Voor Europees landbouwcommissaris Dacian Cioloş is de landbouw in Europa sterk verschillend en hij wil die diversiteit behouden. Hoe dat moet, is niet geheel duidelijk. De blauwdruk van de Europese Commissie over het GLB na 2013 is een kaas met gaten. Die gaten moeten Europa en/of de lidstaten nog invullen. Het debat zal het uitwijzen. De Boerenbond wilde tijdig met Cioloş in debat gaan over de noden van landbouw in verstedelijkt gebied en nodigde hem uit voor een kennismaking met onze landbouw.

Dinsdag ontving het Hoofdbestuur van de Boerenbond landbouwcommissaris Dacian Cioloş. Na een overzicht van de Boerenbond en van de Vlaamse landbouw kregen de leden van het Hoofdbestuur de gelegenheid om de zorgen van al hun sectoren te etaleren. Leidraad was de mededeling van de Europese Commissie over het GLB na 2013 – die door Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche vrij positief onthaald werd, maar niet zonder bemerkingen. Zo maakt de Boerenbond zich grote zorgen over de stijgende ‘vergroening’ van de directe inkomenssteun, het budget dat ervoor nodig is en de vele onduidelijkheden die nog in de mededeling voorkomen.
De mededeling is voor Cioloş een blauwdruk, een basis voor gesprek. Hij verdedigde de strategie van vergroening als enige mogelijkheid om het GLB voor de toekomst te verankeren, maar benadrukte ook het respect voor de keuzevrijheid van de landbouwer. Cioloş antwoordde gemoedelijk maar openhartig op de zeer concrete vragen van de sectoren – ook de sectoren die minder of geheel niet met het GLB te maken hebben, maar bij veranderingen onrechtstreeks gevolgen voelen. De antwoorden zullen worden meegenomen bij de verdere uitdieping van het Boerenbondstandpunt over het GLB na 2013.

“Wat hebben we vandaag geleerd?”

Na afloop van het bezoek hadden we nog een vraaggesprek met de landbouwcommissaris. Hoe kijkt hij aan tegen de landbouw in verstedelijkt gebied? Het is een landbouw met specifieke beperkingen en dus hogere kosten. De blauwdruk van de Europese Commissie over het GLB na 2013 spreekt van bijkomende directe betalingen om specifieke ‘natuurlijke’ beperkingen te compenseren. Verstedelijking is een beperking die volgens de letter van de mededeling misschien niet van natuurlijke maar van menselijke aard is. Nochtans is het precies door hun natuur of geaardheid dat bepaalde gebieden in de loop van de geschiedenis verstedelijkt werden – wat de landbouw beperkingen oplegde.

Dacian Cioloş antwoordde overtuigend: “Vooral in verstedelijkte gebieden is er nood aan platteland. Stedelingen zoeken het platteland op. Landbouwers zijn nodig om dat platteland leefbaar te houden. Stedelingen begrijpen maar al te goed de rol van de landbouwers die dit landschap onderhouden en tegelijk in hun nabijheid vers en kwaliteitsvol voedsel produceren. De enige band die jongeren in de steden met de natuur hebben is precies die landbouw in verstedelijkt gebied. Wanneer die verdwijnt, riskeert heel ons leven een kunstmatige bedoening te worden.”

– Wat gaat het GLB na 2013 doen om de landbouw ook in deze gebieden te ondersteunen?

“Het is in het belang van de maatschappij dat ze een deel het landbouwersinkomen betaalt, want dan kan de landbouw zijn rol blijven vervullen. Vandaar die directe betalingen. Naast het beleid van directe inkomenssteun, moet het plattelandsbeleid ervoor zorgen dat het economisch en sociaal leven op het platteland op peil blijft en dat landbouwers hun activiteiten ook verder kunnen ontwikkelen.”

– Wil dat zeggen dat verstedelijkte gebieden in toenemende mate zullen moeten rekenen op de tweede pijler van het landbouwbeleid, met name het plattelandsontwikkelingsbeleid?

“Ook in verstedelijkte gebieden moet de eerste pijler het basisinkomen van de meeste producenten ondersteunen, maar de tweede pijler van het GLB is het best geplaatst om rekening te houden met het specifieke karakter van deze gebieden. In deze tweede pijler hebben lidstaten en regio’s ook meer flexibiliteit om de middelen precies daar in te zetten waar ze het meest nodig zijn.”

– Heeft u nog een boodschap voor de Vlaamse landbouwers?

“Landbouwers moeten vertrouwen hebben en gehecht blijven aan hun activiteiten. Dat is niet enkel belangrijk voor henzelf en hun gezin, maar voor de hele samenleving. Die kan niet zonder landbouw. Je kan de Europese landbouwproductie niet zomaar vervangen door ingevoerd voedsel. Je hebt in Europa en ook hier in Vlaanderen landbouw nodig. Boeren moeten erop vertrouwen dat het Europese landbouwbeleid er is om hen te ondersteunen bij hun activiteiten.”

Het bezoek warm houden

Over zijn bezoek zei landbouwcommissaris Cioloş nog dat het hem in staat stelt poolshoogte te nemen van de diversiteit van de landbouw in de Europese streken. Bovendien houdt hij eraan direct in dialoog te gaan met landbouwers en niet enkel te spreken met allerhande tussenpersonen in Brussel. “Slechts zo kan ik de problemen begrijpen.” Hij was dan ook zeer tevreden met de uitstekende voorbereiding van zijn bezoek. Hij zal op een andere manier naar de Vlaamse landbouw kijken wanneer hij tijdens de weekends door ons land trekt, want Europese commissarissen wonen in Brussel en trekken er in het weekend ook wel eens op uit. De Boerenbond verwacht dat bij de invulling van het GLB na 2013 meer aandacht naar de specifieke landbouw in verstedelijkt gebied zou gaan, meer dan tot nog toe blijkt uit de blauwdruk over het beleid.

Maandag buigt de Raad van Ministers zich voor het eerst over de blauwdruk en vindt er een eerste rondvraag plaats over de definitie van ‘actieve landbouwers’. Het is de laatste Raad van Ministers van Landbouw onder Belgisch voorzitterschap. Volgende maand neemt Hongarije het voorzitterschap over. In de zomer komt de Europese Commissie met haar gedetailleerde voorstellen voor het GLB na 2013. Dan moet blijken of Cioloş zich nog de Vlaamse problematiek en dit bezoek herinnert. Hoe dan ook zal de Boerenbond dit bezoek warm houden. 

Jacques Van Outryve, Communicatie