behalve vleeskalveren. Nu komt daarbij effluent, tot maximaal 15 ton/ha – met een inhoud lager dan 1 kg/ton voor fosfaat zowel als stikstof. Dunne fractie van varkensmest kan derogatiemest worden als de verhouding N/P2O5 ten minste 3,3 bedraagt en er aan bijkomende voorwaarden inzake mestverwerking voldaan is.

Bemestingsvoorwaarden

Voor de dierlijke mest geldt de voorwaarde dat je twee derde van de hoeveelheid moet opbrengen vóór 31 mei. Bij de vorige derogatie was dat nog 15 mei en dat is nu met veertien dagen verlengd. Deze voorwaarde geldt niet voor de mest die de dieren zelf opbrengen of voor andere meststoffen of kunstmest.

Van 1 september tot 15 februari is er een verbod om op derogatiepercelen nog mest of kunstmest op te brengen (exclusief grazend vee). Wel is effluent nog toegelaten, maar dan moet het een inhoud hebben die lager ligt dan 0,6 kg N/ton.

Andere voorwaarden

Elk derogatiebedrijf moet voor 15 februari een bemestingsplan op zijn gehele areaal opmaken en het ook ter beschikking houden. Daarnaast moet het bedrijf een bemestingsregister bijhouden, met daarin de perioden dat de mest is toegediend. In principe verandert daar niks aan in vergelijking met de vorige derogatie, behalve dat er nu sprake is van toedieningsperioden in plaats van toedieningsdata.

Verder moet je enkele stalen laten nemen. Het is nog niet volledig duidelijk over hoeveel stalen dat precies gaat. Blijkbaar is er sprake van dat het ene dieptestaal per 20 ha derogatieoppervlakte zou uitbreiden naar één staal per 20 ha bedrijfsoppervlakte. Hiervoor is het nog wachten op het besluit rond de derogatie, dat er vermoedelijk volgende maand zal aankomen. De boeren moeten zich blijkbaar geen zorgen maken of ze momenteel voldoende stalen hebben genomen voor dit jaar. Gelet op de late datum zal het altijd mogelijk zijn om de voor dit jaar nog ontbrekende stalen volgend jaar erbij te nemen.

Ook naar nitraatresidumeting legt Europa een hogere controlefrequentie op dan bij de vorige derogatie. Blijkbaar moeten vijf op zes bedrijven jaarlijks gecontroleerd worden. Dit is onbegrijpelijk, temeer omdat uit een uitgebreid onderzoek bij de vorige derogatie bleek dat er geen verschil is inzake nitraatresidu’s tussen percelen mét en percelen zónder derogatie. Bovendien is er discussie over wie die stalen moet betalen – de boer zelf of de overheid? Hiervoor is het nog wachten op het besluit en wat ons betreft is het niet vanzelfsprekend dat de boer dit betaalt.

Bedrijfsmaatregelen

De vorige derogatie was streng voor het scheuren van grasland, ook op niet-derogatiepercelen. Dit moet gebeuren voor 1 juni. Nieuw is dat deze datum op kleibodems verschuift van 1 juni naar 15 september. In de polder is er dus meer tijd, evenals op sterk kleihoudende percelen in de leemstreek. Welke percelen in het laatste geval evenwel als kleibodem aangeduid worden, is nog even afwachten.

Wordt dat gras gescheurd op een derogatieperceel, dan mag je geen vlinderbloemige inzaaien. In elk geval moet je op een gescheurd grasland binnen de twee weken na de oogst een gewas met een hoge stikstofbehoefte inzaaien en mag je in het jaar van scheuren geen meststoffen opbrengen.

De groenbedekkers na wintertarwe moet je binnen de twee weken inzaaien en uiterlijk op 10 september.

Nog één belangrijke wijziging

In de vorige derogatie verloor een bedrijf in sommige situaties zijn derogatie van het voorbije jaar in geval er ernstige fouten vastgesteld werden. Dit gaf zware problemen in verband met de bewijsvoering van afgezette mest in dat jaar, omdat die op het veld lag en achteraf toch gerekend moest worden aan 170 kg N/ha. Daarom zal dit veranderen, waarbij de sanctie nu wordt verlegd naar het toekomstige jaar. Dit wil zeggen dat je in dergelijke gevallen het recht op een derogatie in het daaropvolgende jaar kan verliezen.

Hoe aanvragen?

In principe kan iedereen nog een derogatie vragen voor dit jaar. Let wel op, want dit kan niet op percelen met een beheersovereenkomst Water, met nulbemesting of met in 2010 een nitraatresidu van boven de 90 kg NO3-/ha.

Boeren die al ‘een derogatie-aanvraag onder voorbehoud’ deden, hoeven niets te doen. De Mestbank zal hen aanschrijven en dan zullen ze zich vóór 15 juli akkoord moeten verklaren met de voorwaarden. Wijzigingen inzake percelen moet je gewoon melden bij ALV voor 15 juli.

Ook wie vorig jaar of het jaar voordien derogatie toepaste, zal nog uitvoerig geïnformeerd worden. Wie nog nooit derogatie toepaste, kan die nog aanvragen voor 15 juli.

Bert Bohnen, Studiedienst

Commentaren