Woensdag kondigden de supermarktketens Colruyt en Okay aan dat ze als eerste retailers in België niet langer geen vlees van gecastreerde biggen aanbieden. Ze schakelen volledig over op varkensvlees van dieren die gevaccineerd werden met Improvac, een vaccin van het farmaceutische bedrijf Pfizer dat de vorming van berengeur voorkomt.

Improvac is al langer beschikbaar op de Belgische markt, maar tot dusver reageerden de slachthuizen en de retailers eerder afwijzend. De varkenshouders castreerden daarom noodgedwongen verder op de klassieke wijze. Met deze overschakeling is de Groep Colruyt toonaangevend, ook binnen Europa, en kiest ze, aldus het persbericht ‘voor meer dierenwelzijn’.

Snelle overschakeling
Begin juli stoppen alle varkenshouders die aan Colruyt leveren met de castratie van biggen. In september worden dan de eerste vaccinaties uitgevoerd, zodat eind 2010 enkel nog vlees van gevaccineerde beren in de winkelrekken zal liggen. Groep Colruyt heeft deze beslissing genomen op basis van succesvolle testen op 2600 dieren. Naar schatting leveren een paar honderd varkenshouders geregeld aan Colruyt, zodat de omschakeling op niveau van de varkenshouder zeer snel zal gebeuren. Een gepaste opleiding voor de varkenshouder en begeleiding door de dierenarts zijn absoluut noodzakelijk en moeten op korte tijd gerealiseerd worden.

 
Diervriendelijk, ook boervriendelijk …
Eerdere onderzoeken gaven al aan dat vaccinatie op gebied van dierenwelzijn te verkiezen is boven chirurgische castratie, want onverdoofde is castratie een pijnlijk gebeuren. Naast stress en een hogere kans op infecties bij de biggen, is het bovendien een onaangename klus voor de varkenshouder. Het gebruik van een vaccin vraagt natuurlijk wel de nodige aanpassing van de varkenshouder op het gebied van bedrijfsmanagement. Castratie vindt plaats in de eerste levensweek van de biggen, vaccinatie gebeurt in een latere fase, bij het afmesten. Dit zal zeker aanpassing vragen bij varkenshouders die uitsluitend vleesvarkens afmesten. Misschien zijn ook aanpassingen nodig op het vlak van voedersamenstelling en het samenstellen van loten varkens. Een vaccin heeft natuurlijk ook zijn kostprijs, maar onderzoeken toonden al aan dat hier een terugverdieneffect te realiseren is, voornamelijk door een betere voederconversie.

 
Correct uitvoeren
Vermits het vaccin een Europese goedkeuring heeft gekregen en aan strenge voorwaarden moest voldoen, gaan we ervan uit dat het vaccin veilig en werkzaam is en berengeur wel degelijk voorkomt. Het is dan een kwestie van alle beren correct en tijdig te vaccineren. Dit is een belangrijke opdracht voor de varkenshouder. In tegenstelling tot vaccinatie van een lot varkens tegen een virus dat ademhalingsproblemen veroorzaakt, is er hier geen groepseffect. Het resultaat hangt daadwerkelijk af van de individuele toediening. Een nauwgezette, visuele inspectie van de beren, vooraleer je ze afvoert naar het slachthuis is de eerste maanden na toepassing op het bedrijf aan te bevelen.

 
Belangrijke stap is gezet
Eerder koos al een individueel varkensbedrijf (de Wolkenhoeve in Geel) bewust voor vaccinatie. Nu heeft dus ook een van de belangrijkste retailers op de Belgische markt deze stap gezet. Enige tijd geleden schreven we: “Het is wachten op de dag dat een belangrijke keten de grote poort openzet en vlees van gevaccineerde varkens verwelkomt. Het is dus ook aan de supermarkten om een voortrekkersrol te spelen.” Colruyt geeft hierbij gehoor aan de oproep van de Boerenbond om kleur te bekennen. Dit is belangrijk, want tot dusver weigerde de slachthuissector in te zetten op gevaccineerde beren, uit angst voor verlies van zijn afzetmarkt. Dat argument gaat nu niet meer op voor een belangrijk deel van de Belgische markt. Dan blijven nog de zogenaamde extra kosten die de slachthuizen in rekening brengen bij het slachten van niet-gecastreerde varkens. Wil men echt alle varkenshouders overhalen, dan moet ook deze drempel weggewerkt worden. GAIA roept intussen alle supermarkten op om het voorbeeld van Colruyt te volgen: “Supermarkten hebben de sleutel in handen in dit dossier.” We zijn het vaak niet eens met GAIA, maar voor één keer zijn we dezelfde mening toegedaan.

Erik Mijten, Studiedienst