Onregelmatigheden in kennisgeving staalname reststikstof > Boerenbond

Onregelmatigheden in kennisgeving staalname reststikstof - donderdag 15 december 2011

categorieën:

Het is nog te vroeg om een algemeen beeld te hebben van de resultaten van de reststikstofbepaling in de bodem dit najaar. De berichten die ons bereiken, gaan van goed tot bijzonder slecht. De Mestbank is momenteel bezig met de gegevens te verzamelen en te globaliseren. Het is wel al duidelijk dat er heel wat misgelopen is bij de kennisgeving van sommige laboratoria aan de boer wanneer exact ze het staal gingen komen nemen.

Sommige boeren werden door het betrokken laboratorium niet verwittigd, terwijl er toch stalen genomen werden. Andere kregen een dag toegewezen, maar achteraf bleek dat het staal al eerder genomen werd. Een lab gaf een telefoonnummer op waarop de boeren konden bellen, op vrijdag tussen 16 en 18 uur. Dat toestel was op die uren dan weer overbezet. Ten slotte is er nog het feit dat een lab op bevel van de Mestbank vanaf begin november meer dan duizend staalnames opnieuw moest uitvoeren en dat veroorzaakte bijkomende problemen. We krijgen dan ook de vraag of het resultaat van een staal nietig verklaard kan worden naar aanleiding van onregelmatigheden bij de kennisgeving van het betrokken lab.

Wat staat in de wet?

De regelgeving zegt het volgende: ‘De Mestbank zorgt ervoor dat de landbouwer tot wiens bedrijf het betreffende perceel behoort minstens één week voor de staalname in kennis wordt gesteld van de dag en het perceel waarop het staal zal worden genomen. Bij betwistingen aangaande deze inkennisstelling kan de landbouwer de nietigheid van het resultaat van de uitgevoerde staalname niet inroepen. De landbouwer kan in zijn opdracht en op zijn kosten door een erkend laboratorium naar zijn keuze een nitraatresidustaalname laten uitvoeren op het perceel waarop een nitraatresidustaalname wordt uitgevoerd in opdracht van de Mestbank, zoals vermeld in het eerste lid. In voorkomend geval wordt het laagste resultaat van beide staalnames in aanmerking genomen.’

In het bestek met de laboratoria staat verder dat het lab de betrokken boer tien dagen vóór de staalnamedag per post moet op de hoogte brengen. Als er evenwel technische problemen zijn, kan er telefonisch een andere dag afgesproken worden. Het bestek voorziet verder in boetes voor het lab als het zijn verplichtingen niet nakomt. De Mestbank weet ons te vertellen dat dergelijke boetes ook opgelegd worden.

Toch is het zo goed als onmogelijk om het resultaat aan te vechten op basis van een gebrekkige kennisgeving. De wetgeving stelt immers uitdrukkelijk dat de landbouwer de nietigheid van het resultaat niet kan inroepen bij betwisting over de kennisgeving. Er kunnen dus weinig of geen juridische argumenten gepuurd worden uit problemen met telefonische of schriftelijke meldingen.

Geloofwaardigheid

We hebben destijds, bij het tot stand komen van de regelgeving, de betrokken zin sterk aangevochten, omdat die de boer rechten ontneemt in geval van echte problemen. Voor ons blijft het duidelijk dat dit geen alibi mag zijn om de exacte kennisgeving aan de boer met de voeten te treden. Het systeem moet dus verder verfijnd worden. Anderzijds zijn er ons ook gevallen bekend waarbij terechte opmerkingen van de landbouwer aan de Mestbank tijdens de staalnameperiode ernstig genomen werden en er meteen praktische oplossingen werden doorgevoerd, in overleg met het lab.

Toch moet in geval van twijfel het voordeel van de burger spelen, niet het voordeel van de overheid. De overheid moet er immers zorgvuldig mee omgaan dat de betrokken boeren die dat wensen bij de staalname aanwezig kunnen zijn. Dit is een principieel recht. Hierbij is er nood aan een betrouwbare overheid en behoorlijk bestuur. Het is haar taak ervoor te zorgen dat het systeem op dat punt niet aan geloofwaardigheid inboet.

De Boerenbond verzamelt momenteel via zijn consulenten problemen die zich voordeden tijdens deze campagne. Ook uiteenlopende resultaten blijven hierbij belangrijk. De Mestbank vraagt momenteel suggesties om de kennisgeving in de toekomst correcter te laten verlopen, in het belang van de boer.

Tot slot, boeren waar – ondanks voorafgaande melding – uiteindelijk geen staal genomen werd, hoeven zich geen zorgen te maken. In zo’n geval is er gewoon geen staal en dus ook geen resultaat.

Bert Bohnen, Studiedienst

Commentaren