Zondag wordt in de meeste plaatsen van ons land Moederdag gevierd. Niets nieuws, zul je zeggen. Maar soms mag het eens wat meer zijn. Vorige week nog werd de rol van de vrouw in de landbouw – en meer bepaald haar spilfunctie op het platteland – in de kijker gezet.

Het belang van de vrouw in de economische en sociale ontwikkeling van Europa staat uitdrukkelijk vermeld in het Verdrag van Lissabon. Dat is het nieuwe verdrag waarop de werking van de Europese unie gestoeld is. Sommigen vinden het verdacht dat dit nog met zoveel woorden gezegd hoeft te worden. Anderen wijzen dan weer op de grondige wijziging in de houding van de maatschappij en van de politiek in vergelijking met de jaren zeventig. Ook in de landbouw! Gelijke kansen, met enkel de inwisselbaarheid van mannen en vrouwen in het arbeidsproces op het oog. Vandaag wordt de rol van de vrouw ook in het beheer van het bedrijf, de integratie met de omgeving en de innovatie op het bedrijf algemeen erkend en … gewaardeerd. Denk aan de belangrijke taak die vrouwen opnemen in de boekhouding en hele papierwinkel! Zij weten dan ook als geen ander hoe het met hun bedrijf is gesteld. Dat is in deze crisisperiode ten overvloede bewezen.
Naar aanleiding van een conferentie vorige week over de rol van de vrouw op het platteland heeft ook COPA, de koepel van Europese landbouworganisaties, de problematiek scherp gesteld. De rol van vrouwen is nog vaak onzichtbaar, zowel letterlijk als figuurlijk. Statistieken zijn niet of onvoldoende voorhanden en het werk van vrouwen loopt niet in de kijker.
De verschillen in de EU zijn groot. Vrouwelijke arbeidskrachten vindt men in de EU vooral op de kleinere, familiale bedrijven en in arbeidsintensieve sectoren zoals de melkveehouderij en de groenteteelt. Ze maken een zeer groot deel uit van de groep onbetaalde arbeidskrachten, maar ze zijn ook vaak als bedrijfsleider actief en staan er alleen voor. Bij ons is de vrouw in de landbouw vooral als meewerkende echtgenote bekend, maar ook dat wijzigt. Sommige hebben een eigen beroep, bouwen een eigen bedrijfstak uit binnen of buiten het bedrijf.
Niet in alle Europese lidstaten kunnen vrouwen rekenen op een officieel statuut. Ze genieten niet overal enige vorm van sociale bescherming, kunnen niet altijd zelf investeringen en leningen aangaan, aanspraak maken op bedrijfstoeslagen, melkquota, milieuvergunningen … of hebben niet steeds voldoende inspraak in het beleid of in de landbouworganisaties. Het komt de lidstaten en de sector toe om daar verandering of beterschap in te brengen.
Vrouwen zijn moeders. En moeders zijn vrouwen. Moederdag is dan ook meer dan Vrouwendag. Vrouwen combineren meer en meer werk en gezin. Ook hier is de omkadering belangrijk en kunnen vrouwen geholpen worden om beter moeder te zijn. Moeders zijn immers uniek en dat mag meer dan eens per jaar getoond worden.

– Jacques Van Outryve