Infectieuze boviene rhinotracheïtis (IBR) is een besmettelijke ziekte bij runderen en wordt veroorzaakt door een virus, het boviene herpesvirus (BHV1). Diverse Europese lidstaten bezitten reeds een vrije status en dit brengt mogelijk toekomstige handelsbeperkingen voor België met zich mee.

De rundveesector praat al sinds midden jaren 90 over een verplicht bestrijdingsprogramma om de export van runderen te vrijwaren. In 1997 werd een zwaar en ingewikkeld bestrijdingsprogramma gelanceerd dat al snel een stille dood stierf. In 2007 ondernam men een nieuwe poging. De eerste 5 jaar zou de IBR-bestrijding vrijwillig zijn. Daarna zou iedere rundveehouder verplicht worden deel te nemen. In januari 2012 gaat deze verplichting dus in.

Wie niet meedoet, gaat op slot

Vanaf januari 2012 gelden een aantal beperkingen voor veehouders die weigeren te vaccineren, of niet bereid zijn inspanningen te leveren in het behalen van een IBR-vrij statuut. Die beperkingen zijn heel duidelijk. Enkel en alleen afvoer van het veebedrijf naar het slachthuis is toegelaten, en bovendien zal het voor dergelijke bedrijven (de zogenaamde I1-bedrijven) verboden zijn runderen op de weide te plaatsen. Dit is vrijwel een onleefbare situatie voor een rundveebedrijf. Alle rundveebedrijven worden op die manier verplicht deel te nemen aan de bestrijding. Enkel en alleen pure afmestbedrijven die toch al geen weidegang toepassen en enkel en alleen afvoeren naar het slachthuis kunnen zo’n bedrijfsvoering overleven. Voor alle duidelijkheid, het is zeker niet de bedoeling bedrijven te bestraffen. De enige doelstelling is alle rundveebedrijven aan te zetten tot de georganiseerde IBR-bestrijding.

Vijf voor twaalf

Januari 2012 lijkt nog een eeuwigheid verwijderd. Veel rundveehouders en dierenartsen schijnen zich niet veel zorgen te maken. Maar de tijd begint echt te dringen. De stalperiode die nu aanbreekt, is de enige periode die de rundveehouders nog rest om zich tijdig in orde te stellen. Gemiddeld duurt het immers 6 maanden vooraleer je een gunstig IBR-statuut kan verwerven. Als je bloedstalen wil laten onderzoeken, of het vee correct wil vaccineren, dan zal dit meestal in de stalperiode moeten gebeuren. Het zogenaamde vaccinatiestatuut I2 kan je sneller verkrijgen, maar toch moet je hiervoor rekening houden met een termijn van meerdere maanden. Als je je pas in november of december 2011 bezint, is je bedrijf op 1 januari 2012 niet IBR-gecertificeerd en gaat het op slot.

Wat is de IBR-status van mijn bedrijf?

Ken je de IBR-status van je bedrijf niet, dan is deze stalperiode uiterst geschikt om je dierenarts een steekproef (bedrijfsvenster) te laten uitvoeren. Dit is een bloedonderzoek op IBR bij maximaal 26 runderen. Tot 31 december financiert het Sanitair Fonds de onderzoekskosten voor 50%. Daarna zijn deze onderzoeken volledig ten laste van de aanvrager. Aan de hand van de steekproef kan je dierenarts beoordelen of een I2-vaccinatiestatuut een ideaal statuut is voor je bedrijf. Of dat het beter aangewezen is verder bloedonderzoeken uit te voeren om een I3- of I4-statuut (de IBR-vrije statuten) te bekomen. Voor meer informatie contacteer je best je bedrijfsdierenarts. Alle dierenartsen werden de voorbije maanden en jaren uitgebreid geïnformeerd over de IBR-bestrijding en de wettelijke verplichtingen.

Informeren-sensibiliseren-vaccineren

Reeds meerdere malen hebben we in Boer&Tuinder bericht over de nakende IBR-bestrijding. Deze nadert nu met rasse schreden. Vanaf nu zullen we op regelmatige basis hierover berichten. We zullen dit doen op basis van informatie die DGZ-Vlaanderen zal verspreiden aan veehouder en dierenarts. Er rest ons hier te weinig ruimte om dieper in te gaan op de verschillende IBR-statuten, maar je kan zowel bij je dierenars als bij DGZ-Vlaanderen te rade voor meer informatie. Raadpleeg in de eerste plaats de website www.dgz.be. Consulteer de helpdesk pas wanneer je daar geen bevredigend antwoord vindt.

Erik Mijten, Studiedienst