Op de gezamenlijke vergadering van Bondsraad en vakgroep Varkens vorige donderdag bleek duidelijk dat de problemen voor de varkenshouders steeds nijpender worden. Een daling van de voederkosten is nog niet voor morgen en ze kunnen deze hoge kosten vandaag niet doorrekenen in de varkensprijs. Volgens de vakgroep is een compensatie vanuit de retail – al dan niet doorgerekend naar de consument – de enige uitweg op korte termijn om de verliezen weg te werken. Zo niet dreigt de koude sanering ongeziene vormen aan te nemen.

Varkensprijzen
Luc Verspreet (Covavee) gaf een overzicht van vraag en aanbod – Europees en in België – met daarbij de prijsevolutie in de laatste maanden. Momenteel zitten we in de jaarlijkse seizoenschommelingen in een dieptepunt, nadat de varkensprijzen in het vierde kwartaal verder doorzakten. Vanaf begin december sputterde de export, die tot dan goed gelopen had, en naar de derde week van december daalde ook de vraag van de vleeshandel: de feestdagenvoorraad was er. Duitse slachthuizen maakten naast de officiële prijsnotering een ‘Hauspreis’ voor goede afnemers, die 6 cent lager lag. Globaal daalden daarop de officiële noteringen in Duitsland met 13 cent per kg geslacht.

Normaal is er begin januari altijd een prijsdip van -3 tot -5 cent. Eigenlijk is de daling bij de jaarwisseling aangedikt met een correctie – vanwege de stijging in december die achteraf niet in overeenstemming bleek met het hoge aanbod.

Tijdens de vergadering werd ook de situatie op de wereldmarkt besproken en de import en export. Deze laatste liep naar het jaareinde toe moeilijker, maar dit is klassiek. Wellicht herneemt de export enigszins in januari. De hoge prijzenscores in Brazilië zijn een gevolg van de substitutie van rundvlees door varkens. Er is dan ook weinig druk vandaaruit op de export.

Voor 2011 ziet de spreker na een moeilijk eerste kwartaal (met een verwachte prijs die nog 3 cent geslacht lager ligt dan het vierde kwartaal van 2010) een seizoensgebonden prijsverbetering in het tweede kwartaal, met ongeveer 7 cent geslacht. Het effect van de dioxine in Duitsland is vooralsnog moeilijk in te schatten, omdat twee tegengestelde effecten kunnen spelen. Enerzijds is er druk op de consumptie, waardoor de Duitse vraag daalt en dus ook de vraag naar Belgisch vlees. Anderzijds kunnen er betere exportkansen zijn door exportmoeilijkheden vanuit Duitsland.

Voor de korte termijn ziet de spreker enkel oplossingen in restituties en private opslag. Op lange termijn kan China misschien betere exportkansen bieden. In een discussie over mogelijke prijsafspraken tussen de grote afnemers in Duitsland wordt erop gewezen dat prijswijzigingen als reactie op vraag en aanbod sneller verlopen vanwege de consolidatie tussen afnemers.

Uit de discussie met de vakgroep bleek duidelijk dat er op korte termijn iets moet gebeuren of de koude sanering slaat nog harder toe. Ook over de prijsvorming in Duitsland moet op korte termijn klaarheid komen.

Voederprijzen

Dirk Van Thielen (Aveve) gaf toelichting bij de recente evolutie van de grondstoffenprijzen. De prijzen van de granen blijven zeer hoog, ze stegen van 112 euro per ton in maart naar 243 euro per ton vorige week. Ook de termijnmarkt blijft hoge cijfers geven (bijvoorbeeld nog 215 euro per ton afgelopen november).

De soja koste in maart 275 euro per ton en nu 355 euro per ton. Ook de soja blijft duur. Vooral de hoge vraag van China drijft de prijs op. Op 10 maanden tijd zijn de voedergrondstoffen met 100 euro per ton verhoogd. De voeders stegen in diezelfde periode met 60 euro per ton. De spreker verwacht dat er nog 15 euro per ton kan bijkomen na de prijsstijging in januari. Hopelijk komt er een kentering bij de nieuwe oogst, maar de verwachtingen zijn niet erg optimistisch.

Hoe verder?

Voor de vakgroep is het duidelijk dat op korte termijn enkel soelaas kan en moet komen door middel van bijpassende tegemoetkomingen vanuit de retail. De sector kan op korte termijn zelf niets doen aan de voederprijzen, die 30% gestegen zijn. De consument moet dit bijpassen en de retail is de sleutel, laat dit duidelijk zijn.

In dat opzicht wil de vakgroep het lopende overleg tussen het Agrofront en andere schakels een kans geven, maar dan moeten er wel centen op tafel zijn in de komende weken, want het water staat niet alleen boven de lippen: de varkensboeren zijn vandaag kopje onder.

Elk varken geeft een verlies van minstens 20 euro, waarbij de arbeid niet meegerekend is. Tel daarbij 15 euro arbeidskosten, dan loopt het dagelijkse verlies op tot 30 à 35 euro per varken. Dit kan niemand volhouden, zeker niet na een slechte periode die al ruim drie jaar aansleept.

Bert Bohnen, Studiedienst