In de komende weken discussieert de commissie Leefmilieu over een nieuw Mestdecreet – een parlementair initiatief van de CD&V’ers Tinne Rombouts en Lode Ceyssens. Ze hebben dat wetsvoorstel samen met andere parlementairen van de meerderheid ingediend, want als de minister zelf een decreet indient, vergt de procedure meer tijd. En er is tijdsgebrek als we half mei nog een derogatie goedgekeurd willen krijgen, omdat Europa vereist dat de nieuwe mestregels door het parlement goedgekeurd werden.

Minister Schauvliege heeft met Europa een akkoord over de bemestingsnormen voor 2011. Bij omzetting in wetgeving kunnen die dan ook niet veranderen. We hebben wel verkregen dat er aanvullende normen zullen zijn voor de combinaties van landbouwteelten en groenten in eenzelfde jaar. Ook voor sierteelt die onder ‘overige teelten’ ressorteert, liggen er nu betere cijfers voor.

De keuze tussen totale stikstof en reststikstof blijft op bedrijfsniveau, is eenmalig en onomkeerbaar. Wel vragen we dat in 2015, bij een nieuw actieplan, een nieuwe keuze gemaakt kan worden.

De Mestbank stelde een nieuwe definitie op voor 2 GVE met een extra fosforbeperking tot 60 kg P2O5. Die is geschrapt. Over de 10% meer bemesting moet de Vlaamse regering regels maken hoe men de verhoogde opbrengst kan bewijzen. Volgens ons blijven er onterecht veel staalnames (voorjaars- en reststikstofstalen) op percelen waar het wordt toegepast en dat haalt de mogelijkheid wel deels onderuit. Het bemestingsverbod voor fosfaat uit kunstmest uit het vorige actieplan is uit het voorstel geweerd. Dat is volgens ons logisch nu de fosfaatnormen zo sterk gaan dalen.

30 kg N uit drijfmest

We hebben de parlementairen er duidelijk op gewezen dat deze beperking onuitvoerbaar is. volgens het decreetvoorstel kan de Vlaamse regering een overgangsregeling maken. Het is wel nog niet duidelijk tot welk niveau; daarvoor men wil de publieke raadpleging afwachten.

We hebben ook sterk aangedrongen op een genuanceerde regeling op zware leem, omdat men daar op bijna dezelfde manier de grond bewerkt als in de polders, waar de regel niet geldt. Deze mogelijkheid zit nu ook in het voorstel. Ten slotte is erop gewezen dat voor vroege oogsten met een nateelt – bijvoorbeeld gras na erwten of vroege aardappelen – de 30 kg N uit drijfmest volstrekt onlogisch is. Wellicht wordt de periode voor de 30 kg-regel beperkt tot augustus. Al bij al moet de 30 kg wel opgetrokken worden tot een realistisch spreidbaar volume.

Reststikstof

Bij reststikstof wordt de bemestingsvermindering strikt beperkt tot stikstofmeststoffen, wat logisch is omdat er geen fosfaat gemeten wordt. Ook zal grazend vee uitzondering krijgen op de verminderde bemesting, anders moeten de koeien binnen blijven.

Bij strengere maatregelen als de doelstelling rond waterkwaliteit niet of onvoldoende gehaald wordt in 2013, wordt voorgesteld dat de Vlaamse regering die strengere eisen kan beperken tot de probleemregio’s in plaats van overal in Vlaanderen.

Mestvervoer

Het actieplan voorziet in een uitbreiding van de controle op vervoer. Er blijft wel een vrijstelling van agr-gps op eigen vervoer van eigen mest naar eigen grond. In de voorstellen is dit nu vertaald dat vervoer met ‘eigen trekker’ vrijgesteld is van gps. De ‘eigen trekker’ behoort dan tot het bedrijf of eventueel een machinering waarvan de boer lid is. Zomaar ergens een trekker lenen, zit er niet meer in door de oncontroleerbaarheid.

Wel is eigen aan- en afvoer naar mestverwerking gelegen in eigen of aangrenzende gemeenten zonder gps mogelijk. Ook de burenregeling blijft vrijgesteld van gps als de boer zelf de mest brengt of de gebruiker die zelf haalt. De melding vooraf voor transport vanaf midden van deze zomer wordt wel behouden.

Verwerkingsplicht

Een voorstel van de Mestbank om bovenop de bestaande verwerkingsplicht nog extra verwerkingsplicht op fosfaat in te voeren, hebben we formeel afgewezen en het werd in het voorstel geschrapt. De administratie wilde immers naast verwerkingscertificaten op stikstof ook verwerkingscertificaten op fosfaat. Van administratieve vereenvoudiging gesproken.

Boetesysteem

Het voorstel bevat nog geen wijziging van het boetesysteem. Dat zal in 2012 gebeuren, parallel met een scheiding van beleid, controle en begeleiding bij de Mestbank, zoals we geëist hebben. We zien erop toe dat er dan een voldoende gradatie blijft in waarschuwing, begeleiding, sanctionering en dat die sanctie proportioneel blijft met de negatieve gevolgen voor het milieu.